آداب خط

● آداب خط = قواعد خط = مثنوی در آداب و قواعد خط / شعر، خط / فارسی ādāb-e xat = qavā‘ed-e xat = masnavī dar ādāb va qavā‘ed-e xat مجنون مشهدی، - 940 ؟ ق majnūn-e mašhadī (1533?) اهداء به: شاه‌زاده تهماسب (930-984ق) در دیباچه با اشاره به خود می‌گوید: «مجنون» قلم مصور آن است ×× مو بر سرش از برای آن است. در منابع به چند نام آمده است. دو نسخه آن در موزه بریتانیا نادرست از دیگران دانسته شده. شمار بیت‌ها و آغاز منظومه در نسخه‌ها یکی نیست. شمار بیت‌ها در نسخه عکسی ش 23/3 پیرامون 580 بیت در قالب مثنوی است. پس از حمد و نعمت پروردگار، منقبت دوازده امام، تاریخ مرگ شاه اسماعیل (984-985ق) و ستایش از شهزاده تهماسب، نمایه 5 باب را می‌آورد: 1. در ذکر مخترعان و داستان ایشان؛ 2. در بیان اوقات کتابت، در صنعت سیاهی و اجزای آن، طلا جلا کردن، ساختن شنگرف، در لطافت کاغذ، معرفت رنگ گلگون، رنگ زرد، رنگ لاجوردی، الوان مختلف، قلم خوب و قلم تراشیدن؛ 3. در معرفت نقطه و حروف، معرفت حرف الف (از واضع خط و نستعلیق چنین) ×× حرفی بشنو ز روی تحقیق / بالای الف سه نقطه باید ...)، حرف با، حرف جیم، حرف دال ... حرف یا؛ 4. در شکل حروف و نام هر یک و اتصال و تعیین مقام هر یک، در تشکیل حرف الف، تشکیل با، اتصال بای منحنی، در اتصال بای دندانه، بای طولانی و مدور و دندانه و سینه دار، بای مضمر، در تشکیل جیم، جیم چخماقی، جیم مدور ...، 5. در اتصالات و انفصالات، اتصال بای مضمر، اتصال جیم چخماقی ... اتصال ها. [فهرست مشترک پاکستان 39/5 و 14/14؛ نسخه‌های فارسی منزوی 1902/3؛ الذریعة 105/19 و 183/17 و 967/9؛ فرهنگ سخنوران 513؛ فهرستواره منزوی 90/10]