شناسنامه کتابشناختی اثر
اثبات الواجب
iṯbāt-ul wājib
42
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/1142
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1142
پدیدآور / مؤلف:
خفری، محمد بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
897 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 1، ص 471
تا 473
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
حسین خان مبارز الدوله
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رسالههاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است.
آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد
انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين
سوابق و چاپهای اثر
به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية اثبات الواجب
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اثبات الواجب / کلام و اعتقادات / عربی
iṯbāt-ul wājib
خفری، محمد بن احمد، - 957؟ قمری
xafrī, mohammad ebn-e ahmad ( - 1550)
اهداء به: حسین خان مبارز الدوله
تاریخ تألیف: 22 ذیقعده 897 ق
خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رسالههاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است.
آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد
انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين
چاپ: به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42.
شرح و حواشی:
1- حاشية اثبات الواجب
نسخههای خطی این اثر
42 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
ملک
تهران
|
691/9 | محمد قلی بن محمد علی تبریزی | 1051ق | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 32 |
مرعشی
قم
|
10882/14 | زین العابدین بن شاه محمد استرآبادی | 1006ق | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 33 |
رضوی
مشهد
|
8/2 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 103 | شناسنامه ← |
| 34 |
رضوی
مشهد
|
7 | ابن شاه حسین شاکری ... حسینی علوی | 991ق | نسخ | 24 | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
602/13 | حسین بن شاه حسن بن محمد بن محمد علوی خلوتی | دهه اول رمضان 988ق | نستعلیق | 58 | شناسنامه ← |
| 36 |
دانشگاه
تهران
|
4176/5 | ابوالقاسم بن سلطان حسین عبدالعظیمی | 984 | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 37 |
مجلس
تهران
|
1806/4 | بیکاتب | 973ق | - | 43 | شناسنامه ← |
| 38 |
ملک
تهران
|
2614/6 | محمد واقفی | چهارشنبه 4 ربیع الاول 953ق | شکسته نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 39 |
دانشگاه
تهران
|
2465/6-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 40 |
جامع کبیر
یزد
|
184/6 | بیکاتب | شعبان 949ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 41 |
رضوی
مشهد
|
19 | محمد حسین طبسی | رمضان 946ق | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 42 |
ملک
تهران
|
2264/3 | مرشد بن علی شیفکی | نزدیک صفر 939ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |