حدیقه ناصریه

● حدیقه ناصریه / تاریخ ایران / فارسی hadīqe-ye nāserīyye وقایع نگار کردستانی، علی اکبر بن عبدالله، ق14 قمری vaqāye‘-negār-e kordestānī, ‘alī akbar ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 20c) اهدا به: ناصر الدین شاه (1264-1313ق) تاریخ تألیف: 1309ق در جغرافیای کردستان و وقایع اتفاقیه آن ولایت و شرح حکمرانان آن سامان از سال 560 تا 1309ق؛ درباره موقعیت مکانی کردستان و حدود آن و شرح آب و هوا و حاصلات کشاورزی و تعداد شهرها و بلوکات و خصایص مردم آن سرزمین و طوایف و ایلات آنان و ذکر نام و احوال بعضی از علماء و بزرگان و سر گذشت فرمانروایان و بعضی آثار غریبه مربوط به آن ولایت. آغاز: بسمله سپاس بی قیاس خداوندی را سزا است که بقدرت کامله هفت طبق خاک را ایجاد ... و بعد در نظر دانشمندان روزگار پوشیده و پنهان نیست که ... از جغرافیای این ولایت کردستان چنانچه باید و شاید ذکری نکرده و اظهار اطلاعی ننموده حب وطن که نشانه از ایمان است دامن گیر این حقیر گردید که رساله مشتمل بر وضع کردستان و بیان حدود و شرح آب و هوا و حاصل و محصول وعده نفوس و تعداد شهر و بلوکات و رودخانه ها و جبال و طوایف و آثار غریبه که در این ولایت هست بنویسم. جلد دوم: بعد از ستایش خداوند یکتا و نعت خواجه کائنات و سید انبیا علیه و علی آله الف التحية والثناء، چنین می‌نگارد این بنده بی مقدار که چون در خاتمه کتاب حدیقه ناصریه که محتوی است بر جغرافیا واقعیات کردستان. انجام: دیگری شیخ احمد رئیس المشایخ است که وی در نهایت فضل و علم و فصاحت و بلاغت و تحریر و تقریر و امانت و دیانت است. چون ببردم اسم آن عالی جناب ×× ختم شد الله و اعلم بالصواب / شکر که این نامه بعنوان رسید ×× بیشتر از عمر بپایان رسید / و صلى الله على محمد و آله الطيبين و الطاهرين و الحمدالله رب العالمین [نسخه‌های منزوی 4316/16 و 4318؛ فرهنگ رجال و مشاهیر تاریخ معاصر ایران: 7/2؛ بریگل 1102؛ هینتس ش 153؛ فهرستواره منزوی 952/2 «حدیقه ...»؛ بر گل روسی 1102]