جامع الاسرار و منبع الانوار

● جامع الاسرار و منبع الانوار / عرفان و تصوف / عربی jāmi‘-ul asrār wa manba‘-ul anwār آملی، حیدر بن علی، 720 - 782 ؟ قمری āmolī, heydar ebn-e ‘alī (1321 - 1381) آن را پس از کتاب‌های «منتخب التأویل» و «الارکان» و «الامامة» و «التنزیل» و به خواهش جماعتی از دوستان تألیف کرده است. کتاب جامع و مبسوطیست در توحید حقیقی و شرح معنی حقیقت و طریقت و شریعت و دفع انتقادات از فرقه صوفیه شیعه و تطبیق مسلک ایشان با کتاب و سنت. مؤلف کوشیده است تا یکسانی مشرب تصوف و مذهب امامی را با یکدیگر ثابت کند، چنانکه می‌گوید: «این کتاب مبتنی است بر سخنان محققین از اهل الله که صوفیه نامیده می‌شوند و موافق است با مذهب شیعه امامیه و مطابق است با اصول و قواعد هر یک از این دو ... از آغاز جوانی بلکه از دوران کودکی تاکنون که ایام پیری است، در تحصیل معارف حقه اجداد طاهرین خود که امامان معصومند کوشا بوده‌ام، هم به حسب باطن که حقیقت ویژه طایفه صوفیه از ارباب توحید است و همواره در صدد پیوند میان آنها و مطابقت یکی با دیگری بوده ام و در این کار جز این که مذهب آباء و اجداد طاهرین خود را از حیث ظاهر و باطن یاری کنم هدف دیگری نداشته‌ام اکثر صوفیه از روی نادانی تصور می‌کنند که ائمه معصومین از فضیلت عرفان عاری بوده‌اند و شیعه نیز می‌پندارند که فضائل ائمه منحصر بوده است به همین علومی که میان آنها متداول است.». مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «اصل» که هر اصل شامل چهار «قاعده» می‌باشد: مقدمة مشتملة علی کتمان الاسرار؛ اصل 1. التوحید و اقسامه؛ 2. الاستشهاد بکلام الله تعالی و کلام انبیائه و اولیائه علیهم السلام و کلام المشایخ فی حقیقة التوحید و اثباته؛ 3. اسرار الشرائع الالهیه و اسرار ارباب الشریعه و الطریقه و الحقیقه من الانبیاء و الاولیاء علیهم السلام المتعلق ببحث التوحید. آغاز: الحمدلله الذی کشف عن جماله المطلق حجاب الجلال المسمی بالکثرة و خلص عباده المخلصین انجام: ادین بدین الحب انی توجهت رکائبه، ارسلت دینی و ایمانی هذا آخر الوجه و آخر الکتاب چاپ: به ضمیمه نقد النقود فی معرفة الوجود او به کوشش هانری کربن و عثمان اسماعیل یحیی (تهران، انستیتو ایران و فرانسه: 1347ش) [الذریعة 38/5؛ اعیان الشیعه 200: 30؛ دنا 540/3 (36 نسخه)]