حاشية مختصر المعانی

● حاشية مختصر المعانی = حاشية مختصر تلخیص المفتاح = حاشیه مختصر خطائی / بلاغت / عربی ḥāšīyat-u muxtaṣar-il ma‘ānī = ḥāšīyat-u muxtaṣar-i talxīṣ-il miftāḥ = hāšīye-ye moxtaṣar-e xatā’ī خطایی، عثمان بن عبدالله، - 901 قمری xatā’ī, ‘osmān ebn-e ‘abd-ol-lāh ( - 1496) وابسته به: مختصر المعانی = المختصر فی شرح تلخیص المفتاح = شرح تلخیص المفتاح = المختصر فی شرح التلخیص؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) حاشیه‌ای است بر کتاب «المختصر فی شرح التلخیص» تفتازانی. این حاشیه فقط بر بخش ابتدایی کتاب (دو باب از ابواب هشت‌گانه فن اول در علم معانی) تا مبحث تعریف مسندالیه به ضمیر که شامل یک پنجم کتاب مختصر را حاشیه نوشته است. تذکر: تاریخ برخی از نسخه‌ها با تاریخ وفات خطائی (901ق) تطبیق نمی‌کند و اگر تاریخ وفات ذکر شده درست باشد بعید است که از خطائی باشند. البته علینقی منزوی (دانشگاه 2: 376) معتقد است که تاریخ ذکر شده نادرست است و تاریخ درست احتمالاً 801ق می‌باشد. وی به عنوان شاهدی بر این نظر به نسخه شماره 1056 دانشگاه تهران استناد می‌کند که تاریخ کتابت آن 871ق است ولی کاتب از مؤلف (خطائی) چنان سخن می‌گوید که گویی سال‌ها پیش مرده است. آغاز: بسمله نحمدک اللهم علی ما اعطیتنا من سوابغ النعم و بوالغ الحکم و نصلی علی نبیک الهادی العرب و العجم علی وجه اکمل و اتم قوله نحمدک آثر الحمد علی الشکر لان الحمد یعم الفضائل و الفواضل و الشکر یختص بالاخيرة ... انجام: قوله و قد یترک الخطاب المعین قال رحمه الله فی قول السکاکی ... و الاولى ان يقال المتروک بالمتروک الیه فیقال یترک المعین الى غیر المعین او الخطاب تمت. چاپ: کلکته، 1256ق؛ هند، 1286ق [کشف الظنون 476/1؛ ریحانة الأدب 139/2؛ هدية العارفين 656/1؛ مکتبة امیرالمؤمنین 400/2؛ الاعلام زرکلی 258/6؛ الاوقاف العامة موصل 201/2 و 243/2 و 176/3 و 117/4] شرح و حواشی: 1- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی؛ نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم (-9) 2- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی؛ میرزا جان باغنوی، حبیب الله (-994) 3- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی = حاشیه ملا عبدالله یزدی بر حاشیه خطایی؛ ملا عبدالله بن حسین یزدی (-981) 4- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی؛ غفاری، حامد بن برهان (-10) 5- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 6- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی؛ مازندرانی، محمد بن شمس الدین محمد 7- حاشية حاشية مختصر المعانی 8- حاشية حاشية الخطائی علی مختصر المعانی (2عنوان)