حل المسائل

● حل المسائل / هیأت / فارسی hall-ol masā'el زاهدی لاری، عبدالحی بن عزالدین، ق 11 قمری zāhedī lārī, ‘abd-ol-hayy ebn-e ‘ezz-od-dīn ( - 17c) اهدا به: امام قلیخان و امیر ابوالحسن تاریخ تألیف: 1038ق کتابی در طالع‌بینی و غالب و مغلوب و نطاقات فلک و ... است و نویسنده به تجربیات خویش و غیبگویی‌های خود از قبیل عزل و نصب برخی حکام وقت اشاره کرده. در فصل یازدهم از مقدمه که در بیان وقت روا گشتن حاجت است دو مثال آورده، در مثال دوم گوید: «مثال. در روز سه‌شنبه بیستم شهر ربیع الاول 1037 هـ ق. سئوال کردند که علامی فهامی امیر ابوالحسن که در ممالک فارس بود از نواب مستطاب خانی امام قلی خان ...» و نیز در باب ششم که در دلایل بیت ششم طالع است آمده: «مثال دیگر سئوال از مؤلف این کتاب نمودند در روز چهارشنبه 3 شهر رمضان 1036 هـ ق. در حال بیمار سئوال کردند ...» و معلوم می‌شود که این کتاب در همین حدود تألیف شده است. مؤلف از «برهان الکفایة» نام می‌برد. در دیباچه می‌گوید پس از تألیف حل و عقد در نجوم و سراج السائلین در اعتقادات، به دستور دانشمندی این کتاب را به نام «حل المسائل»، در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و یک «خاتمه» ساخته است: مقدمه: در بیان بعضی مسائل که واجب است قبل از شروع در این علم بدانند، در دوازده «فصل»: 1. بیان سائل و مسؤول عنه و طریق سؤال؛ 2. در آن که چند نفر به یک طالع سؤال کنند حکم او چه نوع باید نمود؛ 3. در آن که منجم چگونه امتحان و عدم امتحان سائل داند و مدت بقای دلیل مسئله؛ 4. بیان صحت استخراج ضمیر؛ 5. پیدا کردن دلیل که ضمیر از آن استخراج توان کرد؛ 6. پیدا کردن ضمیر؛ 7. بیان قاعده کلیه در استخراج ضمیر؛ 8. بیان منسوبات بیوت دوازده‌گانه؛ 9. بیان دلائل ابتدا و عاقبت کارهاغ 10. پیدا کردن دلائل روا شدن حاجتغ 11. بیان وقت روا شدن حاجت؛ 12. بیان استخراج خبئ؛ باب 1) دلیل‌های بیت طالع، 2) دلایل بیت دوم، 3) دلایل بیت سوم، 4) دلایل بیت چهارم، 5) دلایل بیت پنجم؛ و همچنین تا آخر بیوت دوازده‌گانه؛ خاتمه: در بیان بعضی مسائل متفرقه نجومی و متفرقه این کتاب. آغاز: بسمله. بعد حمدالله سبحانه والصلوة على نبيه و وليه وساير الائمة الاجلة المعصومين بر ارباب خبرت واصحاب بصيرت پوشيده ومستور نماند كه أقل خلق الله الغنی قطب الدين بن عبد انجام: از جواهر صدف وعقیق از اعضا سرهای پا و کعب از بیماری ها نقرس وبدن به خواب رفتن واختلاجات والله تعالى يعلم ورسوله تمت ... [نسخه‌های منزوی 287/1 و 1190؛ فهرستواره منزوی 1914/4؛ فهرست کتابخانه ظاهریه دمشق بخش تصوف 97/1؛ دانشمندان و سخن سرایان فارس 215/4؛ مجالس المؤمنین 143/2؛ مکتبة امیرالمؤمنین 222/1؛ دنا 764/4-766 (51 نسخه)]