شناسنامه کتابشناختی اثر
تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین
tanbīh-ol qāfelīn va tazkerat-ol ‘ārefīn
57
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/17690
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17690
پدیدآور / مؤلف:
کاشانی، فتح الله بن شکرالله
تاریخ و سده تألیف:
955 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 319
تا 323
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شرح حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
شرح نهج البلاغة
(š.-e nahj-ol balāqa)
اثر مرتبط / وابسته به:
نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ترجمه سلیس و روانی از «نهج البلاغة» است که با شرح و توضیح آمیخته است و بیشتر به حل غوامض و توضیح مشکلات عنایت شده است. چون کتاب «نهج البلاغه» شریف رضی دارای استعارات و تشبیهات و غرایب لغات بسیاری بوده که فهم آن برای برخی از طالبان مشکل مینموده است، لذا مؤلف با استفاده از شروح نهج البلاغه، نظیر شرح ابن میثم و غیره، به ترجمه و تبیین و تفسیر آن کوشیده و برخی از روایات و حکایات مناسب را بدان افزوده است. چنان که خود در مقدمه بدان تصریح کردهاند، نام این کتاب را «تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین» نهاده و از ترجمههای بسیار مختصر نهج البلاغه میباشد. بعضی این ترجمه را شرح گفتهاند، ولی از حد ترجمه تجاوز ننموده است.
آغاز اثر
« بسمله تیمنا بذکره العزیز الکریم، الحمدلله الذی هدانا لهذا ... و الصلوة علی من امر العباد بان يصلوا عليه و يسلموا ... اما بعد بر ذوی بصائر ثاقبه و خواطر باهره مخفی نیست که ترقی بمدارج قرب الهی »
انجام اثر
« و الحمدلله و ستایش فراوان مر خداوند عالمیان راست ... و سلام و تحیت فرستاد بر او سلامی بروجه تمام، تمت هذه الترجمة فی شهر ... »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1313ق؛ تهران 1370 ش؛ تهران، سنگی، 1275ق، وزیری
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 447/4 و 143/14 و 446/4
کشف الحجب 143، هدية العارفين 815/1
فهرستواره منزوی 404/6
مشار فارسی، ج1 ص 1432
دنا 355/3 (53 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین = شرح نهج البلاغة / شرح حدیث / فارسی
tanbīh-ol qāfelīn va tazkerat-ol ‘ārefīn = š.-e nahj-ol balāqa
کاشانی، فتح الله بن شکرالله، - 988 قمری
kāšānī, fath-o-llāh ebn-e šokr-ol-lāh (- 1581)
وابسته به: نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406)
تاریخ تألیف: 955ق
ترجمه سلیس و روانی از «نهج البلاغة» است که با شرح و توضیح آمیخته است و بیشتر به حل غوامض و توضیح مشکلات عنایت شده است. چون کتاب «نهج البلاغه» شریف رضی دارای استعارات و تشبیهات و غرایب لغات بسیاری بوده که فهم آن برای برخی از طالبان مشکل مینموده است، لذا مؤلف با استفاده از شروح نهج البلاغه، نظیر شرح ابن میثم و غیره، به ترجمه و تبیین و تفسیر آن کوشیده و برخی از روایات و حکایات مناسب را بدان افزوده است. چنان که خود در مقدمه بدان تصریح کردهاند، نام این کتاب را «تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین» نهاده و از ترجمههای بسیار مختصر نهج البلاغه میباشد. بعضی این ترجمه را شرح گفتهاند، ولی از حد ترجمه تجاوز ننموده است.
آغاز: بسمله تیمنا بذکره العزیز الکریم، الحمدلله الذی هدانا لهذا ... و الصلوة علی من امر العباد بان يصلوا عليه و يسلموا ... اما بعد بر ذوی بصائر ثاقبه و خواطر باهره مخفی نیست که ترقی بمدارج قرب الهی
انجام: و الحمدلله و ستایش فراوان مر خداوند عالمیان راست ... و سلام و تحیت فرستاد بر او سلامی بروجه تمام، تمت هذه الترجمة فی شهر ...
چاپ: تهران، 1313ق؛ تهران 1370 ش؛ تهران، سنگی، 1275ق، وزیری
[الذريعة 447/4 و 143/14 و 446/4؛ کشف الحجب 143، هدية العارفين 815/1؛ فهرستواره منزوی 404/6؛ مشار فارسی، ج1 ص 1432؛ دنا 355/3 (53 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
57 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
وزارت امور خارجه
تهران
|
2-14 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 357 | شناسنامه ← |
| 2 |
مدرسه غرب
همدان
|
592 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
5502 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 447 | شناسنامه ← |
| 4 |
ادبیات
مشهد
|
178 فرخ | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 253 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
5539 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 510 | شناسنامه ← |
| 6 |
مسجد اعظم
قم
|
377 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 189 | شناسنامه ← |
| 7 |
نوربخش
تهران
|
220 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 1000 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه بوعلی
همدان
|
43 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 359 | شناسنامه ← |
| 9 |
گلپایگانی
قم
|
2159-12/49 | عباس قلی کبودرآهنگی | ذیقعده 1316ق | ثلث، نسخ | 158 | شناسنامه ← |
| 10 |
گلپایگانی
قم
|
7736-52/76 | عباسقلی | 18 رجب 1316ق | نسخ | 302 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
22312 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
23312 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | 70 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
2992/1 | مجید | شعبان 1279ق | نسخ | 358 | شناسنامه ← |
| 14 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
59 | بیکاتب | 1275ق | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
اصفهان
|
445 | قربان علی پسر ملاعبدالله | 14 محرم 1272ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
اصفهان
|
34 | قربانعلی بن عبدالله جندقی | پنجشنبه 14 محرم 1272ق | نسخ | 253 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
2442 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
5532 | شیخ امام بخش بن شیخ محمد پناه بن شیخ پیر محمد منوطی لکهنوی از شاگردان محمد نجات خوشنویس | غره رجب 1233ق | نستعلیق | 419 | شناسنامه ← |
| 19 |
ملی
تهران
|
1752 | بیکاتب | 1229ق | نستعلیق، شکسته، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
خدای خانه (مسجد جامع عتیق)
شیراز
|
بدون شماره | میر مقیم بن میر نورالدین نواده شیخ شهاب الدین سهروردی از هفشویه مهتاب اصفهان | جمعه 9 رمضان 1226ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
امام هادی
مشهد
|
55 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 344 | شناسنامه ← |
| 22 |
گلپایگانی
قم
|
4954-25/44 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 107 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
8226 | بیکاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 381 | شناسنامه ← |
| 24 |
الهیات
تهران
|
146 | محمد رضا بن محمد محسن رضوی دلیجانی | پنجشنبه 14 رجب 1108ق | نستعلیق، نسخ | 353 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
25160 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 26 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
982ت | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 403 | شناسنامه ← |
| 27 |
گوهرشاد
مشهد
|
1192 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 558 | شناسنامه ← |
| 28 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1384 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 29 |
گلپایگانی
قم
|
5141-26/21 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 154 | شناسنامه ← |
| 30 |
وزیری
یزد
|
858 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 137 | شناسنامه ← |