جامع القوانین

● جامع القوانین / نامه‌نگاری / فارسی jāme‘-ol qavānīn قنوجی، خلیفه شاه محمد، - 1085 قمری qanūjī, xalīfe šāh moḥammad (- 1675) تاریخ تألیف: 1085ق رساله مختصری است در آداب نامه‌نگاری و ترسل در یک «مقدمه» و چهار «فصل» و یک «خاتمه»: فصل 1. مکتوبات (نامه‌های واقعی)؛ فصل 2. رقعات (نامه‌های انشائی یا منشئات)؛ فصل 3. مراسلات شامل دو بخش: 1) مراسلات تهنیت آمیز، 2) مکاتبات تعزیت انگیز؛ فصل 4. آداب و القاب؛ خاتمه: در چندین قوانین، صدور فرامین، نوازش نامه ها و جز آنها. شامل مکتوبات و رقعه‌ها. مکتوبات: 1. به جناب ارشاد مآب قدوة السالکین ... شیخ پیر محمد؛ 2. به گرامی خدمت فیض موهبت مشفق مهربان ...؛ 3. در جواب ... شیخ عبدالغفور؛ 4. فراق نامه جانگداز یار دلنواز ...؛ 5. در جواب دوست سراسر مغز بی پوست محمد مراد کمانی؛ 6. در جواب تلمیذ پر تمیز عبدالعزیز؛ 7. در شکایت سپهر بی مهر و استدعای نامه محبت؛ 8. بهاریه به موجب فرمایش عزیزی تحریر یافت؛ 9. به خدمت گرامی خلاصه خاندان اصطفا نقاوه ...؛ 10. جواب عبدالشکور بن شیخ نور؛ 11. به شیخ امان الله مشتمل بر ابیات؛ 12. به میر حسین؛ 13. در جواب دوست اخلاص پرور ... ابوالمظفر؛ 14. در جواب فضایل مرتبت ... مرتضی خان؛ 15. در جواب مکتوب محمد یعقوب؛ 16. به خدمت دوستی که گاه بیگاه مرتکب منهیات می‌بود؛ 17. به خدمت شیخ محمد نعیم؛ 18. در جواب نامه، 19. به خدمت سرمایه مروت و اتحاد پیرا یه فتوت ...، 20. به خدمت خدمت رفعت و اقبال مرتبت حشمت و اجلال منزلت؛ 21. به خدمت محبت و مروت نشان میان جهان خان مشتمل بر نصایح دوستانه؛ 22. به خدمت محمد صادق ...؛ 23. به خدمت زبده سخن طرازان معنی‌پرداز قدوه ...؛ 24. به خدمت محبت و اخلاص ...؛ 25. به خدمت ... ابومحمد؛ 26. به خدمت گرامی آب گوهر بینش تاب جوهر. رقعه‌ها: 1. به مایه بهجت و سرور میان الشکور ...؛ 2. که به نظم و نثر توان خواند ...، 3. عبارتی که به حضور ایالت و اقبال پناه، 4. در خدمت سرمایه جمعیت دوستان خاطر، 5. در جواب دوست بهجت گرامی ...؛ 6. به باری که بیاض فرستاده؛ 7. مشتمل بر نصایح دوستانه به دوستی که اسب جور ...؛ 8. به یاری که می‌خواند به لهو و لعب می‌گذرانید؛ 9. به دوستی که به جهت رفع آزار چشم ...؛ 10. به دوستی که از دوستان گرانی خاطر به هم رسانیده رو گرداند؛ 11. به مایه جمعیت خیراندیشان دلریش محمد درویش که ...؛ 12. در جواب دوستی که شکایت یاران زمانی نوشته بودند؛ 13. به نونهال چمن اقبال سید جلال؛ 15. مشتمل بر طلب مجمع الفضایل محمد فاضل؛ 16. به خدمت محبت و صداقت؛ 17. به سرمایه آمال امانی؛ 18. به برادر بجان برابر ابوالمظفر؛ 19. به خدمت پیش دست خان ذی شان؛ 20. به یار غمگسار؛ 21. به دوستی که آینه‌ها فرستاده بود ...؛ 22. در جواب دوست فرخنده منش الله، بخش؛ 23. در جواب دوستی ...؛ 24. به خدمت دوستی ...؛ 25. به دوستی در سفارش دوستی ...؛ 26. به دوستی که افشای راز خود کرده ...؛ 27. در جواب دوستی مشتمل بر صفاتی که ...؛ 28. به خدمت فیروزخان؛ 29. مشتمل بر صفت الفاظ غیر منقوط ...؛ 30. به خدمت عزیزی که درخواست نوکری داشتند؛ 31. در جواب عزیزی پریشان حال؛ 32. به خدمت عزیزی که درخواست نوکری کرده بود؛ 33. در جواب دوستی تحریر یافت؛ 34. به اختر نیر برج؛ 35. در جواب دوستی ...؛ 36. در جواب دوستی مشتمل بر سفارش دوستی ...؛ 37. به مشیخت پناه شیخ رحمة الله؛ 38. به دوستی که از غایت افلاک در گرداب هلاکت افتاده بود؛ 39. در استدعای رقیة الوداد؛ 40. به محمد شفیع؛ 41. در سفارش نگارش؛ 42. به دوستی؛ 43. مشتمل بر صفتی که حروف الفاظش نقطه پایین دارد؛ 44. مشتمل بر صفتی که نقطه بالا دارد. بخش اول از فصل 3 (در مراسله تهنیت آمیز) دارای چند مراسله است: 1. در تهنیت ... دوستی؛ 2. در تهنیت فرزند بخدمت سراسر اخلاق؛ 3. در تهنیت صحت از بیماری به دوستی؛ 4. در تهنیت شادی به خدمت رفعت و اقبال ... خان علوی. نسخه دوم در مکاتبات تعزیت که دارای چند مراسله است: 1. مکاتبه تعزیت پدر به دوستی؛ 2. در تعزیت پدر دوستی؛ 3. در تعزیت دوستی به دوستی. آغاز: ستایش و نیایش احدی ار که کاتب فصاحت بیان خرد و دانشوران در تحریر انشای ثنای بیکرانش چون قلم سرگردان است ... انجام: صفحه رخسار نازنیان زهر جبین منظور نظر دانا دلان تعشق گزین باد. از حرمت آنکه ایزد پاک ×× کرده است مخاطبش بلولاک چاپ: مشار فارسی، ج1، صص550-551؛ گانپور، سنگی، 1286ق، چاپ چهارم، وزیری، 44ص (صص1-44)؛ هند، 1294ق (چاپ سوم)، 42ص (1-42)؛ لکهنو، 1302ق، 38ص (صص1-38)؛ 1329ق، وزیری بزرگ، 62ص، (صص1-62) در هامش جامع القوانین (انشای خلیفه)؛ هند، لکنو، مطبع مصطفی به مدیریت محمد مصطفی خان (محله محمودنگر زیر اکبری دروازه)، 1288 قمری، سنگی، وزیری بزرگ، 38ص ص، به سعی و اهتمام محمد عبدالواحد خان (1-38صص) [دنا 579/3 (7 نسخه)؛ مشترک پاکستان 614/5 و 198؛ کتابخانه‌های پاکستان 314/1؛ نسخه‌های منزوی 2096/3؛ گنج بخش 1149/2؛ مخطوطات محمد شفیع 18 سالار جنگ 114/3 و 848 تا 850؛ دانشنامه ادب فارسی 1471/4؛ فهرست کتابهای فارسی چاپ سنگی و کمیاب کتابخانه گنج بخش 524/1-526؛ نسخه‌های منزوی موزه ملی پاکستان 388-390]