حاشیة حاشیة الخفری علی شرح التجرید

● حاشیة حاشیة الخفری علی شرح التجرید = حاشیه فخریه / کلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-u ḥāšīyat-il xafrī ‘alā š.-it tajrīd = hāšīye-ye faxrīya شیرازی، محمد ابراهیم بن ملاصدرا، - 1070 قمری šīrāzī, mohammad ebrāhīm ebn-e mollāsadrā (- 1660) وابسته به: حاشیة شرح التجرید الجديد = حاشیه بر شرح الهیات تجرید = تعلیقه بر الهیات شرح تجرید؛ خفری، محمد بن احمد (-957) حاشیه مختصری است بر حاشیه خفری بر شرح تجرید قوشچی، که اقوال طوسی را با عناوین «قال المنصف» و قوشچی را با «قال الشارح» و خفری را با عناوین «قال المحقق» یا «قوله» مطرح کرده و آن را هنگام تدریس کتاب برای جمعی از طلاب تألیف نموده است. آقا جمال خوانساری در حاشیه خود بر حاشیه خفری، بر این حاشیه خرده‌گیری بسیار کرده و گویا تعلیقات خود را به قصد نقض بر شیرازی نگاشته است. وی از این حواشی چند بار به نام «حواشی فخریه» یاد می‌کند. در الذریعه از حاشیه مولی مهدی گلپایگانی نیز نقل شده که از حاشیه میرزا ابراهیم با نام «حواشی فخریه» یاد گردیده و مؤلف الذریعه آن را مصحف «خفریه» دانسته‌اند. اما همان‌گونه که گفته شد آقا جمال که معاصر شیرازی بوده نیز همین نام را آورده است. علاوه بر این که احتمال مصحف بودن خفریه بر اشکال می‌افزاید و مشکلی حل نمی‌سازد. (عبدالحسین حائری) آغاز: یا هو یا لا اله الا هو یا من لا هو الا هو و لا يعلم ما هو الا هو كلت الالسن عن تفسير صفتك و انحسرت العقول عن كنه معرفتك ... فيقول ... ابن صدرالدين محمد الشيرازي محمد ابراهيم ... هذه تعليقات لتبيين مطالب اقصى المقاصد من كتاب التجريد و شرحه الجديد و حواشيه الخفرى كتبتها اثناء مباحثتها ... قال المص انار الله برهانه المقصد الثالث في اثبات الصانع الخ انما لم يعنون باثبات الواجب كما هو الشايع في العنوان ... انجام: قوله رحمه الله ای لایلزم الخ هذا بيان فائدة تخصيص القيد المخصص بالمعتزله ... فيمتنع تعلق القدره المستجمعه به بخلاف الاشعريه فانهم لايحتاجون على هذا القيد حيث لايمتنع عندهم خلاف ماجرى عليه عادته منه الخيرات چاپ: در سال 1407 ق در حاشیه شرح تجرید قوشچی در هند به چاپ رسیده است. [دنا 148/4 (28 نسخه)؛ الذریعه 6: 64، 113 و 116؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 322؛ ریحانة الادب 420/3؛ مكتبة اميرالمؤمنين 359/2]