شناسنامه کتابشناختی اثر
حلل المطرز فی المعما و اللغز
helal-ol motarrez fe-l moʻammā va-l loqaz
پیوند کوتاه:
/w/24956
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #24956
پدیدآور / مؤلف:
شرف الدین علی یزدی
تاریخ و سده تألیف:
832 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 13، ص 354
تا 358
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
معما
عناوین دیگر و همتراز:
حلل مطرز
(helal-e motarrez)
اهدا / به درخواست:
ابوالفتح سلطان ابراهیم بن شاهرخ
محل تألیف:
شیراز
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
میگوید سالها بر این فکرت بودم که کتابی در معما بپردازم و برای این منظور چون قشون سلطان عازم آذربایجان شد به همراه سلطان بدانجا رفتم و در وقت مراجعت اساس این کتاب را ریختم و در چند مجلد که هر مجلد حاوی چنین جلد است و هر جلد واجد چند مطرز میباشد بدین ترتیب: جلد 1. شرح ماهیت معمی و لغز؛ 2. نمایش و آرایش وجوهی که تعلق بتکمیل صورت اسم دارد؛ 3. بیان تحصیل ماده حرفی بحسب صورت کلامی که اشهر و اظهر صور حرفی است؛ 4. بیان مقصد بحسب صورت کتابی؛ 5. تبیین قواعدی که مبتنی است بر صورت معنوی عددی حروف. عناوین این کتاب غالباً با الفاظ «طراز» و «پیرایه» میآید. در آن از قطب الدین شیرازی و بدر چاچی گردیده است.
آغاز اثر
« بعد از تیمن و اعتصام بذکر خجسته فرجام علامی که نو آموز مکتب تعلیمش چون در محفل ملاء اعلا حل معما با قامت ابناء اسماء قیام نموده کهن عابدان صوامع قدس که دم از سخن سبح بحمدك ... »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حل المطرز فی المعما و اللغز (مختصر)؛ قزوینی، محمد نصیر بن حاجی خلف (قرن 11)
تألیفیه = تناسب تألیفی کوبنانی، ابواسحاق (-886)
حلل مطرز (منتخب)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 2181/3
مشترک پاکستان 3/14
الذریعة 77/7
کشف <!-- page: 355 --> الظنون 452/1
دنا 762/4-763 (44 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● حلل المطرز فی المعما و اللغز = حلل مطرز / معما / فارسی
helal-ol motarrez fe-l moʻammā va-l loqaz = helal-e motarrez
شرف الدین علی یزدی، - 858 قمری
šaraf-od-dīn ʻalī yazdī ( - 1454)
اهدا به: ابوالفتح سلطان ابراهیم بن شاهرخ
تاریخ تألیف: 832ق؛ محل تألیف: شیراز
میگوید سالها بر این فکرت بودم که کتابی در معما بپردازم و برای این منظور چون قشون سلطان عازم آذربایجان شد به همراه سلطان بدانجا رفتم و در وقت مراجعت اساس این کتاب را ریختم و در چند مجلد که هر مجلد حاوی چنین جلد است و هر جلد واجد چند مطرز میباشد بدین ترتیب: جلد 1. شرح ماهیت معمی و لغز؛ 2. نمایش و آرایش وجوهی که تعلق بتکمیل صورت اسم دارد؛ 3. بیان تحصیل ماده حرفی بحسب صورت کلامی که اشهر و اظهر صور حرفی است؛ 4. بیان مقصد بحسب صورت کتابی؛ 5. تبیین قواعدی که مبتنی است بر صورت معنوی عددی حروف. عناوین این کتاب غالباً با الفاظ «طراز» و «پیرایه» میآید. در آن از قطب الدین شیرازی و بدر چاچی گردیده است.
آغاز: بعد از تیمن و اعتصام بذکر خجسته فرجام علامی که نو آموز مکتب تعلیمش چون در محفل ملاء اعلا حل معما با قامت ابناء اسماء قیام نموده کهن عابدان صوامع قدس که دم از سخن سبح بحمدك ...
[نسخههای منزوی 2181/3؛ مشترک پاکستان 3/14؛ الذریعة 77/7؛ کشف الظنون 452/1؛ دنا 762/4-763 (44 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حل المطرز فی المعما و اللغز (مختصر)؛ قزوینی، محمد نصیر بن حاجی خلف (قرن 11)
2- تألیفیه = تناسب تألیفی کوبنانی، ابواسحاق (-886)
3- حلل مطرز (منتخب)
نسخههای خطی این اثر
50 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
طاهری شهاب
ساری
|
219/1 | شرف الدین علی یزدی (مؤلف) | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
10196/48 | بیکاتب | 828-841ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 3 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1254 | امرالله بن بایزید رودباری | جمادی الاول 851ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
9232 | بیکاتب | 853ق | نستعلیق | 253 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
12864 | مسیح بن جلال | 12 رمضان 869ق، برای «رستم میرزا» (نوه تیمور لنگ) | نستعلیق | 176 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
1319/4 | حاجی حسن مظفر الرشیف کاتب | یکشنبه 1 ربیع الاول 881ق | نستعلیق | 122 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
1982 | قنبر علی | 886ق | نسخ | 208 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
879 | محمود بن محمد بن محمود بن حاجی حمادی | 892ق | نستعلیق | 243 | شناسنامه ← |
| 9 |
وزیری
یزد
|
1148 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 159 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
276/1-طباطبائی | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 177 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
885/1 | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
4613 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 208 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرکز احیاء
قم
|
669 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 183 | شناسنامه ← |
| 14 |
سپهسالار
تهران
|
2877 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 203 | شناسنامه ← |
| 15 |
سعید نفیسی
تهران
|
2 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
5820 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 114 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملی
تهران
|
1441 | بیکاتب | 929ق | نستعلیق | 185 | شناسنامه ← |
| 18 |
ادبیات
تهران
|
20 - ج | بیکاتب | نزدیک به پایان ذیحجه 982ق | نستعلیق | 152 | شناسنامه ← |
| 19 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
77 | بیکاتب | 12جمادی الاول 984ق (نسخه حاضر جدیدتر به نظر میآید) | شکسته نستعلیق | 265 | شناسنامه ← |
| 20 |
دانشگاه
تهران
|
4729 | بیکاتب | سهشنبه رمضان 988ق | نستعلیق | 164 | شناسنامه ← |
| 21 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1258 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 22 |
مرعشی
قم
|
10436 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
4534 | بیکاتب | اواخر قرن 11 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
18724 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
19487 | بیکاتب | 1020ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
13862 | بیکاتب | 1023ق | نسخ | 334 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
9810 | ابراهیم بن حاجی عبدالجلیل شروانی | 1047ق | نسخ | 182 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
4533 | علی بیگ | 1054ق | نستعلیق | 207 | شناسنامه ← |
| 29 |
ملی
تهران
|
2612/1 | ابراهیم | 1068ق | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
31 | بیکاتب | نزدیک پایان ذیقعده 1071ق | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |