شناسنامه کتابشناختی اثر
تنبیهات المنجمین
tanbīhāt-ol monajjemīn
107
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/17629
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17629
پدیدآور / مؤلف:
گنابادی، مظفر بن محمد قاسم
تاریخ و سده تألیف:
1024 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 282
تا 288
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
هیئت
اهدا / به درخواست:
شاه عباس اول(995-1037ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب مفصلی است در نجوم دریک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در شرایط استخراج احکام؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، در شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب هفتگانه، در هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب در بروج دوازده گانه، در نه فصل؛ 4. رجعت و استقامت و ظهور و خفاء و تشریق و تغریب کواکب متحیره، در سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط کواکب، در سه فصل؛ 6. احکام اشیاء متفرقه، در پنج فصل: سهم الحوادث، طلوع شعرای یمانی احکام آثار، احکام هاله و قوس و قزح و آثاری که از دخان متکون میشود، احکام و آثار ذوات الاذناب، تجارب متقدمین و متاخرین، زجریات و تفألات؛ خاتمه در ذکر اسامی قدمای این فن. گنابادی در این کتاب از جمعی از منجمان مانند محمد بن نجیب الدین طوسی، محیی الدین اناری، تاج الدین اکرم و ابومعشر و جز اینان یاد میکند و در خاتمه فهرست اسامی آنان «که این کتاب از اقوال ایشان تألیف یافته» میآورد و از آن جمله است: مؤلف کتاب ما راهی هندوان، عبدوسی، ابومسلم نقاش، ابراهیم حاسب مکی و بستهام هندی، تاج الدین اکرم نخجوانی صاحب کتاب ما لابد منه، حکیم شهمردان رازی صاحب روضة المنجمین و احمد بن محمد ملقب به اختیار. ترجمه ترکی آن نیز گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله. سپاس و ستایش مالک الملکی را که به نظر شفقت و مرحمت سیاحان عالم خاک را ... اما بعد چنین گوید ذره احقر وبنده کمتر اعنی ابن محمد قاسم منجم مظفر که چون همیشه خاطر فیض مآثر »
انجام اثر
« خاتمه درذکر اسامی قدمای محدثین این قسمت که این کتا ب از اقوال ایشان تألیف یافته ... مولانا محقق عبدالعلی بیرجندی سید محمد لاهیجی احمد بن محمد الملقب بالاختیار. تمت الاخبار الکتاب »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، بی ناشر، خشتی، 301+2ص؛ ایران، سنگی، 1284، خشتی، 301+2ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 452/4 و252/4
نسخههای منزوی 275/1
مشار فارسی 1433/1
فهرستواره منزوی 2893/4 و 276
مکتبة امیرالمؤمنین 163/1
دنا 342/3 (102 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تنبیهات المنجمین / هیئت / فارسی
tanbīhāt-ol monajjemīn
گنابادی، مظفر بن محمد قاسم، 970؟ - 1031 ؟ قمری
gonābādī, mozaffar ebn-e mohammad qāsem (1563 - 1622)
اهدا به: شاه عباس اول(995-1037ق)
تاریخ تألیف: 1024ق
کتاب مفصلی است در نجوم دریک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در شرایط استخراج احکام؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، در شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب هفتگانه، در هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب در بروج دوازده گانه، در نه فصل؛ 4. رجعت و استقامت و ظهور و خفاء و تشریق و تغریب کواکب متحیره، در سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط کواکب، در سه فصل؛ 6. احکام اشیاء متفرقه، در پنج فصل: سهم الحوادث، طلوع شعرای یمانی احکام آثار، احکام هاله و قوس و قزح و آثاری که از دخان متکون میشود، احکام و آثار ذوات الاذناب، تجارب متقدمین و متاخرین، زجریات و تفألات؛ خاتمه در ذکر اسامی قدمای این فن. گنابادی در این کتاب از جمعی از منجمان مانند محمد بن نجیب الدین طوسی، محیی الدین اناری، تاج الدین اکرم و ابومعشر و جز اینان یاد میکند و در خاتمه فهرست اسامی آنان «که این کتاب از اقوال ایشان تألیف یافته» میآورد و از آن جمله است: مؤلف کتاب ما راهی هندوان، عبدوسی، ابومسلم نقاش، ابراهیم حاسب مکی و بستهام هندی، تاج الدین اکرم نخجوانی صاحب کتاب ما لابد منه، حکیم شهمردان رازی صاحب روضة المنجمین و احمد بن محمد ملقب به اختیار. ترجمه ترکی آن نیز گزارش شده است.
آغاز: بسمله. سپاس و ستایش مالک الملکی را که به نظر شفقت و مرحمت سیاحان عالم خاک را ... اما بعد چنین گوید ذره احقر وبنده کمتر اعنی ابن محمد قاسم منجم مظفر که چون همیشه خاطر فیض مآثر
انجام: خاتمه درذکر اسامی قدمای محدثین این قسمت که این کتا ب از اقوال ایشان تألیف یافته ... مولانا محقق عبدالعلی بیرجندی سید محمد لاهیجی احمد بن محمد الملقب بالاختیار. تمت الاخبار الکتاب
چاپ: ایران، بی ناشر، خشتی، 301+2ص؛ ایران، سنگی، 1284، خشتی، 301+2ص
[الذریعة 452/4 و252/4؛ نسخههای منزوی 275/1؛ مشار فارسی 1433/1؛ فهرستواره منزوی 2893/4 و 276؛ مکتبة امیرالمؤمنین 163/1؛ دنا 342/3 (102 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
107 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مرعشی
قم
|
14162/1 | علی محمد نوری | چهارشنبه 12 شعبان 1270ق | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 92 |
دائرة المعارف
تهران
|
47 | بیکاتب | غره ربیع الاول 1271ق | نستعلیق | 132 | شناسنامه ← |
| 93 |
رضوی
مشهد
|
25907 | عطاره احمد بن محمد ابراهیم | 1277ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 94 |
مجلس
تهران
|
6220 | اسدالله بن محمد اسماعیل تهرانی | 1278ق | نستعلیق | 335 | شناسنامه ← |
| 95 |
رضوی
مشهد
|
5478 | محمد حسن کرمانشاهی | 8 رجب 1282ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 96 |
مفتاح
تهران
|
441 | عبدالجواد بن مومن اردبیلی | چهارشنبه 19 ذیقعده 1285ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 97 |
رضوی
مشهد
|
8354 | بیکاتب | 15 رجب 1295ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 98 |
سپهسالار
تهران
|
635/1 | بیکاتب | نیمه صفر 1297ق | نستعلیق، شکسته | 102 | شناسنامه ← |
| 99 |
نوربخش
تهران
|
799/1 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | 61 | شناسنامه ← |
| 100 |
مولوی
مشهد
|
102 | بیکاتب | 1300ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 101 |
دهگان
اراک
|
309 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 142 | شناسنامه ← |
| 102 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1142 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 180 | شناسنامه ← |
| 103 |
ملک
تهران
|
3550/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 104 |
گلپایگانی
قم
|
8318-56/168 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 224 | شناسنامه ← |
| 105 |
تربیت
تبریز
|
72 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 106 |
فاضل قائینی
قم
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 107 |
وزیری
یزد
|
893/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 62 | شناسنامه ← |