نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحفة الوزراء

tohfat-ol vozarā’
132 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/13700
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13700
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 655 تا 662
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تحفة الملوك (tohfat-ol molūk) چهل باب (čehel bāb) تحفه انوار (tohfe-ye anvār) نصایح الملوك (nasāyeh-ol molūk) رساله‌ای در اخلاق (r.-ī dar axlāq)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است »
انجام اثر
« باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، 1282
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار فارسی 1218/1 نسخه‌های منزوی 1562/2 الذریعة 470/3 کشف الظنون 376/1 دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده) هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحفة الوزراء = تحفة الملوك = چهل باب = تحفه انوار = نصایح الملوك = رساله‌ای در اخلاق / اخلاق / فارسی tohfat-ol vozarā’ = tohfat-ol molūk = čehel bāb = tohfe-ye anvār = nasāyeh-ol molūk = r.-ī dar axlāq اصفهانی، جلال الدین محمد، ق7قمری esfahānī, jalāl-od-dīn mohammad (-13c) رساله‌ای کوتاه در مواعظ و اندرزهای پیشینیان و حکما که در چهل «باب» و هر کدام در چهار بند تنظیم شده است: 1. چهار چیز پادشاهی را نگاه دارد؛ ... 10. چهار چیز موجب ثبات سلطنت است؛ ... 20. چهار چیز دلیل ابلهی است؛ ... 30. چهار چیز را عاقبت چهار چیز است؛ ... 40. چهار چیز اصل سعادت دو جهانی و مرادات جاودانی است. نسخه‌های این رساله بی‌نام و به نام‌های گوناگون و سرآغازهای مختلف و به نام نگارندگان مختلف در دست هست همچون جلال الدین محمد اصفهانی و حسن صباح و خواجه عبدالله انصاری و خواجه طوسی و ابی القاسم احمد بن عبیدالله بلخی و چندربهان برخمن پتیالی یا لاهوری نسبت داده شده است اما باز هم مؤلف به درستی مشخص نیست. آغاز: بسمله. الحمدلله ... و آله اجمعین اما بعد این رساله‌ای است که حکما از کتب قدما اختیار نموده‌اند و مسمی به تحفة الوزراء و منسوب است به چهل باب و هر باب مشتمل بر چهار نصیحت است انجام: باب چهلم در آنکه چهار چیز اصل سعادات دو جهانی و مرادات جاودانیست فرمان بردن خدای و رسول خشنود بودن مادر و پدر خدمت علما و حکما شفقت بر خلق خدای تعالی جل جلاله و عم نواله و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله. چاپ: ایران، 1282 [مشار فارسی 1218/1؛ نسخه‌های منزوی 1562/2؛ الذریعة 470/3؛ کشف الظنون 376/1؛ دنا 1012/2-1015 (ذیل 4 عنوان نسخه‌های آن معرفی شده)؛ هندلیست فارسی موزه بریتانیا 1895-1966ص93]

نسخه‌های خطی این اثر

132 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
29413 بی‌کاتب 1237ق نستعلیق - شناسنامه ←
32
سلطنتی
تهران
123/1 ابوالخیر حسنی 1240ق، و محمد اسمعیل موسوی عریضی یزدی به سال 1250ق نستعلیق - شناسنامه ←
33
مدرسه باقریه
مشهد
319/4 بی‌کاتب شعبان 1245ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
29729 بی‌کاتب 1245ق نسخ - شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
16300/1 بی‌کاتب 1247ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
36
فاضل
خوانسار
253/2 محمد رحیم بن محمد باقر شنبه ربیع الثانی 1250ق نستعلیق - شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
5699/2 محمد حسین 1252ق شکسته نستعلیق 9 شناسنامه ←
38
مجلس
تهران
8871/15 بی‌کاتب با تاریخ 1253ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
39
ملی
تهران
2856/3 بی‌کاتب 1254ق نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
40
مرعشی
قم
10957/3 بی‌کاتب یک‌شنبه 13 رجب 1255ق نسخ 3 شناسنامه ←
41
سلطنتی
تهران
1727 غلام رضا 1259ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
42
مسجد اعظم
قم
2988/2 بی‌کاتب 23 رجب 1259ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
43
مجلس
تهران
8811/2 بی‌کاتب ذیحجه 1260ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
44
رضوی
مشهد
11996/1 شیرازی، محمد حسین بن محمد رضا 1260ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
45
مجلس
تهران
1168/5-طباطبائی عبدالخالق خراسانی 1260ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
46
مجلس
تهران
1168/18-طباطبائی عبدالخالق خراسانی 1260ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
242/4-طباطبائی بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
48
مرعشی
قم
8601/6 بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
5861 علی همت فرزند خواجه محمد کاظم میمندی 1262ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
50
مرعشی
قم
10916 علی اکبر 1263ق، به جهت میرزا مهدیخان نستعلیق 6 شناسنامه ←
51
دانشگاه
تهران
2062-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
52
ملک
تهران
5516/2 موسوی خویی 1265ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
53
مجلس
تهران
18338 ض بی‌کاتب 1272ق - - شناسنامه ←
54
عمومی
مراغه
18/2 سید شمس الدین بن محی الدین بن سلام الله بن میر عبدالفتاح مراغی ذیحجه 1272ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
55
دائرة المعارف
تهران
115/2 علی همت بن خواجه محمد کاظم میمندی محرم 1273ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
56
سلطنتی
تهران
1968 غلامحسین قاجار 1275ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
10035/4 جلال الدین 1276ق، تملک: جلال الدین به تاریخ 1276ق و مهر وی «عبده جلال الدین» (بیضی) نستعلیق، شکسته 7 شناسنامه ←
58
مرعشی
قم
1560/3 حاجی سید رضی بن امیر حسینی 1276ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
59
مجلس
تهران
16189/9 خلیل الله بن حبیب الله میرزای با تاریخ 1277ق شکسته نستعلیق 6 شناسنامه ←
60
مجلس
تهران
14107 خان لرخان پسر شاهزاده ملک ایرج میرزا ملقب به رئیس الاطباء 26 محرم 1279ق نستعلیق 11 شناسنامه ←