نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تنبیهات المنجمین

tanbīhāt-ol monajjemīn
107 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/17629
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17629
تاریخ و سده تألیف: 1024 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 282 تا 288
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: هیئت
اهدا / به درخواست: شاه عباس اول(995-1037ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب مفصلی است در نجوم دریک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در شرایط استخراج احکام؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، در شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب هفتگانه، در هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب در بروج دوازده گانه، در نه فصل؛ 4. رجعت و استقامت و ظهور و خفاء و تشریق و تغریب کواکب متحیره، در سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط کواکب، در سه فصل؛ 6. احکام اشیاء متفرقه، در پنج فصل: سهم الحوادث، طلوع شعرای یمانی احکام آثار، احکام هاله و قوس و قزح و آثاری که از دخان متکون می‌شود، احکام و آثار ذوات الاذناب، تجارب متقدمین و متاخرین، زجریات و تفألات؛ خاتمه در ذکر اسامی قدمای این فن. گنابادی در این کتاب از جمعی از منجمان مانند محمد بن نجیب الدین طوسی، محیی الدین اناری، تاج الدین اکرم و ابومعشر و جز اینان یاد می‌کند و در خاتمه فهرست اسامی آنان «که این کتاب از اقوال ایشان تألیف یافته» می‌آورد و از آن جمله است: مؤلف کتاب ما راهی هندوان، عبدوسی، ابومسلم نقاش، ابراهیم حاسب مکی و بستهام هندی، تاج الدین اکرم نخجوانی صاحب کتاب ما لابد منه، حکیم شهمردان رازی صاحب روضة المنجمین و احمد بن محمد ملقب به اختیار. ترجمه ترکی آن نیز گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله. سپاس و ستایش مالک الملکی را که به نظر شفقت و مرحمت سیاحان عالم خاک را ... اما بعد چنین گوید ذره احقر وبنده کمتر اعنی ابن محمد قاسم منجم مظفر که چون همیشه خاطر فیض مآثر »
انجام اثر
« خاتمه درذکر اسامی قدمای محدثین این قسمت که این کتا ب از اقوال ایشان تألیف یافته ... مولانا محقق عبدالعلی بیرجندی سید محمد لاهیجی احمد بن محمد الملقب بالاختیار. تمت الاخبار الکتاب »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، بی ناشر، خشتی، 301+2ص؛ ایران، سنگی، 1284، خشتی، 301+2ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 452/4 و252/4 نسخه‌های منزوی 275/1 مشار فارسی 1433/1 فهرستواره منزوی 2893/4 و 276 مکتبة امیرالمؤمنین 163/1 دنا 342/3 (102 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تنبیهات المنجمین / هیئت / فارسی tanbīhāt-ol monajjemīn گنابادی، مظفر بن محمد قاسم، 970؟ - 1031 ؟ قمری gonābādī, mozaffar ebn-e mohammad qāsem (1563 - 1622) اهدا به: شاه عباس اول(995-1037ق) تاریخ تألیف: 1024ق کتاب مفصلی است در نجوم دریک «مقدمه» و شش «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در شرایط استخراج احکام؛ باب 1. احکام قرانات کواکب، در شش فصل؛ 2. احکام نظرات کواکب هفتگانه، در هفت فصل؛ 3. احکام تحویلات کواکب در بروج دوازده گانه، در نه فصل؛ 4. رجعت و استقامت و ظهور و خفاء و تشریق و تغریب کواکب متحیره، در سه فصل؛ 5. احکام شرف و هبوط کواکب، در سه فصل؛ 6. احکام اشیاء متفرقه، در پنج فصل: سهم الحوادث، طلوع شعرای یمانی احکام آثار، احکام هاله و قوس و قزح و آثاری که از دخان متکون می‌شود، احکام و آثار ذوات الاذناب، تجارب متقدمین و متاخرین، زجریات و تفألات؛ خاتمه در ذکر اسامی قدمای این فن. گنابادی در این کتاب از جمعی از منجمان مانند محمد بن نجیب الدین طوسی، محیی الدین اناری، تاج الدین اکرم و ابومعشر و جز اینان یاد می‌کند و در خاتمه فهرست اسامی آنان «که این کتاب از اقوال ایشان تألیف یافته» می‌آورد و از آن جمله است: مؤلف کتاب ما راهی هندوان، عبدوسی، ابومسلم نقاش، ابراهیم حاسب مکی و بستهام هندی، تاج الدین اکرم نخجوانی صاحب کتاب ما لابد منه، حکیم شهمردان رازی صاحب روضة المنجمین و احمد بن محمد ملقب به اختیار. ترجمه ترکی آن نیز گزارش شده است. آغاز: بسمله. سپاس و ستایش مالک الملکی را که به نظر شفقت و مرحمت سیاحان عالم خاک را ... اما بعد چنین گوید ذره احقر وبنده کمتر اعنی ابن محمد قاسم منجم مظفر که چون همیشه خاطر فیض مآثر انجام: خاتمه درذکر اسامی قدمای محدثین این قسمت که این کتا ب از اقوال ایشان تألیف یافته ... مولانا محقق عبدالعلی بیرجندی سید محمد لاهیجی احمد بن محمد الملقب بالاختیار. تمت الاخبار الکتاب چاپ: ایران، بی ناشر، خشتی، 301+2ص؛ ایران، سنگی، 1284، خشتی، 301+2ص [الذریعة 452/4 و252/4؛ نسخه‌های منزوی 275/1؛ مشار فارسی 1433/1؛ فهرستواره منزوی 2893/4 و 276؛ مکتبة امیرالمؤمنین 163/1؛ دنا 342/3 (102 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

107 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
ملک
تهران
3449 احمد سه‌شنبه 22 جمادی الثانی 1228ق، به فرموده آقا سید احمد نستعلیق، شکسته 206 شناسنامه ←
32
سپهسالار
تهران
7400 محمد بن محمد جعفر کرمانی 1224ق نسخ 224 شناسنامه ←
33
فرهاد معتمد
تهران
115/4 کرمانشاهی 1223ق نسخ - شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
6360/1 محمد رضا پسر محمد باقر خراسانی 20 جمادی الثانی 1223ق نسخ 438 شناسنامه ←
35
زنجانی (آیة الله)
قم
11 محمد قاسم بن محمد رضا نهاوندی 17 جمادی الاول 1223ق نستعلیق - شناسنامه ←
36
مرعشی
قم
9055 بی‌کاتب سه‌شنبه 14 ربیع الثانی 1221ق نستعلیق، نسخ 173 شناسنامه ←
37
نوربخش
تهران
827 محمد محسن بن محمد حسین 1220ق نستعلیق 188 شناسنامه ←
38
سپهسالار
تهران
624 محمد بن حسن مازندرانی جمادی الثانی 1217ق نستعلیق - شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
166 بی‌کاتب 1217ق نسخ 200 شناسنامه ←
40
مرعشی
قم
14992 بی‌کاتب 1215ق، حسب خواهش نصرالله خان خواجه نوری نسخ 150 شناسنامه ←
41
ملی
تهران
6975 ابوالقاسم 1215ق نسخ 90 شناسنامه ←
42
مسجد اعظم
قم
2252 بی‌کاتب 13 جمادی الثانی 1214ق نستعلیق 142 شناسنامه ←
43
مرعشی
قم
7415 خیرالله بیک 19 ذیحجه 1211ق نستعلیق - شناسنامه ←
44
جواهری، حبیب
همدان
9 بی‌کاتب 1210ق نستعلیق - شناسنامه ←
45
الهیات
تهران
553 دوست محمد خراسانی 15 ربیع الثانی 1209ق شکسته نستعلیق 226 شناسنامه ←
46
مجلس
تهران
15630 میرزا موسی شوال 1209ق نستعلیق 179 شناسنامه ←
47
گوهرشاد
مشهد
705 بی‌کاتب دوشنبه 8 ذیقعده 1205ق نسخ 206 شناسنامه ←
48
ملک
تهران
3461/1 بی‌کاتب 1205ق نستعلیق - شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
11005 بی‌کاتب 25 شوال 1204ق نستعلیق 27 شناسنامه ←
50
سپهسالار
تهران
7399 محمد بن باقر خویی 10 شعبان 1204ق نستعلیق - شناسنامه ←
51
ملک
تهران
3417 بی‌کاتب 19 جمادی الثانی 1203ق نستعلیق 142 شناسنامه ←
52
مجلس
تهران
792 ط بی‌کاتب 1201ق نستعلیق 238 شناسنامه ←
53
مدرسه صدر بازار
اصفهان
760 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 121 شناسنامه ←
54
شاهچراغ
شیراز
2459 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
55
مفتاح
تهران
422 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
56
گلپایگانی
قم
2/75-255 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 145 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
6164 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 333 شناسنامه ←
58
مجلس
تهران
833/3-طباطبائی محسن بن ملاعلی اکبر تویسر کانی قرن 13 نستعلیق 111 شناسنامه ←
59
الهیات
مشهد
102 بی‌کاتب 1200ق نستعلیق 231 شناسنامه ←
60
مجلس
تهران
324 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 184 شناسنامه ←