نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرکز مطالعات
قم
182 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 216 شناسنامه ←
32
رضوی
کاشان
9 ابوالقاسم بن ابی القاسم 1269ق، برای محمد بن احمد نسخ - شناسنامه ←
33
فحول قزوینی
قزوین
بدون شماره محمد هادی بن عبدالرحیم 1266ق - - شناسنامه ←
34
مدرسه معمارباشی
تهران
29 ابوالحسن بن عبدالله خوانساری سه‌شنبه 19 ذیحجه 1265ق نسخ 272 شناسنامه ←
35
نمازی
خوی
64 یحیی بن علی 1263ق نسخ 251 شناسنامه ←
36
ملی
تهران
4315 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 255 شناسنامه ←
37
امام صادق
چالوس
26 اویس کاتب بی‌تاریخ نسخ 365 شناسنامه ←
38
مسجد اعظم
قم
321 بی‌کاتب ربیع الاول 1252ق نسخ 228 شناسنامه ←
39
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
27گ بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
40
مدرسه حبیبیه
فردوس
16 بی‌کاتب دهه آخر ذیحجه 1134ق نسخ 194 شناسنامه ←
41
گلپایگانی
قم
8101-55/71 بی‌کاتب قرن 12 تحریری، بی‌کا 366 شناسنامه ←
42
ملک
تهران
1249 بی‌کاتب 7 شعبان 1098ق نسخ 246 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
25270 حسین بن علاء حسینی استرآبادی، تا شنبه 5 جمادی الاول 1097ق - نسخ 207 شناسنامه ←
44
مجلس
تهران
3397/1 عبدالله بن حاجی عزالدین حسینی 1090ق نستعلیق 253 شناسنامه ←
45
روضاتی
اصفهان
23 مرتضی الکاتب محرم 1089ق نسخ - شناسنامه ←
46
مدرسه صدر بازار
اصفهان
150 نظر علی بن احمد طالقانی پنج‌شنبه 7 ربیع الثانی 1088-1090ق نسخ 343 شناسنامه ←
47
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
11 محمد بن افضل حسینی گیلانی غدیر (18 ذیحجه) 1086ق نسخ 298 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
5705 بی‌کاتب 10 رجب 1083ق نسخ 94 شناسنامه ←
49
مجلس
تهران
4710 عبدالعظیم بن ابوالبقا بن عبدالله مهرجردی جمعه 10 رجب 1082ق نستعلیق - شناسنامه ←
50
گلپایگانی
قم
940-6/30 بی‌کاتب منتصف ذیقعده 1080ق نسخ 211 شناسنامه ←
51
مسجد اعظم
قم
2037 سلطان محمود طبسی مدرس (پایان کتاب الوصایا) شوال 1079ق (پایان وصایا)، 5 جمادی الثانی 980 ق (پایان اطعمه واشربه) نستعلیق 358 شناسنامه ←
52
رضوی
مشهد
25871 بی‌کاتب 1069ق نسخ - شناسنامه ←
53
مدرسه صدر خواجو
اصفهان
19 بی‌کاتب اول رجب 1068ق (پایان قاعده اول)، جمعه 11 رجب 1069 (پایان کتاب) نسخ 362 شناسنامه ←
54
مرعشی
قم
11456 محمد صادق فرزند محمد یوسف، قزوینی 18 شوال 1066ق نسخ 314 شناسنامه ←
55
الهیات
مشهد
22639 قاسم علی بن شریف دوشنبه 7 شعبان 1066ق نسخ 322 شناسنامه ←
56
خاتم الانبیاء
بابل
42/2 محمد حسین بن شاه محمد تربتی یک‌شنبه ربیع الثانی 1064ق نسخ - شناسنامه ←
57
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره حسن بن حسین بن حسن بن عبدالله حسینی موسوی 1063ق - - شناسنامه ←
58
وزیری
یزد
2589 ابن محمد قاسم تونی رجب 1060ق نسخ 310 شناسنامه ←
59
فیضیه
قم
497 صفی بن محمد امین دوشنبه 17 ربیع الثانی (موافق با 29 مهر ماه قدیم) 1058ق نسخ 271 شناسنامه ←
60
وزیری
یزد
368 محمد رضا بن شمس الدین 1057ق، و نسخ خواجه علی بن سلطان علی از 8 محرم همان سال نستعلیق 344 شناسنامه ←