نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
مجلس
تهران
14882 عنایت الله بن نورالله بن شیخ عبدالله غره ذیقعده 951ق نسخ 23 شناسنامه ←
122
مرکز احیاء
قم
1871 عبدالله بن يحيى بن على بن سلیمان بحرانی سماهیجی یک‌شنبه 20 محرم 951ق نسخ 373 شناسنامه ←
123
ملی
تهران
19651 بی‌کاتب 944ق - - شناسنامه ←
124
مرعشی
قم
10288 بی‌کاتب 940ق - - شناسنامه ←
125
ملی
تبریز
3352 پیری بن امیر زای بن امیر شیخ 934ق تعلیق، نسخ 283 شناسنامه ←
126
مرعشی
قم
11411 حسن فرزند حاج احمد ... غروی حلی جمعه 22 ربیع الثانی 928ق نسخ 303 شناسنامه ←
127
سپهسالار
تهران
2661 بی‌کاتب با تاریخ 928ق - 195 شناسنامه ←
128
مرعشی
قم
3535 علی بن حسین بن محمود بن سعید بن محمد ابن علی عسکری اوالی شاطری مارنی شنبه 18 ربیع الثانی 926 تا جمعه 24 ربیع الثانی 931ق نسخ 359 شناسنامه ←
129
رضوی
مشهد
2703 محمد رضا بن حاج ابراهیم بن سیف الدین علاء سمنانی ربیع الثانی 926ق نسخ 642 شناسنامه ←
130
مدرسه غرب
همدان
586 بی‌کاتب 15 شوال 920ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
131
علامه طباطبائی
شیراز
1244 بی‌کاتب صفر 919ق نسخ - شناسنامه ←
132
مرعشی
قم
1598 مسعود بن عبدالله حسینی سه‌شنبه 27 جمادی الاول 918ق نستعلیق 78 شناسنامه ←
133
مرکز احیاء
قم
3059 بی‌کاتب 28 جمادی الثانی 918ق نستعلیق 348 شناسنامه ←
134
مجلس
تهران
2842 اویس پسر درویش جمادی الثانی 917ق نسخ 826 شناسنامه ←
135
گوهرشاد
مشهد
1292 مسعود بن عبدالله بن شکرالله حسینی ربیع الثانی 910ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
136
مدرسه صدر بازار
اصفهان
731 بی‌کاتب 10 محرم 902ق نستعلیق، نسخ 247 شناسنامه ←
137
رضوی
مشهد
37296 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 333 شناسنامه ←
138
نواب
مشهد
237 صالح بن فخر بن صالح طایی پنج‌شنبه 4 جمادی الثانی 900ق نستعلیق، نسخ 279 شناسنامه ←
139
زنجانی (آیة الله)
قم
50 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
140
علامه طباطبائی
شیراز
222 کمال بن جلال بن تاج باغئوی قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
141
مرعشی
قم
3822 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 510 شناسنامه ←
142
فیضیه
قم
485 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 271 شناسنامه ←
143
ملک
تهران
975 عبدالکریم بن ابراهیم میسی عاملی قرن 10 نستعلیق، نسخ 40 شناسنامه ←
144
مجلس
تهران
5171 فضل الله بن محمد بن حسن شریف قرن 10 نسخ 175 شناسنامه ←
145
رضوی
مشهد
17001 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 245 شناسنامه ←
146
مدرسه سلطانی
کاشان
86 بی‌کاتب حدود قرن 10 نستعلیق، نسخ 359 شناسنامه ←
147
رضوی
مشهد
23325 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 413 شناسنامه ←
148
وزیری
یزد
386 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 431 شناسنامه ←
149
گلپایگانی
قم
4951-25/41 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 309 شناسنامه ←
150
دانشگاه
تهران
1516 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نسخ 214 شناسنامه ←