نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحفة الوزراء

tohfat-ol vozarā’
132 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 655 تا 662
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تحفة الملوك (tohfat-ol molūk) چهل باب (čehel bāb) تحفه انوار (tohfe-ye anvār) نصایح الملوك (nasāyeh-ol molūk) رساله‌ای در اخلاق (r.-ī dar axlāq)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار فارسی 1218/1 نسخه‌های منزوی 1562/2 الذریعة 470/3 کشف الظنون 376/1 دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده) هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رساله‌ای در اخلاق / اخلاق / فارسی tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c) رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست. آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. چاپ: ایران، 1282 [مشار فارسی 1218/1؛ نسخه‌های منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]

نسخه‌های خطی این اثر

132 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مرعشی
قم
10790/4 صدر الشعراء دوشنبه 25 جمادی الاول 1290ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
62
دانشگاه
تهران
283/4 بی‌کاتب چهارشنبه صفر 1288ق نسخ 6 شناسنامه ←
63
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
1022/4 بی‌کاتب رجب 1287ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
64
ملک
تهران
1842 اسدالله بن علی 1287ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
65
مجلس
تهران
10589 علیرضا بن آخان ایروانی 1285ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
66
مفتاح
تهران
1095 محمد اسماعیل بن میرزا کاظم چهارشنبه 27 شوال 1285ق نستعلیق - شناسنامه ←
67
مدارک فرهنگی
تهران
20/2 عماد الحسنی 1285ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
68
مجلس
تهران
12003/1 علی اکبر بن محمد صائب 1283ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
69
مرعشی
قم
9302/2 میرزا آقا ذیحجه 1283ق نستعلیق، شکسته 5 شناسنامه ←
70
الهیات
مشهد
651 میرزا عبدالوهاب نوری 1283ق، برای ناصرالدین شاه نستعلیق 9 شناسنامه ←
71
نوربخش
تهران
570/3 بی‌کاتب 1281ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
72
ملی
تهران
1991/2 بی‌کاتب 1281ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
73
مجلس
تهران
14107 خان لرخان پسر شاهزاده ملک ایرج میرزا ملقب به رئیس الاطباء 26 محرم 1279ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
74
مجلس
تهران
16189/9 خلیل الله بن حبیب الله میرزای با تاریخ 1277ق شکسته نستعلیق 6 شناسنامه ←
75
مرعشی
قم
1560/3 حاجی سید رضی بن امیر حسینی 1276ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
76
مجلس
تهران
10035/4 جلال الدین 1276ق، تملک: جلال الدین به تاریخ 1276ق و مهر وی «عبده جلال الدین» (بیضی) نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
77
سلطنتی
تهران
1968 غلامحسین قاجار 1275ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
78
دائرة المعارف
تهران
115/2 علی همت بن خواجه محمد کاظم میمندی محرم 1273ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
79
عمومی
مراغه
18/2 سید شمس الدین بن محی الدین بن سلام الله بن میر عبدالفتاح مراغی ذیحجه 1272ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
80
مجلس
تهران
18338 ض بی‌کاتب 1272ق - - شناسنامه ←
81
ملک
تهران
5516/2 موسوی خویی 1265ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
82
دانشگاه
تهران
2062-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
83
مرعشی
قم
10916 علی اکبر 1263ق، به جهت میرزا مهدیخان نستعلیق 6 شناسنامه ←
84
رضوی
مشهد
5861 علی همت فرزند خواجه محمد کاظم میمندی 1262ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
85
مرعشی
قم
8601/6 بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
86
مجلس
تهران
242/4-طباطبائی بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
87
مجلس
تهران
1168/18-طباطبائی عبدالخالق خراسانی 1260ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
88
مجلس
تهران
1168/5-طباطبائی عبدالخالق خراسانی 1260ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
89
رضوی
مشهد
11996/1 شیرازی، محمد حسین بن محمد رضا 1260ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
90
مجلس
تهران
8811/2 بی‌کاتب ذیحجه 1260ق نستعلیق 9 شناسنامه ←