الجامع الصحيح
از بخاری، محمد بن اسماعیل (۱۹۴–۲۵۶ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت قرن ۷
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #90655
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- قرن ۷
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (معرب) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲۳۵ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۲×۲۱×۳سم
- کاغذ
- سفید
- جلد
- تیماج ترکی
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
مجلدهای این دوره ۲
مجلدهای همین اثر در همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 563 آمده‌اند.
- ۵۶۳/۱ الجامع الصحيح · بخاری، محمد بن اسماعیل ۱۹۵ برگ
- ۵۶۳/۲ الجامع الصحيح (همین نسخه) · بخاری، محمد بن اسماعیل ۲۳۵ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
فوائد و رسائل مندرج در نسخه
با خط یوسف بن حسین بن محسن قادری حنبلی
یادداشت‌های فهرست‌نگار
- از آغاز باب الهبه المقبوضة
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۸۸۲، ردیف ۶
● الجامع الصحيح = صحیح البخاری = صحیح بخاری / حدیث / عربی
al-jāmi‘-uṣ ṣaḥīḥ = ṣaḥīḥ-ul buxārī = ṣaḥīḥ-u buxārī
بخاری، محمد بن اسماعیل، 194 - 256 قمری
boxārī, mohammad ebn-e esmā‘īl (811 - 871)
تاریخ تألیف: 256ق
اولین کتاب از کتب سته اهل سنت و به عقیده جمهور اهل سنت افضل و اصح آن در حدیث است. بخاری، 7275 حدیث صحیح را از میان 600 هزار حدیث انتخاب کرده و آن را در مدت 16 سال در صد و اندی کتاب و 1450 باب در «الجامع الصحيح» نگاشته است. وی در تهیه آن دقت کامل نموده ولی بسیاری از اخبار خوارج را در این کتاب نقل کرده و چنان که روضات در 160/4 از حاکم بن بیع نیشابوری که از علماء عامه است نقل نموده، قاضی بخارا از او سؤال نمود چرا در این کتاب خود (صحیح بخاری) از خوارج نقل روایت کرده‌ای جواب داد زیرا که آنها را ثقه می‌دانم، بدین سبب قاضی او را تا زنده بود در حبس داشت. صاحب کشف الظنون راجع به این کتاب در مجلد اول کتاب خود (صص 362-372) بیش از ده صفحه شرح و بسط داده و شراح آن را نام برده است. گویند عنوان صحیح کتاب چنین است: «الجامع المسند الصحيح المختصر من امور رسول الله و سننه و ایامه».
چاپ: این کتاب در هندوستان و بولاق و مصر و اسلامبول و اروپا چاپ‌های متعدد شده؛ السعودی، دار المنهاج للنشر و التوزيع، تصحيح الدكتور محمد زهير بن ناصر الناصر، المجلدات 4، الطبعة الثانية، 1430ق
[دنا 561/3 (76 نسخه)؛ معجم المطبوعات العربية 535/1؛ اوقاف بغداد 37؛ بروکلمان 158/1؛ کشف الظنون 541/1 «الجامع الصحيح»؛ دليل مؤلفات الحديث الشريف المطبوعة: 264/1؛ الفهرس الشامل للتراث العربي الاسلامي المخطوط، الحديث النبوى الشريف و علومه: 493/1-573؛ فهرس المخطوطات المصورة (معهد المخطوطات العربية)، الحديث و علومه: 235/1-290؛ موسوعة المصادر و المراجع: 318-320؛ الاوقاف العامة موصل 20/2 و 21/2 و 156/2 و 36/4 و 38/4 و 39/4]
برخی شروح و حواشی:
1- شواهد التوضيح و التصحيح لمشكلات الجامع الصحيح؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
2- جمع النهاية فى بدء الخير و غاية الغاية = مختصر ابن ابی جمرة؛ ابن ابی جمرة، عبدالله بن سعد (-675)
3- الكواكب الدراری فی شرح الجامع الصحيح للبخاری؛ کرمانی، محمد بن یوسف (717-786)
4- التنقيح لالفاظ الجامع الصحيح؛ زرکشی، محمد بن بهادر (745-794)
5- فتح الباری فی شرح صحيح البخاری؛ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (733-852)
6- هدى السارى لمقدمة فتح البارى = فتح الباری؛ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (733-852)
7- ارشاد السارى لشرح صحيح البخاری؛ قسطلانی، احمد بن محمد (851-923)
8- تعليقات القارى على ثلاثيات البخاری؛ قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014)
9- تیسیر القاری فی شرح صحيح البخاری = شرح جامع الصحيح؛ دهلوی، نورالحق بن عبدالحق (-1073)
10- اضائة الدراری فی شرح صحيح البخاری؛ منینی، احمد بن علی (1172-1089)
11- صحیح بخاری (ترجمه و شرح)؛ عبدالحی بن ابوالخیر
12- فهرست کتب فتح البارى بشرح صحیح البخاری
13- خیر جاری شرح صحیح بخاری
14- شرح الصحیح البخاری (3عنوان)
15- فهرست فتح البارى فی شرح صحیح البخاری
16- صحیح البخاری و مسلم (منتخب)؛ مقدسی، عبدالغنی بن علی
...
6. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 563/2
از آغاز باب الهبه المقبوضة؛ خط: نسخ معرب، بی‌کا، تا: قرن 7؛ با خط یوسف بن حسین بن محسن قادری حنبلی؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج ترکی، 235گ، اندازه متن: 15×22، اندازه: 12×21×3سم [سنا: ف: 1 - 354]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.