جامع التواریخ رشیدی
از رشید الدین‌فضل الله همدانی (د. ۷۱۸ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت قرن ۸
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #90283
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- قرن ۸
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (ممتاز) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۹۶ برگ
- شمار سطر
- ۲۹ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۹×۲۸سم
- کاغذ
- ریحانی شکری کلفت آهار مهره
- جلد
- ساغری ماشی که روی آن طلاکشی داشته
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح دارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله - فهرست کتاب داستانها و فذلک حساب بیانها حمد و ثنای و آفرین حضرت جهان آفرین تواند بود و عنوان طراز روایات و طراز خانه حکایات صلوات و تحیات بر روضه مطهر خاتم النبیین و بر خلفای راشدین و تابعین ... اما بعد از ترتیب این مقدمه و تحریر این دیباچه آنک پیش از مسوده این کتاب مبارک که مشتملست بر ذکر تواریخ پادشاهان جهان و آبا و اجداد بزرگوار ... بفرمان سلطان سعید ... در سلک تألیف و سمت ترتیب آورده شد ... و آغاز تحریر ... در تاریخ یازدهم شوال سنه اربع و سبعمائه در حدود قزوین که باب الجنة است ...
انجام نسخه
متوجه خجند شدند چون آنجا رسیدند ... (در اینجا پارگی هست) بحصار پناهیدند ... شامل قسمتی از جلد اول کتاب تا وقایع سال 615 از زمان چنگیز است و از تجملی که در تهیه آن به کار رفته پیداست که یکی از نسخه‌های اصل کتاب است
فوائد و رسائل مندرج در نسخه
هر جا در سراسر کتاب نام چنگیز آمده آن را نیز به طلا نوشته‌اند
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۸۳۶، ردیف ۲
● جامع التواریخ رشیدی = تاریخ مبارک غازانی = جامع رشیدی / تاریخ جهان / فارسی
jāme‘-ot tavārīx-e rashidi = tārīx-e mobārak-e qāzānī = jāme‘-e rashidi
رشید الدین فضل الله همدانی، 648؟ - 718 قمری
rašīd-od-dīn fazl-ol-lāh-e hamadānī (1251 - 1319)
اهدا به: سلطان سعید خان بهادر
تاریخ تألیف: 704ق
به دستور غازان خان. تاریخ عمومی جهان است به ویژه مغولان، از روی اسناد دربار ایشان، که به یاری چند تن از آن جمله جمال الدین عبدالله کاشانی نگارنده «زبدة التواریخ» نگاشته است. این کتاب در چند جلد بوده و سپس چهار جلد: جلد 1. به نام «تاریخ غازانی» در دو «باب»: 1) ایل‌های ترک و مغول، 2) چنگیزخان و تبارش و بازماندگانش تا غازان خان؛ جلد 2. در دو «باب»: 1) تاریخ اولجایتو، 2) تاریخ عمومی جهان در یک «مقدمه» در پیامبران و در دو «بخش»: 1- پادشاهان پیش از اسلام ایران، 2- پیامبر (ص) و خلفاء و دودمان‌های ایرانی پس از اسلام؛ جلد 3. شعب پنجگانه، خاندان‌های پنج مملکت که پادشاهی کرده اند: ترک و مغول، عرب، یهود، فرنگیان و چینی ها؛ جلد 4. صور الاقالیم و مسالک و ممالک، که جغرافیای جهان است. (احمد منزوی)
آغاز: بسمله - فهرست کتاب داستانها و فذلک حساب بیانها حمد و ثنای و آفرین حضرت جهان آفرین تواند بود و عنوان طراز روایات و طراز خانه حکایات صلوات و تحیات بر روضه مطهر خاتم النبیین و بر خلفای راشدین و تابعین ... اما بعد از ترتیب این مقدمه و تحریر این دیباچه آنک پیش از مسوده این کتاب مبارک که مشتملست بر ذکر تواریخ پادشاهان جهان و آبا و اجداد بزرگوار ... بفرمان سلطان سعید ... در سلک تألیف و سمت ترتیب آورده شد ... و آغاز تحریر ... در تاریخ یازدهم شوال سنه اربع و سبعمائه در حدود قزوین که باب الجنة است ...
چاپ: رک: مشار فارسی ص 1490؛ قاهره، وزارة الثقافة والارشاد القومی.
[فهرستواره منزوی 606/1؛ دنا 547/3-548]
شرح و حواشی:
1- شاه نامه چنگیزی = شهنامه چنگیزی؛ شمس کاشانی (-8)
2- ذیل جامع التواریخ = مجمع التواریخ = مجموعه حافظ ابرو؛ حافظ ابرو، عبدالله بن لطف الله (763-834)
...
2. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 2294
آغاز: برابر؛ انجام: متوجه خجند شدند چون آنجا رسیدند ... (در اینجا پارگی هست) بحصار پناهیدند ...
شامل قسمتی از جلد اول کتاب تا وقایع سال 615 از زمان چنگیز است و از تجملی که در تهیه آن به کار رفته پیداست که یکی از نسخه‌های اصل کتاب است؛ خط: نسخ ممتاز، بی‌کا، تا: قرن 8؛ هر جا در سراسر کتاب نام چنگیز آمده آن را نیز به طلا نوشته‌اند، با سرلوح بسیار زیبایی از طلا و لاجورد؛ کاغذ: ریحانی شکری کلفت آهار مهره، جلد: ساغری ماشی که روی آن طلاکشی داشته، 196ص، 29 سطر، اندازه: 19×28سم [ف: 6 - 248]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.
پیشنهاد اصلاح
برای ثبت اصلاح وارد شوید یا در یک دقیقه ثبتنام کنید؛ نام شما کنار اصلاحتان منتشر می‌شود.
ورود با حساب گوگل
یا با ایمیل و گذرواژه
حساب دارید؟ ورود