نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

جامع الاسرار

jāme‘-ol asrār
45 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/18457
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18457
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 810 تا 813
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: سیر و سلوک
عناوین دیگر و هم‌تراز:
کنز الاسماء (kanz-ol asmā’) حسن و عشق (hosn va ‘ešq) کنز الاسرار (kanz-ol asrār)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در حقیقت حسن و عشق به روش عرفا و صوفیان، به نثر و نظم و مشتمل بر حکایات آموزنده‌ای چند و مناجات و نیایش به درگاه رب متعال، و در پایان فرازهایی است در فوائد خاموشی و سخن و فضیلت قناعت و حکمت و نواسنجی عدالت. این رساله بر فراز صفحه اول «مجمع الاسرار» و در بعضی فهرست‌ها «کنز الاسرار» نامیده شده است. این رساله در فهارس جز این که با رساله کبریت احمر درهم آمیخته، به افراد گوناگون نیز نسبت داده شده و با نام‌های پراکنده نیز ثبت و معرفی شده است. نمونه در فهرستواره منزوی با نام‌های جامع الاسرار و کنز الاسرار آمده و در عنوان «حسن و عشق» از شاه نعمة الله ولی دانسته است و حتی برخی جامع الاسرار و کنز الاسرار را دو رساله دانسته‌اند که به نظر مرادشان جدایی رساله کبریت احمر است که به درد همین رساله دچار و با نام‌های کنز الاسرار و ... نامیده شده است.
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و حمد بیحد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل زاحببت دم زد ×× ز خلوتخانه در بیرون قدم زد / ... معرفت گویند که حسن علت غایی ایجاد است، و عشق اساس حسن را بنیاد، و بر هر ذی عقلی ظاهرست که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دواست معنی یکی است و آن یکی نوریست ... »
انجام اثر
« قید منه تا ننهی پا بقید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ضمن مجموعه آثار نور علیشاه در اردیبهشت 1350 شمسی چاپ شده است؛ [تهران]، سنگی، 1283، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 39/5 و 1231/9 و 260/17 و 145/18 نسخه‌های منزوی 1109/2 و 1314/2 و 64/2: نشانی 20 نسخه، 1333/2 فهرستواره منزوی 318/1 با عنوان «حسن و عشق» و از شاه نعمة الله ولی در 256/7 با عنوان «جامع الاسرار» از نورعلی شاه در 772/7 با عنوان «کنز الاسرار و ... » از نور علی شاه و در هر سه جا یا یک سرآغاز دنا 453/8 که با کبریت احمر خلط شده (117 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● جامع الاسرار = کنز الاسماء = حسن و عشق = کنز الاسرار / سیر و سلوک / فارسی jāme‘-ol asrār = kanz-ol asmā’ = hosn va ‘ešq = kanz-ol asrār نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین، 1160؟ - 1212 قمری nūr-‘alī-šāh, mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn (1747 - 1798) در حقیقت حسن و عشق به روش عرفا و صوفیان، به نثر و نظم و مشتمل بر حکایات آموزنده‌ای چند و مناجات و نیایش به درگاه رب متعال، و در پایان فرازهایی است در فوائد خاموشی و سخن و فضیلت قناعت و حکمت و نواسنجی عدالت. این رساله بر فراز صفحه اول «مجمع الاسرار» و در بعضی فهرست‌ها «کنز الاسرار» نامیده شده است. این رساله در فهارس جز این که با رساله کبریت احمر درهم آمیخته، به افراد گوناگون نیز نسبت داده شده و با نام‌های پراکنده نیز ثبت و معرفی شده است. نمونه در فهرستواره منزوی با نام‌های جامع الاسرار و کنز الاسرار آمده و در عنوان «حسن و عشق» از شاه نعمة الله ولی دانسته است و حتی برخی جامع الاسرار و کنز الاسرار را دو رساله دانسته‌اند که به نظر مرادشان جدایی رساله کبریت احمر است که به درد همین رساله دچار و با نام‌های کنز الاسرار و ... نامیده شده است. آغاز: سپاس بی قیاس و حمد بیحد ×× مر آن کنز خفا را باد سرمد / که چون روز ازل زاحببت دم زد ×× ز خلوتخانه در بیرون قدم زد / ... معرفت گویند که حسن علت غایی ایجاد است، و عشق اساس حسن را بنیاد، و بر هر ذی عقلی ظاهرست که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دواست معنی یکی است و آن یکی نوریست ... انجام: قید منه تا ننهی پا بقید ×× صید مکن تا نکنی خویش صید. چاپ: ضمن مجموعه آثار نور علیشاه در اردیبهشت 1350 شمسی چاپ شده است؛ [تهران]، سنگی، 1283، جیبی [الذریعة 39/5 و 1231/9 و 260/17 و 145/18؛ نسخه‌های منزوی 1109/2 و 1314/2 و 64/2: نشانی 20 نسخه، 1333/2؛ فهرستواره منزوی 318/1 با عنوان «حسن و عشق» و از شاه نعمة الله ولی در 256/7 با عنوان «جامع الاسرار» از نورعلی شاه در 772/7 با عنوان «کنز الاسرار و ... » از نور علی شاه و در هر سه جا یا یک سرآغاز؛ دنا 453/8 که با کبریت احمر خلط شده (117 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

45 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
358/10 بی‌کاتب بی‌تاریخ تعلیق 13 شناسنامه ←
2
قائم
فردوس
18/5 محمود موسوی بی‌تاریخ تحریری 17 شناسنامه ←
3
شورا
تهران
654 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 66 شناسنامه ←
4
سپهسالار
تهران
6470/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 19 شناسنامه ←
5
ادبیات
تهران
267/22 حکمت بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
6
گوهرشاد
مشهد
1977/5 درویش ابوالقاسم صفا علی نعمت اللهی وفائی جمعه 24 جمادی الثانی 1329ق نستعلیق - شناسنامه ←
7
الهیات
مشهد
14865/9 احمد بن آقا حیدر خوانساری 1316-1321ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
4110/1 حسین علی بن بن محمد 1317ق نستعلیق 86 شناسنامه ←
9
ملی
تهران
6877 محمد حسین تفرشی 1314ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
10
گوهرشاد
مشهد
715/1 ابوالقاسم اصفهانی ابن آقا بزرگ ولد حاجی محمد مهدی پنج شنبه 29 رمضان 1306ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
شورا
تهران
8537/2 بی‌کاتب 1303ق نستعلیق 25 شناسنامه ←
12
گلپایگانی
قم
3844-19/174 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 403 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
6350/2 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
5043/3 بی‌کاتب قرن 13 شکسته - شناسنامه ←
15
نوربخش
تهران
657/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 40 شناسنامه ←
16
دائرة المعارف
تهران
238/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 27 شناسنامه ←
17
دانشگاه
تهران
5925/3 بی‌کاتب قرن13 نستعلیق - شناسنامه ←
18
شورا
تهران
5851/11 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 17 شناسنامه ←
19
ملی
تهران
2457/13 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نستعلیق 39 شناسنامه ←
20
ملک
تهران
5005/6 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 27 شناسنامه ←
21
نوربخش
تهران
277/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 58 شناسنامه ←
22
نوربخش
تهران
682/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 66 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
8069/5 محمد خلیل بن محمد حسین بیرجندی قائنی 1295ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
24
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
37/3 سید شکرالله بن محمد باقر طباطبایی بیدگلی ذیحجه 1295ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
2587/3 بی‌کاتب صفر 1294ق نسخ 30 شناسنامه ←
26
دانشگاه
تهران
1156/5-ف بی‌کاتب سه‌شنبه 7 محرم 1286ق نستعلیق - شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
9204 محمد حسین 1285ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
28
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
36/1 علی مورکانی لنجانی 1282ق نستعلیق 27 شناسنامه ←
29
ملک
تهران
6294/1 بی‌کاتب پنج‌شنبه 20 جمادی الاول 1271ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
30
الهیات
تهران
506/1 بی‌کاتب 1269ق نسخ 6 شناسنامه ←