نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحفة الوزراء

tohfat-ol vozarā’
132 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 655 تا 662
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تحفة الملوك (tohfat-ol molūk) چهل باب (čehel bāb) تحفه انوار (tohfe-ye anvār) نصایح الملوك (nasāyeh-ol molūk) رساله‌ای در اخلاق (r.-ī dar axlāq)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار فارسی 1218/1 نسخه‌های منزوی 1562/2 الذریعة 470/3 کشف الظنون 376/1 دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده) هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رساله‌ای در اخلاق / اخلاق / فارسی tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c) رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست. آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. چاپ: ایران، 1282 [مشار فارسی 1218/1؛ نسخه‌های منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]

نسخه‌های خطی این اثر

132 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مسجد اعظم
قم
2988/2 بی‌کاتب 23 رجب 1259ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
92
سلطنتی
تهران
1727 غلام رضا 1259ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
93
مرعشی
قم
10957/3 بی‌کاتب یک‌شنبه 13 رجب 1255ق نسخ 3 شناسنامه ←
94
ملی
تهران
2856/3 بی‌کاتب 1254ق نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
95
مجلس
تهران
8871/15 بی‌کاتب با تاریخ 1253ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
96
مجلس
تهران
5699/2 محمد حسین 1252ق شکسته نستعلیق 9 شناسنامه ←
97
فاضل
خوانسار
253/2 محمد رحیم بن محمد باقر شنبه ربیع الثانی 1250ق نستعلیق - شناسنامه ←
98
مجلس
تهران
16300/1 بی‌کاتب 1247ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
99
رضوی
مشهد
29729 بی‌کاتب 1245ق نسخ - شناسنامه ←
100
مدرسه باقریه
مشهد
319/4 بی‌کاتب شعبان 1245ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
101
سلطنتی
تهران
123/1 ابوالخیر حسنی 1240ق، و محمد اسمعیل موسوی عریضی یزدی به سال 1250ق نستعلیق - شناسنامه ←
102
رضوی
مشهد
29413 بی‌کاتب 1237ق نستعلیق - شناسنامه ←
103
ملک
تهران
1846/3 بی‌کاتب 1229ق - 2 شناسنامه ←
104
فیضیه
قم
1351/3 بی‌کاتب 1229ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
105
گلپایگانی
قم
3715/1-19/45 محمدبن محمد حسن خوانساری 1228ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
106
سلطنتی
تهران
901 محمد ابن محمد حسن خوانساری 1228ق، جهت شاهزاده علی شاه قاجار (ظل السلطان) نستعلیق 22 شناسنامه ←
107
مرعشی
قم
10812 بی‌کاتب 1216ق نسخ 12 شناسنامه ←
108
گلپایگانی
قم
7894/3-53/103 بی‌کاتب جمادی الاول 1213ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
109
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
52 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نستعلیق 14 شناسنامه ←
110
مرعشی
قم
14304/8 بی‌کاتب قرن 13 شکسته 4 شناسنامه ←
111
مجلس
تهران
8012/6 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
112
دائرة المعارف
تهران
24/1-عکسی بی‌کاتب گویا قرن 13 نستعلیق 5 شناسنامه ←
113
مجلس
تهران
16189/9 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
114
ملی
تهران
1180/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 113 شناسنامه ←
115
ملک
تهران
2097/1 بی‌کاتب قرن 13 - 5 شناسنامه ←
116
نوربخش
تهران
867/14 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
117
دانشگاه
تهران
5925/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
118
مجلس
تهران
91/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 22 شناسنامه ←
119
ملک
تهران
5130/2 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
120
ملی
تهران
574/2 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نسخ 5 شناسنامه ←