حقيقة الانسان

● حقيقة الانسان / عرفان و تصوف / عربی ḥaqīqat-ul insān نظام العلماء تبریزی، محمود بن محمد، - 1271؟ قمری nezām-ol-‘olamā tabrīzī, mahmūd ebn-e mohammad ( - 1855) اهداء به: محمد شاه قاجار تاریخ تألیف: جمعه 11 ذیقعده 1255ق مطالبی است عرفانی که مؤلف هنگام التجاء به حضرت عبدالعظیم، درباره حقیقت انسان از دیدگاه فلسفه نوشته و از آیات و روایات نیز استفاده نموده است و با عنوان «یا انسان». مؤلف اشعار عربی که خود سروده نیز در اواخر رساله ذکر نموده که چند بیت آن چنین است: یا کمیل العین یا بدر الدجاء ×× یا رشیق القدر یا شمس الفتی / تا بمی این جور و تا کی این جفا ×× تا بچند این هجر الی حتی متی / یا غزال العین حاشا وحشا ×× اختلست القلب احرقت الحشا / صار قلبی نخل موسی واحترق ×× یا له قلبا به النار النوی / صدت شبلا غادرا فی لمحة ×× ترتعی فی عشب روض کالظباء / صار قلبی کالجحیم الحاطمة ×× بالکم لا تقربوا نار الهوی. آغاز: الحمدلله الذی هدانا شرایع الاحکام ... والصلوة والسلام علی سیدنا محمد اشرف من صام و صلی و اکرم من طاف ولبی و علی مولانا علی النباء العظیم ... انجام: و ایاک ایاک ان تنکر هذه الاسرار الغامضه لخلاف عقلک فکذبت الله و رسوله و حججه فان هذه المطالب بعون الله سبحانه و تعالی وبرکة رسوله وحججه علیهم السلام بدیهية عندنا ... ولعنة الله علی ظالمیه وقاتلیه والراضین بفعل الظالمین