شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
آداب البحث و المناظرة
ādāb-ul baḥṯ wa-l munāẓira
34
نسخه ثبت‌شده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/135
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #135
پدیدآور / مؤلف:
سمرقندی، محمد بن اشرف
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 1، ص 66
تا 68
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
منطق
اهدا / به درخواست:
نجم الدین عبدالرحمان سمرقندی
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در بحث و مناظره و تعلیم روش محاوره علمی و مشتمل است بر 3 «فصل» و 4 «قطب»: فصل 1. تعریفات و شرح اصطلاحات؛ 2. ترتیب و روش بحث؛ 3. در مسائلی که مؤلف ابداع کرده است که در اینجا سه مسأله را بیان می‌دارد، یکی برگرفته شده از علم کلام، دیگری از حکمت و سومین از خلاف. شروح و حواشی زیادی بر آن نوشته است.
آغاز اثر
« رب يسر المنة لواهب العقل هذه رسالة فی آداب البحث، يحتاج اليها كل متعلم لتكون حافظة له فى البحث من الضلال و تسهل عليه طريق الفهم ... و هی و ان كانت متداولة بين المحققين لكنها ما كانت منظومة فی سلك و مجموعة فى عقد. اردت نظم منثورها. ببعث الاخ العزيز ملك الصدور و الاعيان شرف الاماثل و الاقران نجم الدين عبدالرحمان ادام الله ايامه فالتmst [فالتمست] ... و هی مرتبة على ثلاثة فصول، الاول فی التعريفات. الثاني فى ترتيب البحث. الثالث فی المسائل التى اقترعناها ... »
انجام اثر
« ثابتاً في نفس الامر يتم ما ذكرنا و ان لم يكن يلزم الغلبة و بها يحصل المقصود كما مر و الله اعلم »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
آنچه در ایران دارای نسخه است:
شرح آداب البحث؛ شاشی، حمیدالدین (-8)
المآب فی شرح الآداب؛ بهشتی اسفراینی، محمد بن احمد (-749)
حاشية شرح آداب البحث؛ دنقوز، احمد بن علی جمعه (-9)
شرح آداب البحث؛ گیلانی، قطب الدین محمد (-9)
حاشية شرح آداب البحث؛ الغ بیک، محمد بن شاهرخ (853-796)
شرح آداب البحث و المناظرة = شرح آداب مسعودی = شرح آداب البحث = شرح آداب الفاضل شمس = المستقصى فی آداب البحث؛ شیروانی، کمال الدین مسعود (-905)
حاشية شرح الشروانی لآداب البحث؛ تاج السعیدی، محمد بن ابی سعید (-950)
حاشية شرح آداب البحث؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)
حاشية شرح آداب البحث شروانی، عبدالرحيم بن محمود
شرح آداب البحث؛ میبدی، حسین بن معین الدین (-911)
حاشية شرح آداب البحث؛ کاشانی، عماد بن یحیی (-10)
حاشية شرح آداب البحث؛ ابوحامد (-10)
حاشية شرح آداب البحث؛ غفاری، حامد بن برهان (-10)
حاشية شرح آداب البحث؛ سیماوی، سنان الدين يوسف (-1006)
حاشية شرح آداب البحث؛ رومی، لطف الله بن الیاس
حاشية آداب البحث للسمرقندی؛ خوشنویس، احمد
حاشية شرح آداب البحث؛ جنید، احمد
المسعود
شرح آداب البحث؛ ناشناس به همراه 28 شرح ناشناس دیگر رک: دنا 395/6 (29 شرح ناشناس)
حاشية آداب البحث للسمرقندی؛ ناشناس (به همراه 5 حاشیه ناشناس دیگر رک: دنا 5/4)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرست برلن 5272
کشف الظنون 39/1 و 68
معجم المؤلفين 63/9
متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))
● آداب البحث و المناظرة / منطق / عربی
ādāb-ul baḥṯ wa-l munāẓira
سمرقندی، محمد بن اشرف، - 600 ق
samarqandī, moḥammad e-bn-e ašraf (-1203)
اهداء به: نجم الدین عبدالرحمان سمرقندی
در بحث و مناظره و تعلیم روش محاوره علمی و مشتمل است بر 3 «فصل» و 4 «قطب»: فصل 1. تعریفات و شرح اصطلاحات؛ 2. ترتیب و روش بحث؛ 3. در مسائلی که مؤلف ابداع کرده است که در اینجا سه مسأله را بیان می‌دارد، یکی برگرفته شده از علم کلام، دیگری از حکمت و سومین از خلاف. شروح و حواشی زیادی بر آن نوشته است.
آغاز: رب يسر المنة لواهب العقل هذه رسالة فی آداب البحث، يحتاج اليها كل متعلم لتكون حافظة له فى البحث من الضلال و تسهل عليه طريق الفهم ... و هی و ان كانت متداولة بين المحققين لكنها ما كانت منظومة فی سلك و مجموعة فى عقد. اردت نظم منثورها. ببعث الاخ العزيز ملك الصدور و الاعيان شرف الاماثل و الاقران نجم الدين عبدالرحمان ادام الله ايامه فالتmst [فالتمست] ... و هی مرتبة على ثلاثة فصول، الاول فی التعريفات. الثاني فى ترتيب البحث. الثالث فی المسائل التى اقترعناها ...
انجام: ثابتاً في نفس الامر يتم ما ذكرنا و ان لم يكن يلزم الغلبة و بها يحصل المقصود كما مر و الله اعلم
[فهرست برلن 5272؛ کشف الظنون 39/1 و 68؛ معجم المؤلفين 63/9]
شرح و حواشی: آنچه در ایران دارای نسخه است:
1- شرح آداب البحث؛ شاشی، حمیدالدین (-8)
2- المآب فی شرح الآداب؛ بهشتی اسفراینی، محمد بن احمد (-749)
3- حاشية شرح آداب البحث؛ دنقوز، احمد بن علی جمعه (-9)
4- شرح آداب البحث؛ گیلانی، قطب الدین محمد (-9)
5- حاشية شرح آداب البحث؛ الغ بیک، محمد بن شاهرخ (853-796)
6- شرح آداب البحث و المناظرة = شرح آداب مسعودی = شرح آداب البحث = شرح آداب الفاضل شمس = المستقصى فی آداب البحث؛ شیروانی، کمال الدین مسعود (-905)
7- حاشية شرح الشروانی لآداب البحث؛ تاج السعیدی، محمد بن ابی سعید (-950)
8- حاشية شرح آداب البحث؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)
9- حاشية شرح آداب البحث شروانی، عبدالرحيم بن محمود
10- شرح آداب البحث؛ میبدی، حسین بن معین الدین (-911)
11- حاشية شرح آداب البحث؛ کاشانی، عماد بن یحیی (-10)
12- حاشية شرح آداب البحث؛ ابوحامد (-10)
13- حاشية شرح آداب البحث؛ غفاری، حامد بن برهان (-10)
14- حاشية شرح آداب البحث؛ سیماوی، سنان الدين يوسف (-1006)
15- حاشية شرح آداب البحث؛ رومی، لطف الله بن الیاس
16- حاشية آداب البحث للسمرقندی؛ خوشنویس، احمد
17- حاشية شرح آداب البحث؛ جنید، احمد
18- المسعود
19- شرح آداب البحث؛ ناشناس به همراه 28 شرح ناشناس دیگر رک: دنا 395/6 (29 شرح ناشناس)
20- حاشية آداب البحث للسمرقندی؛ ناشناس (به همراه 5 حاشیه ناشناس دیگر رک: دنا 5/4)
نسخه‌های خطی این اثر
34 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
دانشگاه
اصفهان
|
236/3 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 32 |
دانشگاه
اصفهان
|
243/4 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 33 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
90/10 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 34 |
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
|
15/1 | بی‌کاتب | بی‌تاریخ | - | - | شناسنامه ← |