نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 11
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 70 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (زیبا)
- تعداد برگ و سطر:
- 444 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 13×25سم
- کاغذ و جلد:
- اصفهانی شکری تیره • تیماج لیمویی
آغاز نسخه
« سید معظم سید علی کیا بتحیات و رافات فراوان مخصوص بود ...؛ جواب سید علیکیا به امیر تیمور گورگان؛ کتابت از جانب نواب گیتی ستان فردوس مکان به خواجه افندی مفتی روم از منشآت مرحوم نصیر همدانی؛ کتابت پادشاه مغفور محمد اکبر پادشاه که به نواب گیتی ستان فردوس مکان شاه عباس ماضی نوشته محمد معصوم خان بکری آورده بود؛ جواب کتابت در قرخ بلاغ از جانب نواب گیتی ستان فردوس مکان مسوده شده میر محمد معصوم بکری برد من منشآت مرحوم مغفور اسکندر بیک منشی غفرالله؛ مکتوبی که محمدخان سمنانی مشهور به شیبک خان از روی سوء ادب به خدمت اعلیحضرت خاقان ... ابالبقاه شاه اسمعیل بهادرخان اسکنه الله تعالی فی فرادیس الجنان نوشته و باعث رفتن آن حضرت به خراسان شده بود؛ مکتوب مذکور از تاریخ احسن التواریخ نقل شد و چون حسن بیک روملو که مؤلف کتاب مذکور بوده جواب مکتوب مذکور را که از جانب خاقان علیین آشیانی نوشته شده سهواً یا عمداً ذکر ننموده مرحومی عمی ام اسکندر بیک منشی در حاشیه کتاب مذکور تعریض نموده که عجب از مؤلف این کتاب ...؛ صورت فتحنامه شاهی که بعد از شکست لشکر جغتای و هندوستان که به استرداد قلعه قندهار آمده بودند و عساکر نصرت مآثر به سرداری مرتضی قلی خان شاملو قورچی باشی و مرتضی قلی خان قاجار سپهسالار و قوللر آقاسی سیاوش خان و سایر امرای عظام بدیع ایشان نامزد ... به تاریخ شهر رمضان سنه 1059 در اردبیل بترکی بممالک نوشته شد. موضع مهر اشرف در پائین موشح شده ...؛ شرح نوشته محراب خان که به خدمت اشرف عرض نموده بود؛ کتابت عنایت امیر اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکان علیین آشیانی به جانب سلطان سلیمان؛ سلطان سلیم بن سلیمان خواندگار روم در اوان شاهزادگی در باب سلطان یا یزید برادرش به خدمت شاه جنت مکان شاه طهماسب علیه الرحمه و الغفران نوشته بود؛ جواب از جانب اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکان که به ترکی مرقوم شده؛ کتابت سلطان محمد خواندگار روم به نواب گیتی ستانی فردوس مکان شاه عباس ماضی علیه الرحمه و الغفران من منشأت اوقچی زاده؛ صورت صلحنامه که سلطانمراد خان خواندگار روم به حضرت گیتی ستانی جنت آشیانی شاه عباس ماضی نوشته من انشاء ملا سعدالله <!-- page: 669 --> مشهور به خواجه افندی؛ مکتوب والده سلطانمراد که به نواب اسکندرشاه رضوان مقام شاه خدابنده علیه الرحمة و المغفره نوشته؛ کتابت سلطان مراد خواندگار روم به اسمعیل میرزا مشهور به شاه اسمعیل ثانی (به ترکی)؛ مکتوب فرهاد پاشای وزیر اعظم سلطان روم به خدمت نواب گیتی ستان فردوس مکانی شاه عباس ماضی؛ مکتوب سنان پاشاء وزیر به خدمت نواب گیتی ستانی جنت آشیانی؛ کتابت محمد پاشاء وزیر اعظم سلطان سلیمان خواندگار روم به حضرت معصوم بیک صفوی وکیل السلطنه شاه جنت مکان؛ مکتوب نواب گیتی ستان فردوس مکانی که در حین محاصره رومیه قلعه دارالسلام بغداد را به سرداری حافظ احمد پاشا به مفتی روم نوشته بودند؛ ایضاً منشور نواب گیتی ستانی به وزیر اعظم درباب امر مصالحه؛ مکتوب عبیدخان اوزبک که به اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکانی شاه طهماسب علیه الرحمه و الرضوان نوشته بوده؛ مکتوب سلطان سلیمان خواندگار روم که بتاریخ سنه ثمان و ستین و تسعمایه به اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکان شاه طهماسب نوشته در باب سلطان بایزید پسرش بدرگاه والا آمده بود مصحوب علی پاشا حاکم مرعش و حسن آقا قابچی باشی فرستاده بوده؛ صورت مکتوبی که از جانب نواب گیتی ستانی فردوس مکانی شاه عباس ماضی به خواندگار روم نوشته شده؛ مکتوب نواب گیتی ستانی فردوس مکانی بعد از فتح قندهار به خواندگار روم من منشأت عمی ام اسکندر؛ اخلاص نامه سلطنت پناه قدر محمد خان اوزبک پادشاه ماورءالنهر به خدمت نواب گیتی ستان فردوس مکانی شاه عباس ماضی انار الله برهانه؛ ملطفه نواب گیتی ستانی فردوس مکانی شاه عباس ماضی که به مفتی روم نوشتهاند؛ صورت فرمانی که حضرت اکبر پادشاه به چلبی علامه علیه ما یستحق نوشته؛ فرمان دیگر که به میر احمد کاشی نوشته بودند؛ رقعهای که به دوستان نویسند؛ داستانی کوتاه و جالب درباره خرید کنیزی که تکیه کلامش «الله» بود و مولایش گبر بود و مخالف گفتن الله. و چون خواست به وسائلی او را شکنجه و کیفر دهد اما نتوانست و سرانجام مسلمان شد؛ نصایح پشنگ فرزند خود را؛ نامهای از شیخ فیض که شیخ ابوالفضل نوشته؛ مولانا محمد صوفی به میرزا غازی ترخان نوشته؛ قاضی میر حسین میبدی به میر عبدالوهاب نوشته؛ از جلالاء اردستانی در شکوه روزگار. آغاز؛ از جلالاء اردستانی در باب گدایان مبرم؛ رقعه از جلالاء به دوستی نوشته؛ رقعهای از جلالاء اردستانی که به افضل خان نوشته؛ مظفر حسین کاشی به مولانای معظم مقتدای افخم مولانا حسن علی که اخراج او را از مدرسه فرموده بودند نوشته؛ فرمان در منع ریش تراشی از یکی از سلاطین صفوی؛ چند مراسله و پاسخ به ترکی بین حافظ پاشا و زینل خان - نامه اول ناقص است؛ صورت دیباچه کتابت به خواتین معظمه و به والده خواندگار در زمان نواب اسکندر خان؛ مکتوب اعلیحضرت شاه جهان سلطان خرم که به نواب خاقان رضوان مکان شاه صفی علیه الرحمه و الرضوان نوشته مصحوب میرزا حسین ایلچی فرستاده بود به تاریخ سنه تسع و اربعین و الف (در ذیل این نامه در صفحه 225 فقراتی از لوایح جامی و ابیاتی از فردوسی نقل شده)؛ مکتوب اسکندر ذوالقرنین که بعد از فتح دیار عجم به ارسطو وزیر خود نوشته؛ دونامه از معاویه به خدمت حضرت شاه ولایت پناه امیر البرره قاتل الکفره علی بن ابی طالب علیه الصلوة و السلام و پاسخ آن حضرت به آنها؛ کتابت شاهزاده خرم که قبل از سلطنت به خدمت نواب گیتی ستانی نوشته بود و زاهد بیک، ایلچی شاهزاده مذکور آورده بود و بعد از فتح قندهار به نظر اشرف رسید؛ کتابت نواب گیتی ستانی به حضرت شاه سلیم در معذرت تسخیر قندهار من انشاء حکیم طفیلی گیلانی؛ رقعه که به سلطان خرم در اوان جلوس او نواب گیتی ستانی نوشته؛ تعزیت نامه شاهزاده پرویز به حضرت شاه سلیم؛ کتابت اشرف به شاهزاده شهریار که شحنه بیک مذکور بود؛ کتابت نواب گیتی ستان جنت آشیان شاه عباس ماضی اعلیحضرت شاه سلیم در توشقان ئیل سته و ثلثین و الف که از مازندران مصحوب شحنه بیک استاجلو فرستاد و او به لقب خانه زاد قدیمی سرافراز گشت؛ کتابت دیگر که از جانب گیتی ستانی به شاه جهان شاهزاده خرم در ایام شاهزادگی آن حضرت به تاریخ شهر شعبان المعظم 1036 در فرح آباد نوشته شده بود؛ کتابت نواب گیتی ستان فردوس مکان در جواب مکتوب شاهزاده مذکور که منشئ الممالک میرزا عبدالحسین مسوده نموده شاهرخ بیک در فرح آباد به بیاض برد؛ کتابت شاهزاده خرم که در ایام شاهزادگی به حضرت نواب گیتی ستانی فردوس آشیانی نوشته مصحوب خواجه حاجی فرستاده بود؛ کتابت نواب گیتی ستانی فردوس مکانی به پادشاه مرحوم شاه سلیم که بعد از فتح قندهار نوشته شده بود من منشآت مرحوم عمی ام و در ثانی الحال مسوده که حکیم طفیلی گیلانی نموده بود به بیاض رفت اما مضمون همین است و حیدر بیک قراداغلو برد. [اینک] جواب کتابت مذکور که حیدر بیک قراداغلو آورد. (رونوشت نامه حکیم طفیلی گیلانی که حیدربیک برده در جایی دیگر از این بیاض یاد شد)؛ کتابتی که شاه سلیم به خدمت نواب گیتی ستانی نوشته جان عالم آورده بود جواب کتابتی مذکور که زینل بیک قرشمال شاملو برده؛ رقعه اعلیحضرت شاه والا جاه شاه سلیم که به خدمت نواب گیتی ستانی فردوس مکانی نوشته ... تاجر آورده بود و جواب رقعه مذکور که میرزا عبدالحسین منشی الممالک مسوده نموده؛ مکتوب دیگر در تهنیت جلوس شاه جهان مصحوب مشارالیه؛ مکتوب نواب خاقانی رضوان مکانی شاه صفی که به اعلیحضرت شاه جهان سلطان خرم و فرمانفرمای ممالک هندوستان در تعزیت پادشاه مغفور شاه سلیم نوشته شده محمد علی بیک اصفهانی برده؛ کتابتی شاه صفی که بعد از فتح ایروان از جانب اشرف اعلی به سلطان، مرادخان بن سلطان احمدخان خواندگار نوشته مصحوب امارت شاه مقصود سلطان، خلفاً فرستاده شد؛ کتابتی که بعد از مراجعت بغداد حضرت خواندگار و آمدن مقصود سلطان و <!-- page: 670 --> محمد آقا ایلچی روم و آوردن کتابت مبنی بر طلب صلح به خدمت اشرف در عوض کتابتی که قبل از این فرستاده شده بود چون از روی درشتی نوشته شده بود بعد از اسقراء مصالحه به وکالت ساروخان حسب الالتماس مصطفی پاشای سردار محمد قلی بیک به رتبه امارت سرافراز نموده به تجدید نوشته مصحوب مشار الیه فرستاده شده؛ کتابت سلطانمراد در جواب کتابت سابق مبنی بر تأکید صلح مصحوب محمد قلی سلطان و محمد آقا ایلچی که قبل از آمدن بوده (به ترکی)؛ کتابتی که سلطان ابراهیم خان به نواب اشرف اعلی در باب تاکید صلح که با سلطانمرادخان براردش قرار یافته مصحوب مشار الیه بترکی نوشتهاند؛ هو الحق الذی لا الله الا هو. جواب؛ کتابت مذکور مصحوب ابراهیم خان ایکی جی دو دست؛ جواب سابق که پادشاه و الاجاه مشارالیه مصحوب قابل آقا ایلچی به خدمت اشرف؛ فرستاده بود در اصفهان رسید؛ جواب کتابت سابق از جانب بندگان اشرف مصحوب مقصود سلطان خلفا که به اتفاق قابل آقای مذکور با ایلچی از اصفهان فرستاده؛ کتابتی که از جانب نواب اشرف اعلی به خواندگار روم با کتابت نواب خاقانی رضوان مکانی مصحوب مقصود سلطان خلفا مشار الیها از دارالسلطنه قزوین فرستاده شد؛ کتابتی که سنان پاشا بنواب گیتی ستانی شاه عباس نوشته؛ کتابتی که نصوح پاشا بنواب گیتی ستانی شاه عباس به ترکی نوشته؛ کتابتی که خسرو پاشا بخدمت نواب همایون نوشته مصحوب ابراهیم چاوش فرستاده؛ کتابت که محمد پاشا سردار در جواب فرمان همایون که مصحوب حسامی بیک یساول صحبت به خسرو پاشا سردار نوشته فرستاده شده بود و تا رسیدن ایلچی مذکور خسرو پاشا کشته شده و محمد پاشا مذکور بجای او منسوب گشته بود نوشته به اتفاق چاوش به خدمت اشرف فرستاده (و به ترکی نوشته شده)؛ کتابتی که سردار مذکور بعد از آنکه خواندکار روم به تصرف. مصحوب خضر بیک ترکمان سپهسالار به خدمت اشرف فرستاده؛ جواب کتابتی که از جانب اشرف که مصحوب ... مقصود سلطان خلفا به اتفاق آقای آلای بیگی که از جانب سردار مذکور به رسالت آمده بود فرستاده شد؛ کتابتی که از جانب نواب اشرف برای خواندگار روم نوشته مصحوب مشار الیه فرستاده شد؛ منشوری که مصحوب ایلچیان مذکور به برام پاشای وزیر ثانی که در استنبول قائم مقام محمد پاشای سردار بود نوشته فرستاده شده بود؛ روانچه مصحوب مشار الیه به بیکچری اتای نوشته فرستاده شده؛ کتابت جانب بندگان سپهسالار به محمد پاشای وزیر اعظم در جواب کتابتی که بعد از مراجعت خواندکار از فتح ایروان کامران بیک ترکان فرستاده بود نوشته از اصفهان مصحوب خلفا؛ جواب کتابت مصطفی پاشا وزیر اعظم که مصحوب مقصود سلطان و محمد آقا ایلچی خواندگار بعد از تصرف بغداد فرستاده بود مصحوب محمد آقا مزبور و محمد قلی بیک جلودار باشی فرستاده شد؛ جواب کتابت مزبور از جانب سردار مذکور که مصحوب محمد بیک ملازم رستم خان فرستاده بود. (ترکی)؛ ایضاً به سردار مذکور در باب فرستادن ساروخان جهة انعقاد مصالحه؛ ایضاً کتابت از جانب نواب اشرف نادر مصحوب ساروخان ارسال؛ دستورنامه از جانب سردار مذکور ساروخان آورده. (به ترکی)؛ از جانب نواب اشرف و ایالت پناه ساروخان به تاریخ روز شهر محرم الحرام سنه 1049 با مکتوب نزد سردار مذکور برده بعد از چند روز بار دوی همایون فرستاده؛ جواب کتابت مرتضی پاشا ... ایروان که یکدوروز بعد از تصرف قلعه از همانجا ببندگان عالیجاه رستم خان به سپهسالار نوشته مصحوب خضر بیک ترکمان ملازم عالیجاه مشارالیه که در قلعه بوده فرستاده بود و سپهسالار مزبور از تبریز به خدمت اشرف به بزشکش فرستاده و حسب الامر الاعلی ... عالیجاه مؤمن الله نوشته نزد سپهسالار ارسال نموده مصحوب خضر بیک مذکور فرستاده شد؛ جواب کتابت مرتضی پاشا مذکور که قبل از آمدن خواندگار از شهر طونه به عالیجاه مشار، الیه نوشته بود از قزوین؛ کتابت مصطفی پاشا وزیر اعظم سلطانمراد که بعد از تصرف بغداد مصحوب مقصود سلطان و محمد آقای ایلچی به خدمت اشرف فرستاده بود و سهواً این کتابت و کتابت بعد ازین در اینجا نوشته شده؛ ایضاً کتابی که سردار مذکور مصحوب مردم خود بعد از رفتن محمد قلی بیک فرستاده بود؛ ایضاً کتابی که در قزوین از جانب سردار مذکور اسماعیل قلی بیک حسینی که پاشایان و امرای دوستاق را برده بود آورده (به ترکی نوشته شده)؛ اخلاص نامه که سردار مذکور مصحوب محمد آقا و محمد قلی سلطان در زمان سلطان مراد خان نوشته فرستاده؛ اخلاص نامه سردار مذکور که بعد از فوت سلطانمراد به خدمت اشرف نوشته مصحوب مشار الیه فرستاد (به ترکی)؛ جواب کتابات سابق مصحوب ایالت پناه ابراهیم خان قاجار؛ جواب اخلاص نامه سردار مذکور که سهواً بعد از این نامه با کتابات سپهسالار نوشته شد مصحوب ... و مقصود سلطان خلفا؛ ایضاً به سردار مشار الیه مصحوب مومی الیه از جانب نواب اشرف که با کتابات نواب خاقان رضوان مکان فرستاده شد؛ کتابتی که حضرت وزیر اعظم مصطفی پاشا به عالیجاه رستم خان سپهسالار بعد از رسیدن به خدمت خواندگار نوشته فرستاده (به ترکی)؛ ایضاً سردار مذکور به ساروخان نوشته ... عالیجاه سپهسالار مصحوب ابراهیم آقا فرستاده؛ کتابتی که سردار مشار الیه سپهسالار مذکور در زمان حیات سلطانمراد خان مصحوب محمد آقای ایلچی که قبل ازین نیامده بود فرستاد (به ترکی نوشته شده)؛ ایضاً سردار مذکور به سپهسالار مزبور بعد از فوت سلطانمراد خان مصحوب ایلچی مذکور فرستاده؛ جواب کتابت مذکور مصحوب ابراهیم خان قاجار فرستاده شد؛ نامه بوزیر اعظم مصطفی پاشا؛ نامه سپهسالاری به ابراهیم خان ایلچی؛ سردار مذکور مصحوب قابل آقای ایلچی به خدمت اشرف که به رفاقت ابراهیم خان به سفارت آمده بود فرستاد؛ کتابت سپهسالار به مصطفی پاشاء سردار وزیر اعظم در جواب نامه سردار؛ کتابتی که سلطان خرم پادشاه هندوستان که در <!-- page: 671 --> اوان جلوس میمنت نوس مصحوب میر برکه به خدمت اشرف ارفع اعلی شاه صفی فرستاده؛ کتابتی که سلطان خرم پادشاه هندوستان به خدمت اشرف نوشته مصحوب صفدرخان ایلچی بعد از مراجعت محمد علی بیک فرستاده در سنه 1046 از دارالمؤمنین کاشان که متوجه اصفهان بودند به خدمت اشرف شاه صفی رسید بعد از یکسال از اصفهان مرخص شده مراجعت نموده روانه شد؛ کتابتی که بعد از آمدن صفدرخان از جانب پادشاه مذکور میرزا حسین در اصفهان به خدمت بندگان اشرف آورده؛ فرمان حضرت شاهنشاهی به سردار روسیه سالار پادشاه والاجاه که در جواب عریضه مشار الیه مصحوب موسی بیک ایلچی فرستاده شد؛ ترجمه حکم مذکور که حسب الامر الاعلی مقرر شد که نوشته با حکم مذکور فرستاده شود؛ حکمی که از برکش به صفدر خان ایلچی هند مصحوب میرزا محسن فرستاده؛ رقعه که از جانب بندگان اشرف به سلطان بلاغی نوشته به فرح آباد فرستاده؛ ایضاً مشار الیه نوشته؛ کتابتی که سلطان بلاغی در تعزیت خاقان رضوان مکانی و تهنیت جلوس میمنت نوش به حضرت اشرف اعلی نوشته؛ کتابتی که به پادشاه مذکور در جواب کتابت مشار الیه که مصحوب رحیما محمد ایلچی فرستاده نوشته قبل از کتابت مصحوب ایلچی مذکور فرستادند؛ کتابتی که به سلطان محمد عادلشاه بعد از مراجعت سفر ایروان مصحوب احمدخان بیک قورچی سرنوشته فرستاده شد؛ کتابتی که همان وقت از دارالسلطنه اصفهان به سلطان عبدالله قطب شاه نوشته فرستاده شد. کتابتی که قبل از کتابت فوق به پادشاه مذکور در جواب خواجه محمد ابراهیم نوشته شده؛ مکتوبی که از دارالسلطنه اصفهان در جواب کتابت پادشاه مشارالیه مصحوب وکلاء مؤمی الیه فرستاده شد؛ فرمان بیمعنی که به اسم عمه پادشاه دکن سلطان عبدالله قطب شاه شرف صدور یافت؛ کتابتی که سلطنت شاوندر محمد خان برادر پادشاه والاجاه مشار الیه در وقتی که امام قلیخان متوجه درگاه جهانشاه گشته بود مصحوب محمد یوسف اتالیق ... بهخدمت خاقان فردوس مکان علیین آشیان فرستاده؛ کتابت دیگر در باب کوفت چشم سلطنت پناه امام قلیخان و توجه به ایران به قصد طواف بیت الحرام و سفارش منسوبان ایشان؛ کتابتی که از جانب نواب اشرف به امام قلیخان پادشاه ترکستان در وقت توجه ایران مصحوب خاندان قلی بیک در مشهد مقدس فرستاده؛ کتابتی که از جانب بندگان فردوس مکانی علیین آشیانی شاه صفی پادشاه والا جاه قلیخان نوشته در مشهد مقدس فرستاده شد؛ جواب کتابات مذکور پدر محمدخان که با روانه شدن ایلچیان مزبوره خاقان فردوس مکان سلطنت گزین عالم بقاء شده بودند از جانب نواب اشرف نوشته شده مصحوب ساروخان بیک اجرلو ارسال شد که کتابت در جواب نوشته شده کتابت ذیل در جواب کتابیست که مصحوب الشنطر یساول فرستاده بودند؛ کتابتی که از جانب اشرف اعلی به اسفندیار خان والی اورگنج در جواب اخلاص نامه مؤمی الیه مصحوب ذوالفقار بیک فرستاده شد؛ ایضاً منشوری که از مازندران به اسفندیار خان والی اورگنج در جواب اخلاص نامه مشارالیه صادر گشته مصحوب اسفندیار بیک استاجلو و احمد بیک ایلچی مشار الیه فرستاده شد؛ مکتوب به اسفندیار خان از جانب اشرف نوشته مصحوب ملازم او فرستاده شد؛ جواب کتابت اسفندیار خان که به اعتماد الدوله نوشته بود؛ جواب عریضه رستم محمد خان اورنگ که از مازندران نوشته مصحوب ملازم او فرستاده شد؛ فرمان همایون که در جواب عریضه اشرف نفاذ یافته باخلاع فاخره مصحوب اقبالق بهادر فرستاده مشار الیه فرستاده شد؛ کتابتی که از جانب اشرف اعلی بعد از فتح ایروان از اردبیل به پادشاه نوشته فرستاده شد؛ در ثانی الحال کتابت فوق را موقوف داشته کتابت ذیل را نوشته مصحوب موسی بیک در سنه 1048 از اصفهان فرستاده شد؛ (حسب الامر اعلی ترجمه کتابت مذکور را چون در آن حدود کسی نیست که فارسی تواند خواند به ترکی نوشته فرستاده شد در میان کتابت گذشته)؛ فی خواص الذئب (درباره خواص بیضه گرگ است و چند حیوان دیگر که به عربی نوشته شده)؛ علاج الجدری / عربی؛ علاج الاذن / عربی؛ فی تألم الاسنان / عربی؛ معجون النافع للنجر / عربی؛ خواص الحمل / عربی؛ خواص البغل / عربی؛ خواص العقرب / عربی؛ الادوية المقويه فی الجماع / عربی؛ خواص الهدهد / عربی؛ منفعة الضبع؛ منفعة السمك؛ منفعة هدهد؛ لمنع البول فی الفراش (از اختیارات بدیعی نقل شده)؛ در خواص عسل بفارسی (مختصری در)؛ در خواص قوش گویند چشمش با مشک خلط کرده ... و در علاج قولنج و ...؛ قطعه شعری است در هجو پادشاه هند که بطرز چلیپا نوشته اند که با این عنوان آغاز شده است: خرم آمد قندهار از شه بگیرد دید و رفت ×× ریده ریده زن جلب چون قحبه و اگر دید و رفت / با غلامان علی میخواست همچشمی کند ×× بر سر و ریش ابابکر و عمر پاشید و رفت؛ مراسلات زینل خان شاملو سپهسالار ایران و حافظ احمد پاشا سردار روم که بتسخیر قلعه بغداد ... در زمان نواب گیتی ستانی فردوس مکانی طاب ثراه؛ مراسله دیگر از جانب سپهسالار مذکور صاحب سعادت حضرت لرینک حضور کثیر النور لرینه تا آخر (ترکی)؛ مکتوب دیگر؛ جوانب از جانب حافظ احمد پاشا؛ جواب از زینل خان؛ چهار کتابت باین ترتیب یکی از جانب نواب مستطاب ایران مداری و یکی از جانب نواب قورچی باشی و یکی از جانب بندگان سپهسالار و یکی از جانب قوللر آقاسی سپهسالار پادشاه و الاجاه در جواب کتابت مشارالیه نوشته مصحوب رفعت پناه موسی بیک فرستاده شد؛ کتابتی که از جانب بندگان اشرف اقدس اعلی پناه شاه والا جاه خورشید کلاه آشیانیه نوشته مصحوب رفعت موسی بیک ایلچی از دارالسلطنه اصفهان فرستاده شد؛ کتابت که از جانب نواب اشرف در جواب کتابت پادشاه والا جاه که در ثانی الحال که میآمده از راه مراجعت نموده پادشاه اول نوشته بود نوشته مصحوب امام قلی بیک قاجار ایشک اقاسی باتفاق ایلچیان پادشاه مذکور فرستاده شد؛ کتابتی که به <!-- page: 672 --> پادشاه اروس از مازندران درباب قزاق نوشته فرستاده شد؛ مفاوضه نواب اشرف به فرمانفرمای ولایت اروس که مصحوب رفعت پناه موسی بیک ایلچی بخدمت پادشاه والاجاه فرستاده شد؛ فرمانی که از مازندران به اسم والی باشی اجوق صادر گشته فرستاده شد؛ کتابت که از جانب نواب اعتماد الدوله به طهمورث خان گرجی نوشته شده؛ کتابتی که از جانب نواب اعتماد الدوله به طهمورث خان گرجی نوشته شده؛ کتابت صفدرخان که در ایام حکومت قندهار به عباسقلی خان بیگلر بیکی خراسان؛ کتابتی که از جانب مستورة الممالک به اعظم خان قاضی محسن نوشته فرستاده شد؛ حکم فرستادن طبل و علم به ایالت پناه کلبعلی خان متولی آستانه متبرکه صفویه و حاکم دارالارشاد اردبیل؛ حکم خرجی باشیگری خلف بیک سفره چی باشی؛ حکم تخفیف پنجاه یک مشهد مقدس معلی که بعد از فتح ایروان نوشته شد؛ وزارت مازندران میرزا قاسم رجوع شده؛ حکم تخفیف رسوم میرشکار باشی که از ممالک محروسه میگرفتهاند؛ مسوده رقمی که نواب اشرف به خط همایون بجهة افتخار حیدر بیک ایشیک اقاسی باشی حرم قلمی فرموده بودند؛ جواب نامه پادشاه و الاجاه شاه جهان فرمانفرمای ممالک هندوستان که ارسلان بیک ایلچی چاپار به تاریخ سبع و خمسین و الف متعاقب جان نثارخان ایلچی بزرگ در باب فتح بلخ آورده نواب سلطان العلماءی اعتماد الدوله العلیه العالیه از جانب بندگان اشرف اعلی مسوده نمودهاند؛ کتابت بندگان اشرف به سلطان ابراهیم خواندگار روم در جواب کتابت او؛ مکتوب نصوح پاشا به خدمت نواب گیتی ستانی فردوس مکانی (به ترکی نوشته شده)؛ مکتوبی که در حین محاصره نمودن حافظ احمد پاشا سردار روم دارالسلام بغداد را یکی از کائنان درگاه عالی بمصلی جلیل نام (به ترکی) نوشته به استنبول میفرستاده و حامل آن به دست قزلباش گرفتار شده با مکتوبات دیگر که نزد او ظاهر شده بود به نظر اشرف نواب گیتی ستان فردوس مکانی رسیده؛ التماس نامه که حضرت افادت پناه افاضت و خطابت دستگاه مولانا عبدالحسینا حسب الاستدعای کمترین به خدمت یکی از سادات عظام نجف اشرف نوشتهاند؛ اشعاری از میر معزی بدین مطلع: گر نورمه و روشنی شمع تراست ×× پس سوزش و کاهش من از بهر چراست / گر شمع تویی مرا چرا باید سوخت ×× ور ماه تویی مرا چرا باید کاست؛ کتابتی که عثمان بن سلطان احمد ... مصحوب نخبه بیک نوشته؛ عریضه آشتی که سلطان سلیم بن سلطان سلیمان خواندگار روم در شکایت بایزید به خدمت پدر نوشته »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر اشرف در پائین موشح شده ...
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
کتابت دیگر از جانب پادشاه الاجاه مذکور در جواب مفاوضه نواب گیتی ستانی که مصحوب ... تفنگچی خاصه شریعة فرستاده شده بود؛ رقعه که پادشاه مرحوم مزبور به وساطت منشیان بحضرت گیتی ستانی نوشتهاند؛ جواب رقعه مذکور از جانب نواب گیتی ستانی به پادشاه مرحوم مشارالیه؛ کتابی که از جانب اشرف بوالی هندوستان نوشته شده از ... مصحوب قلی بیک ولد مقصود بیک ناظر فرستادهاند؛ کتابت دیگر که بعد از فتح قندهار به اعلیحضرت فرمانفرمای هندوستان نوشته مصحوب شاهوردی بیک یساول فرستادند؛ اخلاص نامه مصطفی پاشا وزیر اعظم که در زمان سلطان مراد خواندگار بعد از تسخیر بغداد باعث صلح شده به اتفاق ساروخان ... تعیین نمود بعد از فوت خاقان رضوان مکان به خدمت اشرف اعلی شاه عباس ثانی در جواب مفاوضه همایون نوشته بود؛ جواب نامه خواندگار از جانب نواب اشرف که یوسف چاوش آورده؛ صورت فتح نامه قندهار که به اسم علی پاشا حاکم بصره نوشته شده؛ اکبر پاشا به عبدالله خان نوشته (عبدالله خان اوزبک)؛ کتابتی که نواب گیتی ستانی شاه عباس ماضی در قشلاق دانقی به پادشاه مرحوم شاه سلیم فرمانفرمای هندوستان نوشته بودند؛ رقعه که در میان کتابت مذکور در التماس سلاطین عظام دکن نوشته فرستادند؛ مکتوب ملاسعدالدین ملاء سلطان مراد خواندگار که به خدمت نواب گیتی ستانی شاه عباس ماضی نوشته بود؛ کتابت اسفندیار بیک اوجی باشی عرکرلو که به پادشاه الوس تاتار نوشته شده بود؛ در تعریف لفظ سوفسطا = سوفسطا لفظی است یونانی یعنی حکمت غلط جمعی را سوفسطائی گویند که قایلند که اشیاء اصلا حقیقت ندارند ایشان آن است؛ معجون مسعطیرا که مخلص اکبر است به مخلصه مشهور شده این دواء نافع جامعی است؛ غزلی در تتبع خواجه حافظ با این مطلع: صباز من ببر این نامه را بانکه تودانی ×× باو رسان باو آنچنان بخوان که تو دانی؛ ؛ مکتوب امیر تیمور گورکان بسید علی کیا والی گیلان
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
اینک
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 668 • ردیف 70
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3349
شامل فرامین و نامههای شاه طهماسب، شاه صفی، شاه عباس به پادشاهان عثمانی و رجال ایران و نیز مکاتیب و منشآت بسیار از آن عهد و گردآورنده برادر زاده اسکندر بیک منشی: اینک عناوین نامهها: مکتوب دیگر از جانب پادشاه مرحوم مذکور که مصحوب میر ضیاء الدین کاشی به خدمت نواب جنت آشیانی فرستاده بوده؛ کتابت دیگر از جانب پادشاه و الاجاه مذکور در جواب مفاوضه نواب گیتی ستانی که مصحوب ... تفنگچی خاصه شریعة فرستاده شده بود؛ رقعه که پادشاه مرحوم مزبور به وساطت منشیان بحضرت گیتی ستانی نوشتهاند؛ جواب رقعه مذکور از جانب نواب گیتی ستانی به پادشاه مرحوم مشارالیه؛ کتابی که از جانب اشرف بوالی هندوستان نوشته شده از ... مصحوب قلی بیک ولد مقصود بیک ناظر فرستادهاند؛ کتابت دیگر که بعد از فتح قندهار به اعلیحضرت فرمانفرمای هندوستان نوشته مصحوب شاهوردی بیک یساول فرستادند؛ اخلاص نامه مصطفی پاشا وزیر اعظم که در زمان سلطان مراد خواندگار بعد از تسخیر بغداد باعث صلح شده به اتفاق ساروخان ... تعیین نمود و بعد از فوت خاقان رضوان مکان به خدمت اشرف اعلی شاه عباس ثانی در جواب مفاوضه همایون نوشته بود؛ جواب نامه خواندگار از جانب نواب اشرف که یوسف چاوش آورده؛ صورت فتح نامه قندهار که به اسم علی پاشا حاکم بصره نوشته شده؛ اکبر پاشا به عبدالله خان نوشته (عبدالله خان اوزبک)؛ کتابتی که نواب گیتی ستانی شاه عباس ماضی در قشلاق دانقی به پادشاه مرحوم شاه سلیم فرمانفرمای هندوستان نوشته بودند؛ رقعه که در میان کتابت مذکور در التماس سلاطین عظام دکن نوشته فرستادند؛ مکتوب ملاسعدالدین ملاء سلطان مراد خواندگار که به خدمت نواب گیتی ستانی شاه عباس ماضی نوشته بود؛ کتابت اسفندیار بیک اوجی باشی عرکرلو که به پادشاه الوس تاتار نوشته شده بود؛ در تعریف لفظ سوفسطا = سوفسطا لفظی است یونانی یعنی حکمت غلط و جمعی را سوفسطائی گویند که قایلند که اشیاء اصلا حقیقت ندارند و مذهب ایشان آن است؛ معجون مسعطیرا که مخلص اکبر است و به مخلصه مشهور شده این دواء نافع جامعی است؛ غزلی در تتبع خواجه حافظ با این مطلع: صباز من ببر این نامه را بانکه تودانی ×× باو رسان و باو آنچنان بخوان که تو دانی؛ نسخهای منظوم از ابن سینا (فی علاج الاسنان): سنبل و عود و سعد و غنچه گل سوده چینی و کف دریا - استخوان هلیله و فوفل - صدف پاک و صندل بیضا - پس طباشیر جمله بریکوزن - از برای سنون بگیر و بسا؛ مکتوب امیر تیمور گورکان بسید علی کیا والی گیلان آغاز: سید معظم سید علی کیا بتحیات و رافات فراوان مخصوص بود ...؛ جواب سید علیکیا به امیر تیمور گورگان؛ کتابت از جانب نواب گیتی ستان فردوس مکان به خواجه افندی مفتی روم از منشآت مرحوم نصیر همدانی؛ کتابت پادشاه مغفور محمد اکبر پادشاه که به نواب گیتی ستان فردوس مکان شاه عباس ماضی نوشته محمد معصوم خان بکری آورده بود؛ جواب کتابت در قرخ بلاغ از جانب نواب گیتی ستان فردوس مکان مسوده شده میر محمد معصوم بکری برد من منشآت مرحوم مغفور اسکندر بیک منشی غفرالله؛ مکتوبی که محمدخان سمنانی مشهور به شیبک خان از روی سوء ادب به خدمت اعلیحضرت خاقان ... ابالبقاه شاه اسمعیل بهادرخان اسکنه الله تعالی فی فرادیس الجنان نوشته و باعث رفتن آن حضرت به خراسان شده بود؛ مکتوب مذکور از تاریخ احسن التواریخ نقل شد و چون حسن بیک روملو که مؤلف کتاب مذکور بوده جواب مکتوب مذکور را که از جانب خاقان علیین آشیانی نوشته شده سهواً یا عمداً ذکر ننموده مرحومی عمی ام اسکندر بیک منشی در حاشیه کتاب مذکور تعریض نموده که عجب از مؤلف این کتاب ...؛ صورت فتحنامه شاهی که بعد از شکست لشکر جغتای و هندوستان که به استرداد قلعه قندهار آمده بودند و عساکر نصرت مآثر به سرداری مرتضی قلی خان شاملو قورچی باشی و مرتضی قلی خان قاجار سپهسالار و قوللر آقاسی سیاوش خان و سایر امرای عظام بدیع ایشان نامزد ... به تاریخ شهر رمضان سنه 1059 در اردبیل بترکی بممالک نوشته شد. موضع مهر اشرف در پائین موشح شده ...؛ شرح نوشته محراب خان که به خدمت اشرف عرض نموده بود؛ کتابت عنایت امیر اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکان علیین آشیانی به جانب سلطان سلیمان؛ سلطان سلیم بن سلیمان خواندگار روم در اوان شاهزادگی در باب سلطان یا یزید برادرش به خدمت شاه جنت مکان شاه طهماسب علیه الرحمه و الغفران نوشته بود؛ جواب از جانب اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکان که به ترکی مرقوم شده؛ کتابت سلطان محمد خواندگار روم به نواب گیتی ستانی فردوس مکان شاه عباس ماضی علیه الرحمه و الغفران من منشأت اوقچی زاده؛ صورت صلحنامه که سلطانمراد خان خواندگار روم به حضرت گیتی ستانی جنت آشیانی شاه عباس ماضی نوشته من انشاء ملا سعدالله مشهور به خواجه افندی؛ مکتوب والده سلطانمراد که به نواب اسکندرشاه رضوان مقام شاه خدابنده علیه الرحمة و المغفره نوشته؛ کتابت سلطان مراد خواندگار روم به اسمعیل میرزا مشهور به شاه اسمعیل ثانی (به ترکی)؛ مکتوب فرهاد پاشای وزیر اعظم سلطان روم به خدمت نواب گیتی ستان فردوس مکانی شاه عباس ماضی؛ مکتوب سنان پاشاء وزیر به خدمت نواب گیتی ستانی جنت آشیانی؛ کتابت محمد پاشاء وزیر اعظم سلطان سلیمان خواندگار روم به حضرت معصوم بیک صفوی وکیل السلطنه شاه جنت مکان؛ مکتوب نواب گیتی ستان فردوس مکانی که در حین محاصره رومیه قلعه دارالسلام بغداد را به سرداری حافظ احمد پاشا به مفتی روم نوشته بودند؛ ایضاً منشور نواب گیتی ستانی به وزیر اعظم درباب امر مصالحه؛ مکتوب عبیدخان اوزبک که به اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکانی شاه طهماسب علیه الرحمه و الرضوان نوشته بوده؛ مکتوب سلطان سلیمان خواندگار روم که بتاریخ سنه ثمان و ستین و تسعمایه به اعلیحضرت شاه جمجاه جنت مکان شاه طهماسب نوشته در باب سلطان بایزید پسرش بدرگاه والا آمده بود مصحوب علی پاشا حاکم مرعش و حسن آقا قابچی باشی فرستاده بوده؛ صورت مکتوبی که از جانب نواب گیتی ستانی فردوس مکانی شاه عباس ماضی به خواندگار روم نوشته شده؛ مکتوب نواب گیتی ستانی فردوس مکانی بعد از فتح قندهار به خواندگار روم من منشأت عمی ام اسکندر؛ اخلاص نامه سلطنت پناه قدر محمد خان اوزبک پادشاه ماورءالنهر به خدمت نواب گیتی ستان فردوس مکانی شاه عباس ماضی انار الله برهانه؛ ملطفه نواب گیتی ستانی فردوس مکانی شاه عباس ماضی که به مفتی روم نوشتهاند؛ صورت فرمانی که حضرت اکبر پادشاه به چلبی علامه علیه ما یستحق نوشته؛ فرمان دیگر که به میر احمد کاشی نوشته بودند؛ رقعهای که به دوستان نویسند؛ داستانی کوتاه و جالب درباره خرید کنیزی که تکیه کلامش «الله» بود و مولایش گبر بود و مخالف گفتن الله. و چون خواست به وسائلی او را شکنجه و کیفر دهد اما نتوانست و سرانجام مسلمان شد؛ نصایح پشنگ فرزند خود را؛ نامهای از شیخ فیض که شیخ ابوالفضل نوشته؛ مولانا محمد صوفی به میرزا غازی ترخان نوشته؛ قاضی میر حسین میبدی به میر عبدالوهاب نوشته؛ از جلالاء اردستانی در شکوه روزگار. آغاز؛ از جلالاء اردستانی در باب گدایان مبرم؛ رقعه از جلالاء به دوستی نوشته؛ رقعهای از جلالاء اردستانی که به افضل خان نوشته؛ مظفر حسین کاشی به مولانای معظم مقتدای افخم مولانا حسن علی که اخراج او را از مدرسه فرموده بودند نوشته؛ فرمان در منع ریش تراشی از یکی از سلاطین صفوی؛ چند مراسله و پاسخ به ترکی بین حافظ پاشا و زینل خان - نامه اول ناقص است؛ صورت دیباچه کتابت به خواتین معظمه و به والده خواندگار در زمان نواب اسکندر خان؛ مکتوب اعلیحضرت شاه جهان سلطان خرم که به نواب خاقان رضوان مکان شاه صفی علیه الرحمه و الرضوان نوشته مصحوب میرزا حسین ایلچی فرستاده بود به تاریخ سنه تسع و اربعین و الف (در ذیل این نامه در صفحه 225 فقراتی از لوایح جامی و ابیاتی از فردوسی نقل شده)؛ مکتوب اسکندر ذوالقرنین که بعد از فتح دیار عجم به ارسطو وزیر خود نوشته؛ دونامه از معاویه به خدمت حضرت شاه ولایت پناه امیر البرره قاتل الکفره علی بن ابی طالب علیه الصلوة و السلام و پاسخ آن حضرت به آنها؛ کتابت شاهزاده خرم که قبل از سلطنت به خدمت نواب گیتی ستانی نوشته بود و زاهد بیک، ایلچی شاهزاده مذکور آورده بود و بعد از فتح قندهار به نظر اشرف رسید؛ کتابت نواب گیتی ستانی به حضرت شاه سلیم در معذرت تسخیر قندهار من انشاء حکیم طفیلی گیلانی؛ رقعه که به سلطان خرم در اوان جلوس او نواب گیتی ستانی نوشته؛ تعزیت نامه شاهزاده پرویز به حضرت شاه سلیم؛ کتابت اشرف به شاهزاده شهریار که شحنه بیک مذکور بود؛ کتابت نواب گیتی ستان جنت آشیان شاه عباس ماضی اعلیحضرت شاه سلیم در توشقان ئیل سته و ثلثین و الف که از مازندران مصحوب شحنه بیک استاجلو فرستاد و او به لقب خانه زاد قدیمی سرافراز گشت؛ کتابت دیگر که از جانب گیتی ستانی به شاه جهان شاهزاده خرم در ایام شاهزادگی آن حضرت به تاریخ شهر شعبان المعظم 1036 در فرح آباد نوشته شده بود؛ کتابت نواب گیتی ستان فردوس مکان در جواب مکتوب شاهزاده مذکور که منشئ الممالک میرزا عبدالحسین مسوده نموده شاهرخ بیک در فرح آباد به بیاض برد؛ کتابت شاهزاده خرم که در ایام شاهزادگی به حضرت نواب گیتی ستانی فردوس آشیانی نوشته مصحوب خواجه حاجی فرستاده بود؛ کتابت نواب گیتی ستانی فردوس مکانی به پادشاه مرحوم شاه سلیم که بعد از فتح قندهار نوشته شده بود من منشآت مرحوم عمی ام و در ثانی الحال مسوده که حکیم طفیلی گیلانی نموده بود به بیاض رفت اما مضمون همین است و حیدر بیک قراداغلو برد. [اینک] جواب کتابت مذکور که حیدر بیک قراداغلو آورد. (رونوشت نامه حکیم طفیلی گیلانی که حیدربیک برده در جایی دیگر از این بیاض یاد شد)؛ کتابتی که شاه سلیم به خدمت نواب گیتی ستانی نوشته جان عالم آورده بود جواب کتابتی مذکور که زینل بیک قرشمال شاملو برده؛ رقعه اعلیحضرت شاه والا جاه شاه سلیم که به خدمت نواب گیتی ستانی فردوس مکانی نوشته ... تاجر آورده بود و جواب رقعه مذکور که میرزا عبدالحسین منشی الممالک مسوده نموده؛ مکتوب دیگر در تهنیت جلوس شاه جهان مصحوب مشارالیه؛ مکتوب نواب خاقانی رضوان مکانی شاه صفی که به اعلیحضرت شاه جهان سلطان خرم و فرمانفرمای ممالک هندوستان در تعزیت پادشاه مغفور شاه سلیم نوشته شده محمد علی بیک اصفهانی برده؛ کتابتی شاه صفی که بعد از فتح ایروان از جانب اشرف اعلی به سلطان، مرادخان بن سلطان احمدخان خواندگار نوشته مصحوب امارت شاه مقصود سلطان، خلفاً فرستاده شد؛ کتابتی که بعد از مراجعت بغداد حضرت خواندگار و آمدن مقصود سلطان و محمد آقا ایلچی روم و آوردن کتابت مبنی بر طلب صلح به خدمت اشرف در عوض کتابتی که قبل از این فرستاده شده بود چون از روی درشتی نوشته شده بود بعد از اسقراء مصالحه به وکالت ساروخان حسب الالتماس مصطفی پاشای سردار محمد قلی بیک به رتبه امارت سرافراز نموده به تجدید نوشته مصحوب مشار الیه فرستاده شده؛ کتابت سلطانمراد در جواب کتابت سابق مبنی بر تأکید صلح مصحوب محمد قلی سلطان و محمد آقا ایلچی که قبل از آمدن بوده (به ترکی)؛ کتابتی که سلطان ابراهیم خان به نواب اشرف اعلی در باب تاکید صلح که با سلطانمرادخان براردش قرار یافته مصحوب مشار الیه بترکی نوشتهاند؛ هو الحق الذی لا الله الا هو. جواب؛ کتابت مذکور مصحوب ابراهیم خان ایکی جی دو دست؛ جواب سابق که پادشاه و الاجاه مشارالیه مصحوب قابل آقا ایلچی به خدمت اشرف؛ فرستاده بود در اصفهان رسید؛ جواب کتابت سابق از جانب بندگان اشرف مصحوب مقصود سلطان خلفا که به اتفاق قابل آقای مذکور با ایلچی از اصفهان فرستاده؛ کتابتی که از جانب نواب اشرف اعلی به خواندگار روم با کتابت نواب خاقانی رضوان مکانی مصحوب مقصود سلطان خلفا مشار الیها از دارالسلطنه قزوین فرستاده شد؛ کتابتی که سنان پاشا بنواب گیتی ستانی شاه عباس نوشته؛ کتابتی که نصوح پاشا بنواب گیتی ستانی شاه عباس به ترکی نوشته؛ کتابتی که خسرو پاشا بخدمت نواب همایون نوشته مصحوب ابراهیم چاوش فرستاده؛ کتابت که محمد پاشا سردار در جواب فرمان همایون که مصحوب حسامی بیک یساول صحبت به خسرو پاشا سردار نوشته فرستاده شده بود و تا رسیدن ایلچی مذکور خسرو پاشا کشته شده و محمد پاشا مذکور بجای او منسوب گشته بود نوشته به اتفاق چاوش به خدمت اشرف فرستاده (و به ترکی نوشته شده)؛ کتابتی که سردار مذکور بعد از آنکه خواندکار روم به تصرف. مصحوب خضر بیک ترکمان سپهسالار به خدمت اشرف فرستاده؛ جواب کتابتی که از جانب اشرف که مصحوب ... مقصود سلطان خلفا به اتفاق آقای آلای بیگی که از جانب سردار مذکور به رسالت آمده بود فرستاده شد؛ کتابتی که از جانب نواب اشرف برای خواندگار روم نوشته مصحوب مشار الیه فرستاده شد؛ منشوری که مصحوب ایلچیان مذکور به برام پاشای وزیر ثانی که در استنبول قائم مقام محمد پاشای سردار بود نوشته فرستاده شده بود؛ روانچه مصحوب مشار الیه به بیکچری اتای نوشته فرستاده شده؛ کتابت جانب بندگان سپهسالار به محمد پاشای وزیر اعظم در جواب کتابتی که بعد از مراجعت خواندکار از فتح ایروان کامران بیک ترکان فرستاده بود نوشته از اصفهان مصحوب خلفا؛ جواب کتابت مصطفی پاشا وزیر اعظم که مصحوب مقصود سلطان و محمد آقا ایلچی خواندگار بعد از تصرف بغداد فرستاده بود مصحوب محمد آقا مزبور و محمد قلی بیک جلودار باشی فرستاده شد؛ جواب کتابت مزبور از جانب سردار مذکور که مصحوب محمد بیک ملازم رستم خان فرستاده بود. (ترکی)؛ ایضاً به سردار مذکور در باب فرستادن ساروخان جهة انعقاد مصالحه؛ ایضاً کتابت از جانب نواب اشرف نادر مصحوب ساروخان ارسال؛ دستورنامه از جانب سردار مذکور ساروخان آورده. (به ترکی)؛ از جانب نواب اشرف و ایالت پناه ساروخان به تاریخ روز شهر محرم الحرام سنه 1049 با مکتوب نزد سردار مذکور برده بعد از چند روز بار دوی همایون فرستاده؛ جواب کتابت مرتضی پاشا ... ایروان که یکدوروز بعد از تصرف قلعه از همانجا ببندگان عالیجاه رستم خان به سپهسالار نوشته مصحوب خضر بیک ترکمان ملازم عالیجاه مشارالیه که در قلعه بوده فرستاده بود و سپهسالار مزبور از تبریز به خدمت اشرف به بزشکش فرستاده و حسب الامر الاعلی ... عالیجاه مؤمن الله نوشته نزد سپهسالار ارسال نموده مصحوب خضر بیک مذکور فرستاده شد؛ جواب کتابت مرتضی پاشا مذکور که قبل از آمدن خواندگار از شهر طونه به عالیجاه مشار، الیه نوشته بود از قزوین؛ کتابت مصطفی پاشا وزیر اعظم سلطانمراد که بعد از تصرف بغداد مصحوب مقصود سلطان و محمد آقای ایلچی به خدمت اشرف فرستاده بود و سهواً این کتابت و کتابت بعد ازین در اینجا نوشته شده؛ ایضاً کتابی که سردار مذکور مصحوب مردم خود بعد از رفتن محمد قلی بیک فرستاده بود؛ ایضاً کتابی که در قزوین از جانب سردار مذکور اسماعیل قلی بیک حسینی که پاشایان و امرای دوستاق را برده بود آورده (به ترکی نوشته شده)؛ اخلاص نامه که سردار مذکور مصحوب محمد آقا و محمد قلی سلطان در زمان سلطان مراد خان نوشته فرستاده؛ اخلاص نامه سردار مذکور که بعد از فوت سلطانمراد به خدمت اشرف نوشته مصحوب مشار الیه فرستاد (به ترکی)؛ جواب کتابات سابق مصحوب ایالت پناه ابراهیم خان قاجار؛ جواب اخلاص نامه سردار مذکور که سهواً بعد از این نامه با کتابات سپهسالار نوشته شد مصحوب ... و مقصود سلطان خلفا؛ ایضاً به سردار مشار الیه مصحوب مومی الیه از جانب نواب اشرف که با کتابات نواب خاقان رضوان مکان فرستاده شد؛ کتابتی که حضرت وزیر اعظم مصطفی پاشا به عالیجاه رستم خان سپهسالار بعد از رسیدن به خدمت خواندگار نوشته فرستاده (به ترکی)؛ ایضاً سردار مذکور به ساروخان نوشته ... عالیجاه سپهسالار مصحوب ابراهیم آقا فرستاده؛ کتابتی که سردار مشار الیه سپهسالار مذکور در زمان حیات سلطانمراد خان مصحوب محمد آقای ایلچی که قبل ازین نیامده بود فرستاد (به ترکی نوشته شده)؛ ایضاً سردار مذکور به سپهسالار مزبور بعد از فوت سلطانمراد خان مصحوب ایلچی مذکور فرستاده؛ جواب کتابت مذکور مصحوب ابراهیم خان قاجار فرستاده شد؛ نامه بوزیر اعظم مصطفی پاشا؛ نامه سپهسالاری به ابراهیم خان ایلچی؛ سردار مذکور مصحوب قابل آقای ایلچی به خدمت اشرف که به رفاقت ابراهیم خان به سفارت آمده بود فرستاد؛ کتابت سپهسالار به مصطفی پاشاء سردار وزیر اعظم در جواب نامه سردار؛ کتابتی که سلطان خرم پادشاه هندوستان که در اوان جلوس میمنت نوس مصحوب میر برکه به خدمت اشرف ارفع اعلی شاه صفی فرستاده؛ کتابتی که سلطان خرم پادشاه هندوستان به خدمت اشرف نوشته مصحوب صفدرخان ایلچی بعد از مراجعت محمد علی بیک فرستاده در سنه 1046 از دارالمؤمنین کاشان که متوجه اصفهان بودند به خدمت اشرف شاه صفی رسید بعد از یکسال از اصفهان مرخص شده مراجعت نموده روانه شد؛ کتابتی که بعد از آمدن صفدرخان از جانب پادشاه مذکور میرزا حسین در اصفهان به خدمت بندگان اشرف آورده؛ فرمان حضرت شاهنشاهی به سردار روسیه سالار پادشاه والاجاه که در جواب عریضه مشار الیه مصحوب موسی بیک ایلچی فرستاده شد؛ ترجمه حکم مذکور که حسب الامر الاعلی مقرر شد که نوشته با حکم مذکور فرستاده شود؛ حکمی که از برکش به صفدر خان ایلچی هند مصحوب میرزا محسن فرستاده؛ رقعه که از جانب بندگان اشرف به سلطان بلاغی نوشته به فرح آباد فرستاده؛ ایضاً مشار الیه نوشته؛ کتابتی که سلطان بلاغی در تعزیت خاقان رضوان مکانی و تهنیت جلوس میمنت نوش به حضرت اشرف اعلی نوشته؛ کتابتی که به پادشاه مذکور در جواب کتابت مشار الیه که مصحوب رحیما محمد ایلچی فرستاده نوشته قبل از کتابت مصحوب ایلچی مذکور فرستادند؛ کتابتی که به سلطان محمد عادلشاه بعد از مراجعت سفر ایروان مصحوب احمدخان بیک قورچی سرنوشته فرستاده شد؛ کتابتی که همان وقت از دارالسلطنه اصفهان به سلطان عبدالله قطب شاه نوشته فرستاده شد. کتابتی که قبل از کتابت فوق به پادشاه مذکور در جواب خواجه محمد ابراهیم نوشته شده؛ مکتوبی که از دارالسلطنه اصفهان در جواب کتابت پادشاه مشارالیه مصحوب وکلاء مؤمی الیه فرستاده شد؛ فرمان بیمعنی که به اسم عمه پادشاه دکن سلطان عبدالله قطب شاه شرف صدور یافت؛ کتابتی که سلطنت شاوندر محمد خان برادر پادشاه والاجاه مشار الیه در وقتی که امام قلیخان متوجه درگاه جهانشاه گشته بود مصحوب محمد یوسف اتالیق ... بهخدمت خاقان فردوس مکان علیین آشیان فرستاده؛ کتابت دیگر در باب کوفت چشم سلطنت پناه امام قلیخان و توجه به ایران به قصد طواف بیت الحرام و سفارش منسوبان ایشان؛ کتابتی که از جانب نواب اشرف به امام قلیخان پادشاه ترکستان در وقت توجه ایران مصحوب خاندان قلی بیک در مشهد مقدس فرستاده؛ کتابتی که از جانب بندگان فردوس مکانی علیین آشیانی شاه صفی پادشاه والا جاه قلیخان نوشته در مشهد مقدس فرستاده شد؛ جواب کتابات مذکور پدر محمدخان که با روانه شدن ایلچیان مزبوره خاقان فردوس مکان سلطنت گزین عالم بقاء شده بودند از جانب نواب اشرف نوشته شده مصحوب ساروخان بیک اجرلو ارسال شد که کتابت در جواب نوشته شده کتابت ذیل در جواب کتابیست که مصحوب الشنطر یساول فرستاده بودند؛ کتابتی که از جانب اشرف اعلی به اسفندیار خان والی اورگنج در جواب اخلاص نامه مؤمی الیه مصحوب ذوالفقار بیک فرستاده شد؛ ایضاً منشوری که از مازندران به اسفندیار خان والی اورگنج در جواب اخلاص نامه مشارالیه صادر گشته مصحوب اسفندیار بیک استاجلو و احمد بیک ایلچی مشار الیه فرستاده شد؛ مکتوب به اسفندیار خان از جانب اشرف نوشته مصحوب ملازم او فرستاده شد؛ جواب کتابت اسفندیار خان که به اعتماد الدوله نوشته بود؛ جواب عریضه رستم محمد خان اورنگ که از مازندران نوشته مصحوب ملازم او فرستاده شد؛ فرمان همایون که در جواب عریضه اشرف نفاذ یافته باخلاع فاخره مصحوب اقبالق بهادر فرستاده مشار الیه فرستاده شد؛ کتابتی که از جانب اشرف اعلی بعد از فتح ایروان از اردبیل به پادشاه نوشته فرستاده شد؛ در ثانی الحال کتابت فوق را موقوف داشته کتابت ذیل را نوشته مصحوب موسی بیک در سنه 1048 از اصفهان فرستاده شد؛ (حسب الامر اعلی ترجمه کتابت مذکور را چون در آن حدود کسی نیست که فارسی تواند خواند به ترکی نوشته فرستاده شد در میان کتابت گذشته)؛ فی خواص الذئب (درباره خواص بیضه گرگ است و چند حیوان دیگر که به عربی نوشته شده)؛ علاج الجدری / عربی؛ علاج الاذن / عربی؛ فی تألم الاسنان / عربی؛ معجون النافع للنجر / عربی؛ خواص الحمل / عربی؛ خواص البغل / عربی؛ خواص العقرب / عربی؛ الادوية المقويه فی الجماع / عربی؛ خواص الهدهد / عربی؛ منفعة الضبع؛ منفعة السمك؛ منفعة هدهد؛ لمنع البول فی الفراش (از اختیارات بدیعی نقل شده)؛ در خواص عسل بفارسی (مختصری در)؛ در خواص قوش گویند چشمش با مشک خلط کرده ... و در علاج قولنج و ...؛ قطعه شعری است در هجو پادشاه هند که بطرز چلیپا نوشته اند که با این عنوان آغاز شده است: خرم آمد قندهار از شه بگیرد دید و رفت ×× ریده ریده زن جلب چون قحبه و اگر دید و رفت / با غلامان علی میخواست همچشمی کند ×× بر سر و ریش ابابکر و عمر پاشید و رفت؛ مراسلات زینل خان شاملو سپهسالار ایران و حافظ احمد پاشا سردار روم که بتسخیر قلعه بغداد ... در زمان نواب گیتی ستانی فردوس مکانی طاب ثراه؛ مراسله دیگر از جانب سپهسالار مذکور صاحب سعادت حضرت لرینک حضور کثیر النور لرینه تا آخر (ترکی)؛ مکتوب دیگر؛ جوانب از جانب حافظ احمد پاشا؛ جواب از زینل خان؛ چهار کتابت باین ترتیب یکی از جانب نواب مستطاب ایران مداری و یکی از جانب نواب قورچی باشی و یکی از جانب بندگان سپهسالار و یکی از جانب قوللر آقاسی سپهسالار پادشاه و الاجاه در جواب کتابت مشارالیه نوشته مصحوب رفعت پناه موسی بیک فرستاده شد؛ کتابتی که از جانب بندگان اشرف اقدس اعلی پناه شاه والا جاه خورشید کلاه آشیانیه نوشته مصحوب رفعت موسی بیک ایلچی از دارالسلطنه اصفهان فرستاده شد؛ کتابت که از جانب نواب اشرف در جواب کتابت پادشاه والا جاه که در ثانی الحال که میآمده از راه مراجعت نموده پادشاه اول نوشته بود نوشته مصحوب امام قلی بیک قاجار ایشک اقاسی باتفاق ایلچیان پادشاه مذکور فرستاده شد؛ کتابتی که به پادشاه اروس از مازندران درباب قزاق نوشته فرستاده شد؛ مفاوضه نواب اشرف به فرمانفرمای ولایت اروس که مصحوب رفعت پناه موسی بیک ایلچی بخدمت پادشاه والاجاه فرستاده شد؛ فرمانی که از مازندران به اسم والی باشی اجوق صادر گشته فرستاده شد؛ کتابت که از جانب نواب اعتماد الدوله به طهمورث خان گرجی نوشته شده؛ کتابتی که از جانب نواب اعتماد الدوله به طهمورث خان گرجی نوشته شده؛ کتابت صفدرخان که در ایام حکومت قندهار به عباسقلی خان بیگلر بیکی خراسان؛ کتابتی که از جانب مستورة الممالک به اعظم خان قاضی محسن نوشته فرستاده شد؛ حکم فرستادن طبل و علم به ایالت پناه کلبعلی خان متولی آستانه متبرکه صفویه و حاکم دارالارشاد اردبیل؛ حکم خرجی باشیگری خلف بیک سفره چی باشی؛ حکم تخفیف پنجاه یک مشهد مقدس معلی که بعد از فتح ایروان نوشته شد؛ وزارت مازندران میرزا قاسم رجوع شده؛ حکم تخفیف رسوم میرشکار باشی که از ممالک محروسه میگرفتهاند؛ مسوده رقمی که نواب اشرف به خط همایون بجهة افتخار حیدر بیک ایشیک اقاسی باشی حرم قلمی فرموده بودند؛ جواب نامه پادشاه و الاجاه شاه جهان فرمانفرمای ممالک هندوستان که ارسلان بیک ایلچی چاپار به تاریخ سبع و خمسین و الف متعاقب جان نثارخان ایلچی بزرگ در باب فتح بلخ آورده نواب سلطان العلماءی اعتماد الدوله العلیه العالیه از جانب بندگان اشرف اعلی مسوده نمودهاند؛ کتابت بندگان اشرف به سلطان ابراهیم خواندگار روم در جواب کتابت او؛ مکتوب نصوح پاشا به خدمت نواب گیتی ستانی فردوس مکانی (به ترکی نوشته شده)؛ مکتوبی که در حین محاصره نمودن حافظ احمد پاشا سردار روم دارالسلام بغداد را یکی از کائنان درگاه عالی بمصلی جلیل نام (به ترکی) نوشته به استنبول میفرستاده و حامل آن به دست قزلباش گرفتار شده با مکتوبات دیگر که نزد او ظاهر شده بود به نظر اشرف نواب گیتی ستان فردوس مکانی رسیده؛ التماس نامه که حضرت افادت پناه افاضت و خطابت دستگاه مولانا عبدالحسینا حسب الاستدعای کمترین به خدمت یکی از سادات عظام نجف اشرف نوشتهاند؛ اشعاری از میر معزی بدین مطلع: گر نورمه و روشنی شمع تراست ×× پس سوزش و کاهش من از بهر چراست / گر شمع تویی مرا چرا باید سوخت ×× ور ماه تویی مرا چرا باید کاست؛ کتابتی که عثمان بن سلطان احمد ... مصحوب نخبه بیک نوشته؛ عریضه آشتی که سلطان سلیم بن سلطان سلیمان خواندگار روم در شکایت بایزید به خدمت پدر نوشته؛ خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی شکری تیره، جلد: تیماج لیمویی، 444ص، مختلف السطر، اندازه: 13×25سم [ف: 10 - 1152]