شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الوزراء
tohfat-ol vozarā’
132
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
پدیدآور / مؤلف:
اصفهانی، جلال الدین محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 655
تا 662
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة الملوك
(tohfat-ol molūk)
چهل باب
(čehel bāb)
تحفه انوار
(tohfe-ye anvār)
نصایح الملوك
(nasāyeh-ol molūk)
رسالهای در اخلاق
(r.-ī dar axlāq)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مشار فارسی 1218/1
نسخههای منزوی 1562/2
الذریعة 470/3
کشف الظنون 376/1
دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)
هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رسالهای در اخلاق / اخلاق / فارسی
tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq
اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری
esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است
انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله.
چاپ: ایران، 1282
[مشار فارسی 1218/1؛ نسخههای منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]
نسخههای خطی این اثر
132 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مرعشی
قم
|
10790/4 | صدر الشعراء | دوشنبه 25 جمادی الاول 1290ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 62 |
دانشگاه
تهران
|
283/4 | بیکاتب | چهارشنبه صفر 1288ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 63 |
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
|
1022/4 | بیکاتب | رجب 1287ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 64 |
ملک
تهران
|
1842 | اسدالله بن علی | 1287ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 65 |
مجلس
تهران
|
10589 | علیرضا بن آخان ایروانی | 1285ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 66 |
مفتاح
تهران
|
1095 | محمد اسماعیل بن میرزا کاظم | چهارشنبه 27 شوال 1285ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 67 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
20/2 | عماد الحسنی | 1285ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 68 |
مجلس
تهران
|
12003/1 | علی اکبر بن محمد صائب | 1283ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 69 |
مرعشی
قم
|
9302/2 | میرزا آقا | ذیحجه 1283ق | نستعلیق، شکسته | 5 | شناسنامه ← |
| 70 |
الهیات
مشهد
|
651 | میرزا عبدالوهاب نوری | 1283ق، برای ناصرالدین شاه | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 71 |
نوربخش
تهران
|
570/3 | بیکاتب | 1281ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 72 |
ملی
تهران
|
1991/2 | بیکاتب | 1281ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 73 |
مجلس
تهران
|
14107 | خان لرخان پسر شاهزاده ملک ایرج میرزا ملقب به رئیس الاطباء | 26 محرم 1279ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 74 |
مجلس
تهران
|
16189/9 | خلیل الله بن حبیب الله میرزای | با تاریخ 1277ق | شکسته نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 75 |
مرعشی
قم
|
1560/3 | حاجی سید رضی بن امیر حسینی | 1276ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 76 |
مجلس
تهران
|
10035/4 | جلال الدین | 1276ق، تملک: جلال الدین به تاریخ 1276ق و مهر وی «عبده جلال الدین» (بیضی) | نستعلیق، شکسته | 7 | شناسنامه ← |
| 77 |
سلطنتی
تهران
|
1968 | غلامحسین قاجار | 1275ق | نستعلیق | 20 | شناسنامه ← |
| 78 |
دائرة المعارف
تهران
|
115/2 | علی همت بن خواجه محمد کاظم میمندی | محرم 1273ق | شکسته نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 79 |
عمومی
مراغه
|
18/2 | سید شمس الدین بن محی الدین بن سلام الله بن میر عبدالفتاح مراغی | ذیحجه 1272ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 80 |
مجلس
تهران
|
18338 ض | بیکاتب | 1272ق | - | - | شناسنامه ← |
| 81 |
ملک
تهران
|
5516/2 | موسوی خویی | 1265ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 82 |
دانشگاه
تهران
|
2062-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 83 |
مرعشی
قم
|
10916 | علی اکبر | 1263ق، به جهت میرزا مهدیخان | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 84 |
رضوی
مشهد
|
5861 | علی همت فرزند خواجه محمد کاظم میمندی | 1262ق | شکسته نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 85 |
مرعشی
قم
|
8601/6 | بیکاتب | 1262ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 86 |
مجلس
تهران
|
242/4-طباطبائی | بیکاتب | 1262ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 87 |
مجلس
تهران
|
1168/18-طباطبائی | عبدالخالق خراسانی | 1260ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 88 |
مجلس
تهران
|
1168/5-طباطبائی | عبدالخالق خراسانی | 1260ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 89 |
رضوی
مشهد
|
11996/1 | شیرازی، محمد حسین بن محمد رضا | 1260ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 90 |
مجلس
تهران
|
8811/2 | بیکاتب | ذیحجه 1260ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |