نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
علامه طباطبائی
شیراز
189 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
1556 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 431 شناسنامه ←
3
معصومیه
قم
3/29/1-6054 نامشخص - نسخ - شناسنامه ←
4
مكتبة الزهراء
اصفهان
147 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 422 شناسنامه ←
5
مدرسه باقریه
مشهد
36 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
6
ملی
تهران
25814 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
دانشگاه اهواز
اهواز
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
8
دارالحدیث
قم
160 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 429 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
26872 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
10
مروی
تهران
56/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
11
دائرة المعارف
تهران
1525-عکسی محمد هادی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
12
نوربخش
تهران
436 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 460 شناسنامه ←
13
نوربخش
تهران
159 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 500 شناسنامه ←
14
فحول قزوینی
قزوین
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
15
ملی
تهران
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 384 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
2708 محمد باقر بن حسین علاءالدوله بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 314 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
2706 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 199 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
4650 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 384 شناسنامه ←
19
مسجد اعظم
قم
1200 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 455 شناسنامه ←
20
مسجد اعظم
قم
322 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 320 شناسنامه ←
21
مسجد اعظم
قم
1806 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 300 شناسنامه ←
22
فیضیه
قم
801 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 279 شناسنامه ←
23
مسجد اعظم
قم
312 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 254 شناسنامه ←
24
مسجد اعظم
قم
323 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 239 شناسنامه ←
25
مدرسه غرب
همدان
1559 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
26
ادبیات
تهران
322/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
13192 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 223 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
4999/5 محمد علی عبرت مصاحبی نائینی چهارشنبه 28 جمادی الاول 1354ق نسخ 3 شناسنامه ←
29
دائرة المعارف
تهران
1449-عکسی محمد بن محمد حسن چترودی 7 صفر 1319ق، به دستور آغا حاج محمد خان ثلث، نسخ 671 شناسنامه ←
30
مسجد اعظم
قم
206 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 112 شناسنامه ←