نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

التبيان فی اعراب القرآن

at-tibyān fī i‘rāb-il qur‘ān
47 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12383
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12383
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 6، ص 891 تا 895
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: علوم قرآن
عناوین دیگر و هم‌تراز:
املاء ما من به الرحمن من وجوه الاعراب و القراءات فی جمیع القرآن (imlā’-u mā min bi-hi-r raḥmān min wujūh-il i‘rāb wa-l qirā’āt) اعراب ابوالبقاء

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

آیات و کلمات قرآن را از اول تا آخر ترکیب می‌کند و ضمناً قراءات مختلف را ذکر کرده و وجه اعراب آن را بیان می‌نماید و برای آنها شواهدی از لغات و اشعار بیان می‌کند و مختصراً متعرض جهات نحوی آیات شده است. در نسخه چاپی اشتباهاً نسبت داده شده به ابوالبقاء نحوی رازی. این تفسیر را چنانکه خود در مقدمه فرموده مختص به اعراب کلمات قرآن و وجوه قرائات آنها قرار داده و آن را «التبیان فی اعراب القرآن» و «اعراب ابوالبقاء» و «املاء ما من به الرحمن من وجوه الاعراب والقرائات فی جمیع القرآن» گویند. آیات و کلمات قرآن را از اول تا آخر ترکیب می‌کند و ضمناً قراءات مختلف را ذکر کرده و وجه اعراب آن را بیان می‌نماید.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله الذی وفقنا لحفظ كتابه و وفقنا على الجليل من حكمه ... اما بعد فان اولی ماعنی باغی العلم بمراعاته واحق ما صرف الغاية الى »
انجام اثر
« و اما الناس الاخير فقيل هو معطوف على ذى الوسواس اى من شر القبيلين و قيل هو معطوف على الجنة. آخر الكتاب و الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الاكرمين. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مطبوعات شرف، جزء2، 1303ق؛ المطبوعات الميمنيه، 1306ق؛ طهران، سنگی، 1276ق، رحلی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 341/1 ذخائر التراث العربی الاسلامی 694/2 مشار عربی ص 159 معجم المطبوعات ج1ص 294 الاوقاف العامه بغداد 57/1 دنا 776/2 (43 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● التبيان فی اعراب القرآن = املاء ما من به الرحمن من وجوه الاعراب و القراءات فی جمیع القرآن = اعراب ابوالبقاء / علوم قرآن / عربی at-tibyān fī i‘rāb-il qur‘ān=imlā’-u mā min bi-hi-r raḥmān min wujūh-il i‘rāb wa-l qirā’āt عکبری، عبدالله بن حسین، 538-616 قمری ‘okbarī, ‘abd-ol-lāh ebn-e hoseyn (1144-1220) آیات و کلمات قرآن را از اول تا آخر ترکیب می‌کند و ضمناً قراءات مختلف را ذکر کرده و وجه اعراب آن را بیان می‌نماید و برای آنها شواهدی از لغات و اشعار بیان می‌کند و مختصراً متعرض جهات نحوی آیات شده است. در نسخه چاپی اشتباهاً نسبت داده شده به ابوالبقاء نحوی رازی. این تفسیر را چنانکه خود در مقدمه فرموده مختص به اعراب کلمات قرآن و وجوه قرائات آنها قرار داده و آن را «التبیان فی اعراب القرآن» و «اعراب ابوالبقاء» و «املاء ما من به الرحمن من وجوه الاعراب والقرائات فی جمیع القرآن» گویند. آیات و کلمات قرآن را از اول تا آخر ترکیب می‌کند و ضمناً قراءات مختلف را ذکر کرده و وجه اعراب آن را بیان می‌نماید. آغاز: بسمله. الحمدلله الذی وفقنا لحفظ كتابه و وفقنا على الجليل من حكمه ... اما بعد فان اولی ماعنی باغی العلم بمراعاته واحق ما صرف الغاية الى انجام: و اما الناس الاخير فقيل هو معطوف على ذى الوسواس اى من شر القبيلين و قيل هو معطوف على الجنة. آخر الكتاب و الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الاكرمين. چاپ: مطبوعات شرف، جزء2، 1303ق؛ المطبوعات الميمنيه، 1306ق؛ طهران، سنگی، 1276ق، رحلی [کشف الظنون 341/1؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 694/2؛ مشار عربی ص 159؛ معجم المطبوعات ج1ص 294؛ الاوقاف العامه بغداد 57/1؛ دنا 776/2 (43 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

47 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
الهیات
تهران
53 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 183 شناسنامه ←
32
ثامنی، محمد رضا
شیراز
10 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 418 شناسنامه ←
33
روضاتی
اصفهان
132 بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
34
دانشگاه
تهران
8172 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 274 شناسنامه ←
35
گلپایگانی
قم
347-2/167 حسن بن ابی یزید بن حسن حافظ اصفهانی جمعه 11 ذیحجه 835ق نسخ 335 شناسنامه ←
36
وزیری
یزد
1570 رمضان علی قرن 9 نسخ 71 شناسنامه ←
37
مرکز احیاء
قم
1991 نامشخص - - - شناسنامه ←
38
امام عصر
شیراز
174 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 194 شناسنامه ←
39
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
2 بی‌کاتب 21 رمضان 737ق نسخ 275 شناسنامه ←
40
علامه طباطبائی
شیراز
463 محمد بن ابراهیم بن عثمان حنفی 29 محرم 729ق نسخ - شناسنامه ←
41
ملی
شیراز
13-ت/77 بی‌کاتب شنبه 10 ذیقعده 717ق نسخ 312 شناسنامه ←
42
حقوق
تهران
25-ج بی‌کاتب قرن 8 نسخ 164 شناسنامه ←
43
دانشگاه
تهران
2051 بی‌کاتب قرن 7 و 8 نسخ 28 شناسنامه ←
44
الهیات
تهران
165 بی‌کاتب قرن 7و 8 نسخ 206 شناسنامه ←
45
ملک
تهران
6156 بی‌کاتب قرن 7 و 8 نسخ 243 شناسنامه ←
46
سپهسالار
تهران
2063 ابومحمد بن هبة الله 659ق نستعلیق، نسخ 206 شناسنامه ←
47
ملی
شیراز
19-ت/132 محمد بن علی بن یوسف عمر تفلیسی 650ق نسخ 219 شناسنامه ←