شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الوزراء
tohfat-ol vozarā’
132
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
پدیدآور / مؤلف:
اصفهانی، جلال الدین محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 655
تا 662
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة الملوك
(tohfat-ol molūk)
چهل باب
(čehel bāb)
تحفه انوار
(tohfe-ye anvār)
نصایح الملوك
(nasāyeh-ol molūk)
رسالهای در اخلاق
(r.-ī dar axlāq)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
مشار فارسی 1218/1
نسخههای منزوی 1562/2
الذریعة 470/3
کشف الظنون 376/1
دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)
هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رسالهای در اخلاق / اخلاق / فارسی
tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq
اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری
esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c)
رسالهای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخههای این رساله بینام و به نامهای گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رسالهای است که حکما از کتب قدما اختیار نمودهاند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است
انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله.
چاپ: ایران، 1282
[مشار فارسی 1218/1؛ نسخههای منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخههای آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]
نسخههای خطی این اثر
132 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
ملی
تهران
|
1991/2 | بیکاتب | 1281ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 62 |
نوربخش
تهران
|
570/3 | بیکاتب | 1281ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 63 |
الهیات
مشهد
|
651 | میرزا عبدالوهاب نوری | 1283ق، برای ناصرالدین شاه | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 64 |
مرعشی
قم
|
9302/2 | میرزا آقا | ذیحجه 1283ق | نستعلیق، شکسته | 5 | شناسنامه ← |
| 65 |
مجلس
تهران
|
12003/1 | علی اکبر بن محمد صائب | 1283ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 66 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
20/2 | عماد الحسنی | 1285ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 67 |
مفتاح
تهران
|
1095 | محمد اسماعیل بن میرزا کاظم | چهارشنبه 27 شوال 1285ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 68 |
مجلس
تهران
|
10589 | علیرضا بن آخان ایروانی | 1285ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 69 |
ملک
تهران
|
1842 | اسدالله بن علی | 1287ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 70 |
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
|
1022/4 | بیکاتب | رجب 1287ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 71 |
دانشگاه
تهران
|
283/4 | بیکاتب | چهارشنبه صفر 1288ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 72 |
مرعشی
قم
|
10790/4 | صدر الشعراء | دوشنبه 25 جمادی الاول 1290ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 73 |
رضوی
مشهد
|
12718/4 | بیکاتب | 24 محرم 1292ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 74 |
دانشگاه
تهران
|
3894/3 | نصرالله بن احمد نراقی | 1294ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 75 |
سلطنتی
تهران
|
205 | ابراهیم باغمیشه تبریزی | 1297ق، برای ولیعهد مظفرالدین شاه قاجار | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 76 |
سلطنتی
تهران
|
206 | میرزا عبدالوهاب معتمدالدوله اصفهانی موسوی (متخلص به نشاط از فضلا و شعرای عارف مسلک عهد فتحعلی شاه قاجار که در فن خطاطی خاصه نستعلیق و شکسته و در نظم و نثر به زبان عربی فارسی و ترکی متبحر و استاد بوده) | ربیع الثانی 1297ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 77 |
ملک
تهران
|
4885/2 | فتحعلی تنکابنی | جمادی الثانی 1299ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 78 |
رضوی
مشهد
|
18099 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 79 |
مفتاح
تهران
|
1071/1 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 80 |
دانشگاه
تهران
|
3259/4 | محمد باقر شیبانی کاشانی | 1303ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 81 |
ادبیات
تهران
|
216 - ج | محمد بن مؤید الملک برای صاحب دیوان | محرم 1304ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 82 |
مرعشی
قم
|
12676 | مصطفی تفرشی خطاط | 1305ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 83 |
الهیات
مشهد
|
14872/1 | بیکاتب | جمادی الاول 1305ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 84 |
مهدوی
تهران
|
359 | علی اکبر شیرازی | ذیقعده 1305ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 85 |
مجلس
تهران
|
8451 | حسین | 1307ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 86 |
مسجد اعظم
قم
|
898/3 | بیکاتب | 16 ربیع الاول 1307ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 87 |
مرکز احیاء
قم
|
3587 | علی حسنی | 1308ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 88 |
گلپایگانی
قم
|
7166/1-36/166 | بیکاتب | 21 جمادی الثانی 1308ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 89 |
مسجد اعظم
قم
|
3889/2 | سید اسحاق بن اسماعیل حسینی | ربیع الثانی 1310ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 90 |
نوربخش
تهران
|
610/2 | میرزا احمد بن میر فتاح خادمباشی | 11 رجب 1312ق | نستعلیق، نسخ | 5 | شناسنامه ← |