نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تشریح الافلاک

tašrīḥ-ul aflāk
270 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/15193
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #15193
تاریخ و سده تألیف: قرن 11
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 8، ص 252 تا 267
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: هیئت
اهدا / به درخواست: شاه طهماسب صفوی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای در هیئت قدیم و مشتمل بر یک «مقدمه» و پنج «فصل» و یک «خاتمه» است: مقدمة العالم الجسمانی كرة منضدة من ثلث عشرة كرة اعلاها الاطلس الخ؛ فصل 1. الدوائر العظام و الصغار؛ 2. صور افلاک السبع السيارة؛ 3. الحركات و ما يتبعها الفلک التاسع؛ 4. فی ما يتعلق بالارض و اختلاف بقاعها؛ 5. الصبح و الشفق؛ خاتمة فی استخراج خط نصف النهار و سمت القبلة بالدائرة الهندية. چهار حاشیه آن در الذریعه (ج6 شماره 186 تا 189) و شروح بسیاری از آن در الذریعه (ج4 ص 186 تا 187 و ج13 ص 146 تا 149) یاد شده است.
آغاز اثر
« بسمله، ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانک فقنا عذاب النار و اجعلنا من المتفكرين في خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار ... »
انجام اثر
« فظل القياس ح خط سمت القبلة و هی الى خلاف جهة الظل هذا ما غفلت عنه عوایق الزمان و لم يتنبه له طوارق الحدثان الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على محمد وآله اجمعين اولاً وآخراً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی 185 و 186؛ معجم المطبوعات 2: 1263؛ تهران، سنگی، 1276، خشتی، 10ص؛ ایران، سنگی، 1300، وزیری، 11ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح تشریح الافلاک؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (-11) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله (-11) قانون الادراک = نهاية الادراک = برهان الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ تنکابنی، محمد کاظم بن عبدالعلی (-11) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی خلخالی، علی بن محمد (-11) حاشیة تشریح الافلاک = تعلیقه تشریح الافلاک؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) شرح تشریح الافلاک؛ کاشانی، مرتضی بن محمد مؤمن (-1083) تشریح الافلاک (ترجمه)؛ عابد اردبیلی، محمد بن احمد (-12) تفریح الادراک فی توضیح تشریح الافلاک؛ حسینی قزوینی، محمد بن محمد صادق (-12) معارج الاملاک الی تشریح الافلاک؛ حویزی، فرج الله بن محمد (-1100) شرح تشریح الافلاک؛ سهارنپوری، عصمة الله بن اعظم (-1100) التصريح فی شرح التشریح؛ مهندس لاهوری، امام الدین بن لطف الله (1066-1145) ترشيح الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ کردی، ابراهیم بن حیدر (-1151) نهاية الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید (1095-1175) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی موصلی، عبدالله بن فخرالدین (-1188) شرح تشریح الافلاک؛ ارومی، حسن بن محمد ولی (-13) لب الفن؛ غریفی، علی بن محمد (-13) شرح تشریح الافلاک؛ حسینی، ابوالحسن بن محمد (-14) شرح تشریح الأفلاک؛ ساوجبلاغی، عبدالرحمن (-14) شرح تشریح الافلاک؛ اصطهباناتی، ابوالحسن بن اسماعیل (1250-1338) حاشیة تشریح الافلاک؛ مردوخی، عمر بن محمد امین (1302-1355) التكملة فى شرح تشریح الافلاک؛ محمد بن هاشم بن محسن شرح تشریح الافلاک؛ عاملی، احمد بن حسن معراج الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ البانی، محمد باقر بن محمود شرح تشریح الافلاک حاشیة تشریح الافلاک (دو حاشیه ناشناس) تشریح الافلاک (ترجمه)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 185/4-187 و 186 و 39/6 و 146/13 و 149 ريحانة الأدب 308/3 و 301/3 معجم المطبوعات 2: 1263 مشترک پاکستان 195/1-201 علم الفلک عباس عزاوی (مجله دمشق سال 29 جزء 3) علم الفلک فی العراق عزاوی (مجله مجمع العلمى العربی دمشق) 403/29 بروکلمان 415/2 كشف الحجب 123 ايضاح المكنون 290/1 مكتبة اميرالمومنين 225/1 معجم المؤلفين 242/9 کتابشناسی شیخ بهائی ص176-202 دنا 1191/2-1197

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تشریح الافلاک / هیأت / عربی tašrīḥ-ul aflāk شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) اهدا به: شاه طهماسب صفوی تاریخ تألیف: قرن 11 رساله‌ای در هیئت قدیم و مشتمل بر یک «مقدمه» و پنج «فصل» و یک «خاتمه» است: مقدمة العالم الجسمانی كرة منضدة من ثلث عشرة كرة اعلاها الاطلس الخ؛ فصل 1. الدوائر العظام و الصغار؛ 2. صور افلاک السبع السيارة؛ 3. الحركات و ما يتبعها الفلک التاسع؛ 4. فی ما يتعلق بالارض و اختلاف بقاعها؛ 5. الصبح و الشفق؛ خاتمة فی استخراج خط نصف النهار و سمت القبلة بالدائرة الهندية. چهار حاشیه آن در الذریعه (ج6 شماره 186 تا 189) و شروح بسیاری از آن در الذریعه (ج4 ص 186 تا 187 و ج13 ص 146 تا 149) یاد شده است. آغاز: بسمله، ربنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانک فقنا عذاب النار و اجعلنا من المتفكرين في خلق السموات و الارض و اختلاف الليل و النهار ... انجام: فظل القياس ح خط سمت القبلة و هی الى خلاف جهة الظل هذا ما غفلت عنه عوایق الزمان و لم يتنبه له طوارق الحدثان الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على محمد وآله اجمعين اولاً وآخراً. چاپ: مشار عربی 185 و 186؛ معجم المطبوعات 2: 1263؛ تهران، سنگی، 1276، خشتی، 10ص؛ ایران، سنگی، 1300، وزیری، 11ص [الذريعة 185/4-187 و 186 و 39/6 و 146/13 و 149؛ ريحانة الأدب 308/3 و 301/3؛ معجم المطبوعات 2: 1263؛ مشترک پاکستان 195/1-201؛ علم الفلک عباس عزاوی (مجله دمشق سال 29 جزء 3)؛ علم الفلک فی العراق عزاوی (مجله مجمع العلمى العربی دمشق) 403/29؛ بروکلمان 415/2؛ كشف الحجب 123؛ ايضاح المكنون 290/1؛ مكتبة اميرالمومنين 225/1؛ معجم المؤلفين 242/9؛ کتابشناسی شیخ بهائی ص176-202؛ دنا 1191/2-1197] شرح و حواشی: 1- شرح تشریح الافلاک؛ شریف کاشانی، فضل الله بن محمد (-11) 2- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله (-11) 3- قانون الادراک = نهاية الادراک = برهان الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ تنکابنی، محمد کاظم بن عبدالعلی (-11) 4- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی خلخالی، علی بن محمد (-11) 5- حاشیة تشریح الافلاک = تعلیقه تشریح الافلاک؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 6- شرح تشریح الافلاک؛ کاشانی، مرتضی بن محمد مؤمن (-1083) 7- تشریح الافلاک (ترجمه)؛ عابد اردبیلی، محمد بن احمد (-12) 8- تفریح الادراک فی توضیح تشریح الافلاک؛ حسینی قزوینی، محمد بن محمد صادق (-12) 9- معارج الاملاک الی تشریح الافلاک؛ حویزی، فرج الله بن محمد (-1100) 10- شرح تشریح الافلاک؛ سهارنپوری، عصمة الله بن اعظم (-1100) 11- التصريح فی شرح التشریح؛ مهندس لاهوری، امام الدین بن لطف الله (1066-1145) 12- ترشيح الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ کردی، ابراهیم بن حیدر (-1151) 13- نهاية الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید (1095-1175) 14- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی موصلی، عبدالله بن فخرالدین (-1188) 15- شرح تشریح الافلاک؛ ارومی، حسن بن محمد ولی (-13) 16- لب الفن؛ غریفی، علی بن محمد (-13) 17- شرح تشریح الافلاک؛ حسینی، ابوالحسن بن محمد (-14) 18- شرح تشریح الأفلاک؛ ساوجبلاغی، عبدالرحمن (-14) 19- شرح تشریح الافلاک؛ اصطهباناتی، ابوالحسن بن اسماعیل (1250-1338) 20- حاشیة تشریح الافلاک؛ مردوخی، عمر بن محمد امین (1302-1355) 21- التكملة فى شرح تشریح الافلاک؛ محمد بن هاشم بن محسن 22- شرح تشریح الافلاک؛ عاملی، احمد بن حسن 23- معراج الادراک فی شرح تشریح الافلاک؛ البانی، محمد باقر بن محمود 24- شرح تشریح الافلاک 25- حاشیة تشریح الافلاک (دو حاشیه ناشناس) 26- تشریح الافلاک (ترجمه)

نسخه‌های خطی این اثر

270 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
241
ملی
شیراز
32-ش/501/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←
242
دانشگاه
تهران
1278/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←
243
مرکز مطالعات
قم
217/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 13 شناسنامه ←
244
مجلس
تهران
1/17 خوئی بی‌کاتب بی‌تاریخ - 8 شناسنامه ←
245
ادبیات
تهران
1713 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
246
مجلس
تهران
1233 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
247
ملی
تهران
4265/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 11 شناسنامه ←
248
دانشگاه
تهران
4009/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 14 شناسنامه ←
249
مجلس
تهران
1194/23-طباطبائی سید محمد صادق طباطبائی بی‌تاریخ - 10 شناسنامه ←
250
مدرسه معمارباشی
تهران
89/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 12 شناسنامه ←
251
دانشگاه
تهران
3621/5 عبدالرحیم بن حاجی محمد شریف نهاوندی بی‌تاریخ نسخ 17 شناسنامه ←
252
دانشگاه
تهران
1923/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 13 شناسنامه ←
253
مدرسه صدر بازار
اصفهان
95/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←
254
دانشگاه
تهران
2618/21 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 6 شناسنامه ←
255
معصومیه
قم
5961-4/103/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
256
رضوی
مشهد
9978 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
257
ملی
تهران
6700 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 44 شناسنامه ←
258
ملی
تهران
7312 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 3 شناسنامه ←
259
بغایری، عبدالرزاق
شیراز
بدون شماره/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
260
رضوی
مشهد
ض9978 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
261
ملی
تهران
19154 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 27 شناسنامه ←
262
ملی
تهران
21039 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
263
ملی
تهران
21236 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
264
ملی
تهران
25288 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
265
مرعشی
قم
10511/1 طالب علی بن حسین سرکانی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
266
مرعشی
قم
5/10252/1 زین العابدین بن ابیطالب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
267
رضوی
مشهد
133/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
268
شیخ علی حیدر
مشهد
891/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 13 شناسنامه ←
269
مجلس
تهران
6979/1 سید نعمت مشهور به میرآصف بن محمد باقر بی‌تاریخ نستعلیق 35 شناسنامه ←
270
رضوی
مشهد
133/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←