شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الوزراء
tohfat-ol vozarā’
132
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
پدیدآور / مؤلف:
اصفهانی، جلال الدین محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 655
تا 662
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة الملوك
(tohfat-ol molūk)
چهل باب
(čehel bāb)
تحفه انوار
(tohfe-ye anvār)
نصایح الملوك
(nasāyeh-ol molūk)
رسالهای در اخلاق
(r.-ī dar axlāq)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مشار فارسی 1218/1
نسخههای منزوی 1562/2
الذریعة 470/3
کشف الظنون 376/1
دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)
هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رسالهای در اخلاق / اخلاق / فارسی
tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq
اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری
esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است
انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله.
چاپ: ایران، 1282
[مشار فارسی 1218/1؛ نسخههای منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]
نسخههای خطی این اثر
132 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مسجد اعظم
قم
|
2988/2 | بیکاتب | 23 رجب 1259ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 92 |
سلطنتی
تهران
|
1727 | غلام رضا | 1259ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 93 |
مرعشی
قم
|
10957/3 | بیکاتب | یکشنبه 13 رجب 1255ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 94 |
ملی
تهران
|
2856/3 | بیکاتب | 1254ق | نستعلیق، نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 95 |
مجلس
تهران
|
8871/15 | بیکاتب | با تاریخ 1253ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 96 |
مجلس
تهران
|
5699/2 | محمد حسین | 1252ق | شکسته نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 97 |
فاضل
خوانسار
|
253/2 | محمد رحیم بن محمد باقر | شنبه ربیع الثانی 1250ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 98 |
مجلس
تهران
|
16300/1 | بیکاتب | 1247ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 99 |
رضوی
مشهد
|
29729 | بیکاتب | 1245ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 100 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
319/4 | بیکاتب | شعبان 1245ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 101 |
سلطنتی
تهران
|
123/1 | ابوالخیر حسنی | 1240ق، و محمد اسمعیل موسوی عریضی یزدی به سال 1250ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 102 |
رضوی
مشهد
|
29413 | بیکاتب | 1237ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 103 |
ملک
تهران
|
1846/3 | بیکاتب | 1229ق | - | 2 | شناسنامه ← |
| 104 |
فیضیه
قم
|
1351/3 | بیکاتب | 1229ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 105 |
گلپایگانی
قم
|
3715/1-19/45 | محمدبن محمد حسن خوانساری | 1228ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 106 |
سلطنتی
تهران
|
901 | محمد ابن محمد حسن خوانساری | 1228ق، جهت شاهزاده علی شاه قاجار (ظل السلطان) | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 107 |
مرعشی
قم
|
10812 | بیکاتب | 1216ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 108 |
گلپایگانی
قم
|
7894/3-53/103 | بیکاتب | جمادی الاول 1213ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 109 |
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
|
52 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 110 |
مرعشی
قم
|
14304/8 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته | 4 | شناسنامه ← |
| 111 |
مجلس
تهران
|
8012/6 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 112 |
دائرة المعارف
تهران
|
24/1-عکسی | بیکاتب | گویا قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 113 |
مجلس
تهران
|
16189/9 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 114 |
ملی
تهران
|
1180/4 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 113 | شناسنامه ← |
| 115 |
ملک
تهران
|
2097/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | 5 | شناسنامه ← |
| 116 |
نوربخش
تهران
|
867/14 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 117 |
دانشگاه
تهران
|
5925/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 118 |
مجلس
تهران
|
91/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 119 |
ملک
تهران
|
5130/2 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 120 |
ملی
تهران
|
574/2 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |