شناسنامه کتابشناختی اثر
حاشية شرح التجريد الجديد
ḥāšīyat-u š.-it tajrīd-il jadīd
53
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/22012
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #22012
پدیدآور / مؤلف:
فخرالدین حسینی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
941 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 11، ص 906
تا 910
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
اثبات الله
(itbāt-ul lāh)
اهدا / به درخواست:
شاه طهماسب صفوی (930-984 )
اثر مرتبط / وابسته به:
شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الکلام = شرح التجريد؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
حاشیهای است بر شرح جدید قوشچی بر تجرید العقاید که تعلیقات مؤلف بر بخش الهیات شرح تجرید است و در آن از محقق داماد، محقق دوانی، صدر المحققین یاد کرده است. نویسنده در توضیح و بیان مطالب محشی عناوین «قوله» و در گفتار مصنف عناوین «قال المص ره» را به کار برده و اشکالات زیادی بر محشی وارد کرده است. مؤلف مطابق با سال تألیف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه (قرن 10ق) این نام را منطبق بر 941ق دانسته است. مؤلف حاشیه دیگری بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجرید با آغاز «الحمدلله مفیض جواهر العلوم» دارد و آن را مطابق با تاریخ تألیف (965ق) «حاشية الجواهر» نام گذارده است. ناگفته نماند که این میر فخرالدین حسینی جز میر فخرالدین حسینی سماکی است که معاصر میرداماد (- 1040ق) بوده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام على حبيبه المنعوت بالخلق العظيم ... فيقول الحقير الفقير الى عفو ربه الغنى محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصى و المطلب الاسنى من شرح الجديد ... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلى فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ... »
انجام اثر
« و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الى ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ... و لما كان المقصد الاقصى اثبات الواجب تعالى لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، سنگی، 1274ق، رحلی (در هامش)؛ دارالسلطنه تبریز، (صص 231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق، رحلی، (صص 348-429) در هامش؛ 1307ق، رحلی، 102ص (صص 409-510) در هامش؛ 1301ق، 82ص (صص 348-429) در هامش؛ تهران، سنگی، 1285 [الذريعة 99/1 و 117/6؛ كشف الظنون: تجريد؛ كشف الحجب ص 177؛ عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186؛ دنا 246/4 (49 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية حاشية السماكى على شرح التجريد (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 99/1 و 117/6
كشف الظنون: تجريد
كشف الحجب ص 177
عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186
دنا 246/4 (49 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● حاشية شرح التجريد الجديد = اثبات الله / کلام و اعتقادات / عربی
ḥāšīyat-u š.-it tajrīd-il jadīd = itbāt-ul lāh
فخرالدین حسینی، محمد بن حسین، - 984 ؟ قمری
faxr-od-dīn-e hoseynī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1577)
وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الکلام = شرح التجريد؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)
اهدا به: شاه طهماسب صفوی (930-984 )
تاریخ تألیف: 941ق
حاشیهای است بر شرح جدید قوشچی بر تجرید العقاید که تعلیقات مؤلف بر بخش الهیات شرح تجرید است و در آن از محقق داماد، محقق دوانی، صدر المحققین یاد کرده است. نویسنده در توضیح و بیان مطالب محشی عناوین «قوله» و در گفتار مصنف عناوین «قال المص ره» را به کار برده و اشکالات زیادی بر محشی وارد کرده است. مؤلف مطابق با سال تألیف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه (قرن 10ق) این نام را منطبق بر 941ق دانسته است. مؤلف حاشیه دیگری بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجرید با آغاز «الحمدلله مفیض جواهر العلوم» دارد و آن را مطابق با تاریخ تألیف (965ق) «حاشية الجواهر» نام گذارده است. ناگفته نماند که این میر فخرالدین حسینی جز میر فخرالدین حسینی سماکی است که معاصر میرداماد (- 1040ق) بوده است.
آغاز: بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام على حبيبه المنعوت بالخلق العظيم ... فيقول الحقير الفقير الى عفو ربه الغنى محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصى و المطلب الاسنى من شرح الجديد ... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلى فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ...
انجام: و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الى ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ... و لما كان المقصد الاقصى اثبات الواجب تعالى لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية
چاپ: تهران، سنگی، 1274ق، رحلی (در هامش)؛ دارالسلطنه تبریز، (صص 231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق، رحلی، (صص 348-429) در هامش؛ 1307ق، رحلی، 102ص (صص 409-510) در هامش؛ 1301ق، 82ص (صص 348-429) در هامش؛ تهران، سنگی، 1285 [الذريعة 99/1 و 117/6؛ كشف الظنون: تجريد؛ كشف الحجب ص 177؛ عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186؛ دنا 246/4 (49 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية حاشية السماكى على شرح التجريد (2 عنوان)
نسخههای خطی این اثر
53 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
ملی
تهران
|
2899 | مرادخان بیک بن محمد عرب نجفی | 1098ق | نستعلیق | 159 | شناسنامه ← |
| 32 |
دانشگاه
تهران
|
9333 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 85 | شناسنامه ← |
| 33 |
علومی، شیخ علی
یزد
|
21 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 34 |
الهیات
مشهد
|
22645 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 98 | شناسنامه ← |
| 35 |
گوهرشاد
مشهد
|
1629/2 | بیکاتب | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 36 |
سپهسالار
تهران
|
146 صدر | زین العابدین بن عنایت الله حسینی قمی | قرن 11 | نستعلیق | 106 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
111 | محمد رضا بن معین الدین فیروز آبادی | بیتاریخ | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 38 |
ملی
تهران
|
3835/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 39 |
مرعشی
قم
|
14122/3 | زین العابدین حسینی نیاکی لاریجانی | قرن 12 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 40 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
39 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
462 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |
| 42 |
کمالی
همدان
|
8/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 43 |
مسجد اعظم
قم
|
3790/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 44 |
فاضل
خوانسار
|
197/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 45 |
فاضل
خوانسار
|
197/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 46 |
الهیات
مشهد
|
21727 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 69 | شناسنامه ← |
| 47 |
رضوی
مشهد
|
463 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 82 | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
461 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 49 |
مجلس
تهران
|
10162/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 82 | شناسنامه ← |
| 50 |
فیضیه
قم
|
1785/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 51 |
ملی
تهران
|
1193/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 125 | شناسنامه ← |
| 52 |
ملی
تهران
|
4081/4 | محمد اسراری | بیتاریخ | نستعلیق | 105 | شناسنامه ← |
| 53 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
562/12 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |