نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

چهل حدیث

čehel hadīs
95 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/21049
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #21049
تاریخ و سده تألیف: 886 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 275 تا 281
زبان و قالب: عربی و فارسی
رده‌های موضوعی: حدیث شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اربعین حدیثا (arba‘īn-a hadīsā) چهل کلمه (čehel kalame) چهل حدیث منظوم (čehel hadīs-e manzūm) اربعین جامی (arba‘īn-e jāmī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

چهل گفتار کوتاه است از احادیث حضرت پیامبر اکرم (ص) که هر کدام در یک رباعی ترجمه شده است. با دیباچه کوتاهی به نثر.
آغاز اثر
« آغاز دیباچه: صحیح ترین حدیثی که راویان مجالس دین و محدثان مدارس یقین املا کند حمد دانائی است ... آغاز احادیث: لا يؤمن احدکم حتی یحب لاخيه ما یحب لنفسه: هر کسی را لقب مکن مؤمن ×× گر چه از سعی جان و تن کاهد / تا نخواهد برادر خود را ×× آنچه از بهر خویشتن خواهد »
انجام اثر
« لا یشبع المومن دون جاره: هر که در خطه مسلمانی ×× باشد از نقد دین گرانمایه / کی پسندد که خود بخسبد سیر ×× بنشیند گرسنه همسایه. اربعینهای سالکان جامی ×× هست بهر وصول صدر قبول / نیست از فضل حق عجیب و غریب ×× که بدین اربعین رسی بوصول »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، (منزوی)، ج4، ص2758؛ ایران، سنگی، 1352ق، وزیری، 6ص(ص138-143)؛ دارالخلافه طهران، 1282ق، 3ص؛ 1347ق، 4ص (ص194-197؛ 1272ق، 8ص؛ تهران، بی ناشر، 1316ق، خشتی، 187ص (ص188-191) دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1329، خشتی، 5ص(ص156-160)؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1284، 29ص(ص106-115)؛ ایران، سنگی، 1313-1314، جانمازی، 11ص (ص138-148)؛ [تهران: کارخانه استاد میرزا حبیب الله]، سنگی، [عبدالله طهرانی، 1304]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1594/2 الذریعه 229/18 مكتبة اميرالمؤمنين 202/1 فهرستگان حدیث، ج6، ص461-467 دنا، ج3، ص1143-1146(89نسخه) فهرستواره منزوی، ج10، ص758-765

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● چهل حدیث = اربعین حدیثا = چهل کلمه = چهل حدیث منظوم = اربعین جامی / شعر، حدیث / عربی و فارسی čehel hadīs = arba‘īn-a hadīsā = čehel kalame = čehel hadīs-e manzūm = arba‘īn-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) تاریخ تألیف: 886ق چهل گفتار کوتاه است از احادیث حضرت پیامبر اکرم (ص) که هر کدام در یک رباعی ترجمه شده است. با دیباچه کوتاهی به نثر. آغاز: آغاز دیباچه: صحیح ترین حدیثی که راویان مجالس دین و محدثان مدارس یقین املا کند حمد دانائی است ... آغاز احادیث: لا يؤمن احدکم حتی یحب لاخيه ما یحب لنفسه: هر کسی را لقب مکن مؤمن ×× گر چه از سعی جان و تن کاهد / تا نخواهد برادر خود را ×× آنچه از بهر خویشتن خواهد انجام: لا یشبع المومن دون جاره: هر که در خطه مسلمانی ×× باشد از نقد دین گرانمایه / کی پسندد که خود بخسبد سیر ×× بنشیند گرسنه همسایه. اربعینهای سالکان جامی ×× هست بهر وصول صدر قبول / نیست از فضل حق عجیب و غریب ×× که بدین اربعین رسی بوصول چاپ: مشار فارسی، (منزوی)، ج4، ص2758؛ ایران، سنگی، 1352ق، وزیری، 6ص(ص138-143)؛ دارالخلافه طهران، 1282ق، 3ص؛ 1347ق، 4ص (ص194-197؛ 1272ق، 8ص؛ تهران، بی ناشر، 1316ق، خشتی، 187ص (ص188-191) دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1329، خشتی، 5ص(ص156-160)؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1284، 29ص(ص106-115)؛ ایران، سنگی، 1313-1314، جانمازی، 11ص (ص138-148)؛ [تهران: کارخانه استاد میرزا حبیب الله]، سنگی، [عبدالله طهرانی، 1304]، جیبی [نسخه‌های منزوی 1594/2؛ الذریعه 229/18؛ مكتبة اميرالمؤمنين 202/1؛ فهرستگان حدیث، ج6، ص461-467؛ دنا، ج3، ص1143-1146(89نسخه)؛ فهرستواره منزوی، ج10، ص758-765]

نسخه‌های خطی این اثر

95 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
گوهرشاد
مشهد
2096/3 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
32
سلطنتی
تهران
2246 رشید 1032ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
33
مرعشی
قم
4451/2 بی‌کاتب 1044ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
34
ملک
تهران
4379/4 محمد تقی بن حسین خاتون آبادی اصفهانی 1056ق - 3 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
8944/13 عبدالکریم بن نظام الدین علی درمیانی قائنی 1078ق نستعلیق، نسخ 5 شناسنامه ←
36
ملک
تهران
4275/4 محمد سعید بن محمد تقی خاتون آبادی 1081ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
37
گوهرشاد
مشهد
2188/7 معز الدین محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی 1085ق نسخ - شناسنامه ←
38
رضوی
مشهد
35738 قطب الدین بن ابراهیم بن مبارک بلگرامی بین 1091 تا 1093ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
4848/13 محمد عارف ملتانی دوشنبه 25 جمادی الثانی قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
40
مسجد اعظم
قم
2303 حسنعلی قرن 10-11 نستعلیق 16 شناسنامه ←
41
مرعشی
قم
6744/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 3 شناسنامه ←
42
مجلس
تهران
8931/110 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 3 شناسنامه ←
43
مرکز احیاء
قم
2686/1 میر باقر حسینی قرن 12 شکسته نستعلیق 8 شناسنامه ←
44
مجلس
تهران
223-فیروز بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 18 شناسنامه ←
45
مجلس
تهران
16009/4 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 13 شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
5372/1 بی‌کاتب سلخ ربیع الثانی 1108ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
47
وزیری
یزد
1111/1 بی‌کاتب 1109ق - - شناسنامه ←
48
ملک
تهران
2653/7 بی‌کاتب 1119ق نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←
49
امام جمعه
زنجان
1مجموعه بدون شماره عبد الله 1121ق، برای سلطان عیسی بیک - 16 شناسنامه ←
50
مرکز احیاء
قم
549/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
51
دانشگاه
تهران
4118/17 بی‌کاتب 1133ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
52
گلپایگانی
قم
5906/3-29/246 بی‌کاتب 1135ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
53
مسجد اعظم
قم
3415/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 8 شناسنامه ←
54
رضوی
مشهد
19349 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
55
ملی
تهران
1511 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، نسخ 7 شناسنامه ←
56
گلپایگانی
قم
2902/7-15/142 بی‌کاتب قرن 13 - 8 شناسنامه ←
57
دانشگاه
تهران
867/11 عباسعلی بن نعمت الله کرمانی احمد آبادی 1213ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
58
مجلس
تهران
7662/18 بی‌کاتب با تاریخ 1228ق - - شناسنامه ←
59
مرکز احیاء
قم
516/1 و 1927/1 عکسی محمد بن مهدی حسنی 1232ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
60
دائرة المعارف
تهران
463/2-عکسی بی‌کاتب 1236ق نستعلیق، نسخ 5 شناسنامه ←