نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حدیث البساط

hadīṯ-ul basāt
15 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/23519
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #23519
پدیدآور / مؤلف: غلابی، محمد بن زکریا
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 797 تا 799
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
حدیث الغمامة (hadīṯ-ul ġamāma) حدیث السحابة (hadīṯ-us saḥāba)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

متن حدیثی است در مناقب علی (ع). این حدیث در بسیاری از نسخه‌ها به روایت «ابوعبدالله بن زکریا از ابوجعفر بن اسود از محمد بن عبدالله السابع الى سلمان الفارسی» و در فهرست کتابخانه اهدایی مشکوة به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (جلد سوم، بخش سوم (مجلد پنجم)، ص 1280) چنین آمده است: «ابوعبدالله بن زکریا بن دینار العلانی (الغلابی) عن ابی جبیر الاسود عن محمد بن عبدالله يرفعه الى سلمان الفارسی». این ابوعبدالله بن زکریا، شاید همان ابوجعفر محمد بن زکریا غلابی اخباری باشد که از عبدالله بن رجاء عدانی روایت کرده و به سال 290ق درگذشته و شرح حالش در کتاب شذرات الذهب (378/2) آمده است. در الذریعة (190/13) آمده: «این حدیث را حسن بن سلیمان در کتاب المحتضر، چاپ نجف، ص 71 به نقل از کتاب منهج التحقیق که از بعضی از قدمای شیعه است نقل کرده». برخی از شروح این حدیث نیز در الذریعة آمده است.
آغاز اثر
« و من مناقب سید الوصیین ... علی بن ابی طالب (ع) خبر العامة ما رواه ابوعبدالله ابن زکریا بن دینار العلامی عن ابی جبیر الاسود عن محمد بن عبدالله يرفعه الى سلمان الفارسی (رض) قال كنا جلوسا عند مولانا و سیدنا امیرالمومنین (ع) ... حین بویع عمر بن خطاب بالخلافة انا و ولديه ... فبينما نحن جلوس اذ التفت اليه الحسن (ع) و قال امیرالمومنین ان سلیمان بن داود نال ملكا لم ينله ... »
انجام اثر
« فقال سلمان قلنا لعن الله من جحدك و غصب حقك و ضاعف علیهم عذاب الاليم و جعلنا ممن لايفارق منك ساعة في الدنيا و الاخرة بمحمد و آله عليهم الصلاة و السلام [الذریعة 190/13-192] »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة: 190/3 شذرات الذهب: 378/2 الذریعة 190/13-192

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حدیث البساط = حدیث الغمامة = حدیث السحابة / حدیث / عربی hadīṯ-ul basāt = hadīṯ-ul ġamāma = hadīṯ-us saḥāba غلابی، محمد بن زکریا، - 298 قمری qalābī, mohammad ebn-e zakarīyā (- 911) متن حدیثی است در مناقب علی (ع). این حدیث در بسیاری از نسخه‌ها به روایت «ابوعبدالله بن زکریا از ابوجعفر بن اسود از محمد بن عبدالله السابع الى سلمان الفارسی» و در فهرست کتابخانه اهدایی مشکوة به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (جلد سوم، بخش سوم (مجلد پنجم)، ص 1280) چنین آمده است: «ابوعبدالله بن زکریا بن دینار العلانی (الغلابی) عن ابی جبیر الاسود عن محمد بن عبدالله يرفعه الى سلمان الفارسی». این ابوعبدالله بن زکریا، شاید همان ابوجعفر محمد بن زکریا غلابی اخباری باشد که از عبدالله بن رجاء عدانی روایت کرده و به سال 290ق درگذشته و شرح حالش در کتاب شذرات الذهب (378/2) آمده است. در الذریعة (190/13) آمده: «این حدیث را حسن بن سلیمان در کتاب المحتضر، چاپ نجف، ص 71 به نقل از کتاب منهج التحقیق که از بعضی از قدمای شیعه است نقل کرده». برخی از شروح این حدیث نیز در الذریعة آمده است. [الذریعة: 190/3؛ شذرات الذهب: 378/2] آغاز: و من مناقب سید الوصیین ... علی بن ابی طالب (ع) خبر العامة ما رواه ابوعبدالله ابن زکریا بن دینار العلامی عن ابی جبیر الاسود عن محمد بن عبدالله يرفعه الى سلمان الفارسی (رض) قال كنا جلوسا عند مولانا و سیدنا امیرالمومنین (ع) ... حین بویع عمر بن خطاب بالخلافة انا و ولديه ... فبينما نحن جلوس اذ التفت اليه الحسن (ع) و قال امیرالمومنین ان سلیمان بن داود نال ملكا لم ينله ... انجام: فقال سلمان قلنا لعن الله من جحدك و غصب حقك و ضاعف علیهم عذاب الاليم و جعلنا ممن لايفارق منك ساعة في الدنيا و الاخرة بمحمد و آله عليهم الصلاة و السلام [الذریعة 190/13-192]

نسخه‌های خطی این اثر

15 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
13814/6 ابراهیم بن مولی حاجی محمد بن مولی علی بن حسن حسینی خزاعی 999ق نسخ 3 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
9596/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 5 شناسنامه ←
3
نوربخش
تهران
868/5 حیدر بن علی بن اسماعیل کرکی قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
12589/64 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق 1 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
14997/7 بی‌کاتب حدود قرن 11 نسخ 6 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
15222/3 بی‌کاتب 1124ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
7
الهیات
تهران
256/8 عبدالخالق بن محمود دماوندی قرن 12 نسخ 12 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
13856/14 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 3 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
11619/28 محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی قرن 12 نسخ 4 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
9467/1 محمد بن جمشید مراغی قرن 13 نستعلیق 2 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
12232/5 ابوالحسن بن زین العابدین سه‌شنبه 17 جمادی الاول1244ق نسخ 9 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
5690/5 محمد باقر پسیان 1304ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
502/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
2125/20 محمد حسینی قاینی 1097ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
6699/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←