حل المشكلات فی بیان المعضلات

● حل المشكلات فی بیان المعضلات / منطق / عربی ḥall-ul muškilāt fī bayān-il mu‘ḍalāt مغالطات متداول را مصنف در این کتاب گرد آورده و طرق حل آن را یاد کرده، نخست به حل مغالطات شکل اول، دوم و سوم. و سپس به مغالطات قضایا و مسائل گوناگون منطق و فلسفه پرداخته، مغالطه معروف به جذر اصم (کل کلامی کاذب) را نقل کرده و پاسخ گفت برخی از مغالطاتی که از نجم الدین کاتبی نقل شده آورد و می‌گوید «کاتبی خود این مغالطه‌ها را پاسخ گفته و من در برخی از آنها نظر دارم» (ص 21 نسخه). پنج مغالطه منطقی را نیز با پاسخ‌ها و طرق حل آنها آورده و سپس پاسخ‌های علامه حلی و پاسخ‌های خود را به علامه می‌نویسد. عنوان‌های رساله بدین گونه است: «هذه مغالطات من المغالطات التى يتعلق بالشكل الاول ... حلها»، «مغلظه اخرى ... حلها» «هذه مغالطات متفرقه» «هذه مغالطات خمس». از علامه حلی بدین گونه: «افضل العلماء المحققين جمال الملة و الدین الحلی ضاعف الله جلاله» یاد می‌کند، از کتاب الاسرار و از شمس الدین سمرقندی و نجم الدین کاتبی نام آورده. در دیباچه کتاب از یکی از علماء که ظاهراً از فرمان روایان نیز بوده بدین گونه یاد کرده: «و هو الملک الاعظم و المخدوم المعظم مجمع الفضائل و الشیم كهف كافة الامم المفتخر به الزمان المدعو بكل لسان الحبر الكبير العالم النحرير ملجأ ائمه سلطان علماء الدين شافعى الثانى بحر المعانی ... شمس الحق و الدولة و الدنيا و الدین جمال الاسلام و المسلمين لا زال رافع الكعب على الفراقد، جامع شمل المناقب و المحامد ...» [از جمله «ضاعف الله جلاله» که مؤلف درباره علامه حلی آورده به نظر می‌رسد که این رساله در زندگی علامه تألیف شده و احتمال می‌رود که در دیباچه نیز از همو یاد کرده است]. (عبدالحسین حائری) آغاز: بسمله، رب يسر ... و بعد لما خطر ببالى ان اجمع عدة من المغالطات و زبدة من المناظرات ... و سميته حل المشكلات فى بيان المعضلات و ارجو ممن ينظر فى هذه الاوراق بطريق الانصاف لا بالبغى و الاعتساف و يتامل فيها ... و يبحث فيها بحثا شافيا ان لا تبادر فى انكار ما قرع سمعه ... هذه مغالطات من المغالطات التى يتعلق بالشكل الاول و هى انه يصدق قولنا كلما كان الاثنان عددا كان زوجا ينتج كلما كان الاثنان فردا كان زوجا، حلها ان الكبرى انكانت لزوميه ممنوعة و ان كانت اتفاقيه فلا ينتج الشكل الاول و الكبرى اتفاقيه