نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحفة الوزراء

tohfat-ol vozarā’
132 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 655 تا 662
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تحفة الملوك (tohfat-ol molūk) چهل باب (čehel bāb) تحفه انوار (tohfe-ye anvār) نصایح الملوك (nasāyeh-ol molūk) رساله‌ای در اخلاق (r.-ī dar axlāq)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار فارسی 1218/1 نسخه‌های منزوی 1562/2 الذریعة 470/3 کشف الظنون 376/1 دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده) هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رساله‌ای در اخلاق / اخلاق / فارسی tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c) رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست. آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. چاپ: ایران، 1282 [مشار فارسی 1218/1؛ نسخه‌های منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]

نسخه‌های خطی این اثر

132 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
ملی
تهران
1991/2 بی‌کاتب 1281ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
62
نوربخش
تهران
570/3 بی‌کاتب 1281ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
63
الهیات
مشهد
651 میرزا عبدالوهاب نوری 1283ق، برای ناصرالدین شاه نستعلیق 9 شناسنامه ←
64
مرعشی
قم
9302/2 میرزا آقا ذیحجه 1283ق نستعلیق، شکسته 5 شناسنامه ←
65
مجلس
تهران
12003/1 علی اکبر بن محمد صائب 1283ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
66
مدارک فرهنگی
تهران
20/2 عماد الحسنی 1285ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
67
مفتاح
تهران
1095 محمد اسماعیل بن میرزا کاظم چهارشنبه 27 شوال 1285ق نستعلیق - شناسنامه ←
68
مجلس
تهران
10589 علیرضا بن آخان ایروانی 1285ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
69
ملک
تهران
1842 اسدالله بن علی 1287ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
70
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
1022/4 بی‌کاتب رجب 1287ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
71
دانشگاه
تهران
283/4 بی‌کاتب چهارشنبه صفر 1288ق نسخ 6 شناسنامه ←
72
مرعشی
قم
10790/4 صدر الشعراء دوشنبه 25 جمادی الاول 1290ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
12718/4 بی‌کاتب 24 محرم 1292ق نسخ - شناسنامه ←
74
دانشگاه
تهران
3894/3 نصرالله بن احمد نراقی 1294ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
75
سلطنتی
تهران
205 ابراهیم باغمیشه تبریزی 1297ق، برای ولیعهد مظفرالدین شاه قاجار نستعلیق 16 شناسنامه ←
76
سلطنتی
تهران
206 میرزا عبدالوهاب معتمدالدوله اصفهانی موسوی (متخلص به نشاط از فضلا و شعرای عارف مسلک عهد فتحعلی شاه قاجار که در فن خطاطی خاصه نستعلیق و شکسته و در نظم و نثر به زبان عربی فارسی و ترکی متبحر و استاد بوده) ربیع الثانی 1297ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
77
ملک
تهران
4885/2 فتحعلی تنکابنی جمادی الثانی 1299ق نستعلیق - شناسنامه ←
78
رضوی
مشهد
18099 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
79
مفتاح
تهران
1071/1 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
80
دانشگاه
تهران
3259/4 محمد باقر شیبانی کاشانی 1303ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
81
ادبیات
تهران
216 - ج محمد بن مؤید الملک برای صاحب دیوان محرم 1304ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
82
مرعشی
قم
12676 مصطفی تفرشی خطاط 1305ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
83
الهیات
مشهد
14872/1 بی‌کاتب جمادی الاول 1305ق نستعلیق - شناسنامه ←
84
مهدوی
تهران
359 علی اکبر شیرازی ذیقعده 1305ق نستعلیق - شناسنامه ←
85
مجلس
تهران
8451 حسین 1307ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
86
مسجد اعظم
قم
898/3 بی‌کاتب 16 ربیع الاول 1307ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
87
مرکز احیاء
قم
3587 علی حسنی 1308ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
88
گلپایگانی
قم
7166/1-36/166 بی‌کاتب 21 جمادی الثانی 1308ق نسخ 5 شناسنامه ←
89
مسجد اعظم
قم
3889/2 سید اسحاق بن اسماعیل حسینی ربیع الثانی 1310ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
90
نوربخش
تهران
610/2 میرزا احمد بن میر فتاح خادمباشی 11 رجب 1312ق نستعلیق، نسخ 5 شناسنامه ←