حصص الاتقياء من قصص الانبياء

● حصص الاتقياء من قصص الانبياء / تاریخ معصومین / فارسی ḥeṣaṣ-ol atqīyā’ men qeṣaṣ-el anbīyā’ صراف، مسعود بن علی، ق7قمری ṣarrāf, mas‘ūd ebn-e ‘alī ( - 13c) تاریخ تألیف: 608ق متن از ابوالحسن محمد فرزند یحیی البشاغری، نخست یک تن سمرقندی در اوایل قرن چهارم کتابی به نام «معاصی الانبیاء» به عربی نگاشته است که در آن سخنان بدعت‌آمیزی رفته بوده است. آنگاه دو تن به پاسخگویی آن پرداخته‌اند. یکی ابومنصور الماتوریدی متکلم (- 333ق) که او را تکفیر کرده و حکم به سوزاندن آن داده است. دومین آن نگارنده این کتاب است که در رد «معاصی الانبیاء» نگاشته است و در قرن‌های چهارم تا ششم مورد توجه مردم آن روزگار بوده است، ولی به علت متن مغلق آن در قرن ششم نورالدین احمد فرزند محمود فرزند ابوبکر صابونی بخارایی حنفی (-550ق) گزیده‌ای از آن درآورده است. این خلاصه به عربی بوده است ولی از آن نسخه‌ای در دست نیست و آنچه در دست هست، ترجمه این خلاصه است: از ابوعبدالله مسعود فرزند علی فرزند عمر صراف، یکی از شاگردان همان صابونی است، که در سال 608ق به انجام رسانده است. این ترجمه به نام «حصص الاتقیاء من قصص الانبیاء» است. این نام نادرست در کشف الظنون به نام «حصن الاتقیاء ...» یاد شده است. (احمد منزوی) آغاز: بعد از ثنای خداوند بی همتا راهنمای عالم آرای نگارنده انس و جان ... [فهرستواره منزوی 1618/3 و 320/1؛ استوری 729/2؛ کشف الظنون 668/1]