جواهرنامه

● جواهرنامه = تنگسوقنامه / طبیعیات / فارسی javāher-nāme = tangsūq-nāme افلاطون، 427؟ - 347 ؟ قبل میلاد aflātūn (-427 - -347) به درخواست: اسکندر بن فیلقوس رساله کوتاهی است منسوب به افلاطون که گویا آن را به درخواست اسکندر ساخته، در شناختن سنگ‌ها و کانی‌ها مشتمل بر چهار «باب»: 1. جواهر و سنگها؛ 2. مذکورات: روغن بلسان، دندان ماهی، عاج، آبنوس، مهره ماهی، مهره خر نروک و معجونهای نفیس؛ 3. عطریات: مشک، عنبر، عود، کافور، صندل، زعفران، زبادلان؛ 4. معدنیات: طلا، نقره، مس، قلعی، سرب، آهن، خاصینی، سیماب، سفید روی، برنج، این جمله هفتاد چیز است؛ 5. جواهر: مروارید از جنس استخوان است (این باب در دیباچه به حساب نیامده است) و از عربی ترجمه شده، از آن به «معرفت جواهر» و «تنگسوق نامه» نیز در فهارس یاد کرده‌اند. آغاز: بسمله. شکر و سپاس بی قیاس حضرت پروردگاری را جل جلاله که بجوهر قدرت این چرخ مینا را بر افراشت ... اما بعد این مختصریست در معرفت جواهر که منسوب بافلاطون است و آن را پارسی ساخته‌اند و جوهر نامه نام کردند و قسمت این بر چهار باب است [دنا 3/ 1113؛ فهرستواره منزوی 3816/5]