شناسنامه کتابشناختی اثر
اثبات الواجب
iṯbāt-ul wājib
42
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/1142
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1142
پدیدآور / مؤلف:
خفری، محمد بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
897 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 1، ص 471
تا 473
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
حسین خان مبارز الدوله
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رسالههاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است.
آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد
انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين
سوابق و چاپهای اثر
به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية اثبات الواجب
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اثبات الواجب / کلام و اعتقادات / عربی
iṯbāt-ul wājib
خفری، محمد بن احمد، - 957؟ قمری
xafrī, mohammad ebn-e ahmad ( - 1550)
اهداء به: حسین خان مبارز الدوله
تاریخ تألیف: 22 ذیقعده 897 ق
خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رسالههاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است.
آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد
انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين
چاپ: به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42.
شرح و حواشی:
1- حاشية اثبات الواجب
نسخههای خطی این اثر
42 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مجلس
تهران
|
1733/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 106 | شناسنامه ← |
| 32 |
سپهسالار
تهران
|
1093/1 | فضل الله بن محمود | قرن 12 | نستعلیق | 79 | شناسنامه ← |
| 33 |
رضوی
مشهد
|
5950 | بیکاتب | محرم 1222ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
1842/17 | جعفر میربابای تبریزی | قرن 13 | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 35 |
مرعشی
قم
|
5901/1 | محمد علی رهنائی | یکشنبه 19 ربیع الثانی 1322ق | نسخ | 34 | شناسنامه ← |
| 36 |
رضوی
مشهد
|
ض10045 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 37 |
سپهسالار
تهران
|
2912/53 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 13 | شناسنامه ← |
| 38 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
46/4 | سلیمان بن پیر احمد | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 39 |
مرعشی
قم
|
8242/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرعشی
قم
|
5085/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 41 |
وزیری
یزد
|
2318/6 | صفی الدین محمد کرمانی | بیتاریخ | نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 42 |
مكتبة الزهراء
اصفهان
|
157 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 92 | شناسنامه ← |