چهل مجلس

● چهل مجلس = اقبالیه / عرفان و تصوف / فارسی čehel majles = eqbālīye علاء الدوله سمنانی، احمد بن محمد، 659 - 736 ؟ قمری ‘alā‘-od dowle-ye semnānī, aḥmad ebn-e moḥammad (1262 - 1336) «چهل مجلس»یا «اقبالیه» سخنان علاء الدوله سمنانی است. با گردآوری جلال الدین سجستانی، که «مجلس»های پیر خود را میان سال‌های 724-736ق گرد آورده است. اما بشیر حسین (شفیع 268) گردآورنده آن را مخدوم جهانیان جهانگشت (جامع العلوم) دانسته (مجله دانش، 1364خ، ش 4 ص 86). دو نسخه زیر، که فهرست آنها را می‌آوریم گویا دو کار جداگانه سمنانی باشد: چهل مجلس، فواید. نسخه ش 312/28 شفیع، که بایستی چهل مجلس باشد: 1. مجلس الاول فی فضيله التسميه؛ 2. في الايمان؛ 3. زکات؛ 4. قیام الليل و غص البصر؛ 5. حساب روز قیامت؛ 6. شکر و ذکر؛ 7. کبر و غیبت؛ 8. حج؛ 9. عدل؛ 10. قبر 15. ماه صفر؛ 20. شهر نبی؛ 25. ماه ذیحجه؛ 30. ذهاب الوقت؛ 35. صلاة النبی؛ 40. بخل. اما نسخه‌ای که به کوشش نجیب مایل هروی، با پیشگفتار ارزشمند ایشان، به نام «چهل مجلس یا اقبالیه» تهران، 1356ش چاپ شده، با این بخش‌بندی است: مجلس 1. تلاوت قرآن؛ 2. اقسام مردم؛ 3. بیکار نبودن؛ 4. کلمه لا اله الا الله؛ 5. معانی آیت هو الذى خلق لكم ما في الارض جميعا؛ 6. در پرسش صفات حق؛ 7. معانی آیت هو الذى خلق لكم ما في الارض؛ 8. معانی بیت عربی؛ 9. کشف و کتمان معانی مختلف؛ 10. در کشف بعضی معانی ... (احمد منزوی) آغاز: 1: رب يسر و تمم. المجلس الاول في فضيلة التسمية، المجلس الثاني في الايمان آغاز 2: حمدله. عاقبت. اما بعد، بدان ای طالب حق مبین و مسلک طراط مستقیم که این نسخه را تألیف کرد برادر دینی ... (چاپی) چاپ: به کوشش و پیشگفتار نجیب مایل هروی، تهران، 1366ش [فهرستواره منزوی 288/7]