نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اثبات الواجب

iṯbāt-ul wājib
42 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/1142
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1142
پدیدآور / مؤلف: خفری، محمد بن احمد
تاریخ و سده تألیف: 897 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 1، ص 471 تا 473
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: حسین خان مبارز الدوله

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رساله‌هاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است. آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين
سوابق و چاپ‌های اثر
به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية اثبات الواجب

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اثبات الواجب / کلام و اعتقادات / عربی iṯbāt-ul wājib خفری، محمد بن احمد، - 957؟ قمری xafrī, mohammad ebn-e ahmad ( - 1550) اهداء به: حسین خان مبارز الدوله تاریخ تألیف: 22 ذیقعده 897 ق خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رساله‌هاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است. آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين چاپ: به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42. شرح و حواشی: 1- حاشية اثبات الواجب

نسخه‌های خطی این اثر

42 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مجلس
تهران
1733/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 106 شناسنامه ←
32
سپهسالار
تهران
1093/1 فضل الله بن محمود قرن 12 نستعلیق 79 شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
5950 بی‌کاتب محرم 1222ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
1842/17 جعفر میربابای تبریزی قرن 13 نسخ 30 شناسنامه ←
35
مرعشی
قم
5901/1 محمد علی رهنائی یک‌شنبه 19 ربیع الثانی 1322ق نسخ 34 شناسنامه ←
36
رضوی
مشهد
ض10045 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
37
سپهسالار
تهران
2912/53 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 13 شناسنامه ←
38
مدارک فرهنگی
تهران
46/4 سلیمان بن پیر احمد بی‌تاریخ شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
39
مرعشی
قم
8242/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 18 شناسنامه ←
40
مرعشی
قم
5085/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
41
وزیری
یزد
2318/6 صفی الدین محمد کرمانی بی‌تاریخ نسخ 28 شناسنامه ←
42
مكتبة الزهراء
اصفهان
157 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 92 شناسنامه ←