البنود

● البنود = نبذة بنود / شعر / عربی al-bunūd = nubḏat-u bunūd موسوی جزائری، علی بن بالیل، ق12 قمری mūsavī jazā’erī, ‘alī ebn-e bālayl (- 18c) کتابی ادبی-دینی است تشکیل شده از بندهای متعدد که تا بند یکصدم با عدد و از آن پس با حروف ابجد شماره خورده است (در فهرست مرکز احیاء یکصد و پنجاه بند دانسته شده است). مؤلف در دیباچه کتاب آن را در بحر رمل و در موضوعات غزل، مدح و توحید معرفی کرده است که هر بند آن چهل کلمه دارد. از این کتاب و مؤلف آن به نوشته مرحوم مشکاة در آغاز نسخه، در کشکول شیخ یوسف بحرانی ذکری آمده است. آقا بزرگ از دو تألیف دیگر علی بن بالیل به نام‌های «القلادة» و «المستطاب فی علم النحو» نام می‌برد که اولی را شیخ فتح الله کعبی (-1130ق) از معاصرین مؤلف شرح کرده است. همچنین از کتاب شعر دیگری از وی موسوم به «قلائد الغید» آگاهی داریم که در مرکز احیاء قم عکسی از آن به همراه نسخه دیگری از نبذة بنود وجود دارد. (جواد بشری) آغاز: بسمله، الله احمد من خلق اللسان و علمه البیان و اصلی و اسلم علی افضل نوع الانسان محمد و آله کنوز العرفان و مظاهر اسرار الفرقان علیه و علیهم صلوات الرحمن ما تعاقب الملوان. و بعد فیقول المفتقر الى رحمة ربه الغنى علی بن بالیل الحسینی هذه نبذة بنود، نبذتها علی بحر الرمل غزلا و مدحا و توحیدا و عممت بالغزل توصیفا و تشبیبا و تشوقا و نسیبا و قصرت المدح فیها علی النبی و آله صلوات الله علیهم اجمعین و على القرآن العظیم و الذکر المبین مشیرا فی بعضه الى غالب غزوات النبی و سیره و بعض کراماته ... و جعلت التوحید بعون الملک الحمید کما یشتهى الراغب و یرید مشتملا علی اصول المسائل الکلامیة و ادلتها العقلیة و علی مسالة الحسن و القبح الاصولیة علی التبعیة علی نهج الطائفة الامامیة و نجد الفرقة الجعفریة من الشیعة الاثنی عشریة کثر الله اعدادهم و ... و قد وضعت کل بند منها علی اربعین کلمة اما بکلمة الروى او بدونها الا ما طغى البصر عنه اسما کان او فعلا او حرفا جاء لمعنى على حرفین فصاعدا بانفراده كمن و لم و ان و ان و حتى ... مشیرا فی کل بند من بنود الغزل و المدح اما الى مسئلة علمیة او صناعة بدیعیة او الى كل من الامرين على العية انجام: العقل فكفر سیدی ذنبی و كن لی عدة فی هذه الدار و فی الاخرى و ذخرا.