ثمرة الفؤاد

18. اصفهان؛ کتابخانه‌های اصفهان؛ شماره نسخه: 74 آغاز: بسم ... حمد نامحدود أحدی را که بلند ساخت هر که را پستی گزید، و پست ساخت آنکه را بلندی طلبید؛ و هو الذی فی علوه دان، و فی عال؛ فأینما تولوا فثم وجهه المتعال، جهانرا بلندی و پستی توئی ×× ندانم چه هر چه هستی توئی / و صلوة نامعدود بر سفیر بی نظیر او که با وجود ایجاد بلندی و پستی عالم بسبب وجود با جودش فقر و مسکنت را شعار نفس مقدس خود ساخته بکلام بلند «الفقر فخری» کلاه گوشه فقراء باب الله را عرشسا ساختند، با همه چون خاک زمین پست بود ×× وز همه چون باد تهی دست بود / و بر آل أطهار او که علو پستی را بر دنو بلندی نشأه فانیه رجحان داده مستدعی بدعاء «اللهم لا ترفعنى فى الناس درجة إلا حططتنى عند نفسی مثلها، و لا تحدث لى عزا ظاهرا إلا أحدثت لى ذلة باطنة عند نفسى بقدرها» بودند؛ هر جا که از بلندی و پستی سخن رود ×× از آسمان بلندتر از خاک کمترم / باعث فقیر محتاج توفیق ایزدی: قطب الدین محمد بن شیخعلی الشریف اللاهجی بر تحریر این سطور آنکه یکی از دوستان حقیقت بین که نشیب و فراز أطور ناهنجار دنیای ناپایدار بعینین سرو سر دیده بود، و نغمات بی آهنگ زیر و بم روزگار غدار بصماخین گوش و هوش شنیده؛ تحقیق معنی بیتی از أبیات مولوی معنوی که در «مثنوی» فرموده: هر که بالاتر رود ابله تر است ×× استخوان او بتر خواهد شکست / نمود؛ انجام: برابر؛ فی یوم الجمعة الرابع من شهر ربیع الأول سنه 1072 خط: نستعلیق زیبا، بی‌کا، بی‌تا؛ این نسخه ضمیمه رساله کوتاهی است در شرح بیتی از مثنوی جلال الدین بلخی، انجام رساله: «بنابراین چنانچه أمیر مؤمنان - علیه سلام الله الملک المنان که کلام حقیقت انتظامش مومیائی شکستگیهای جسم و جان است فرموده اند «رحم الله امرء عرف قدره و لم یتعد طوره»: درود معبود کسی را سزاوار باشد که عارف بر أحوال خود گشته تجاوز از حد ننماید، شکر منعم حقیقی بر صحت حال و نیل بر کفاف حلال نماید و بجاه و مال غیر که در اکثری از أشخاص زیاده از آنچه باو رسیده اگر رساند باعث طغیان حال و خسران مآل است، چنانکه کریمه «إن من عبادی من لایصلحه إلا الفقر، لو أغنیته لأفسده» و حدیث شریف نبویه «انظروا إلى من هو أسفل منکم و لاتنظروا إلى من هو فوقکم، فانه أجدر ألا تزدرءوا نعمة الله علیکم» شاهد است، بر آن رشک نبرد و غبطت ننماید که: بهر کس آنچه می‌بایست دادست؛ إذا ما کساک الله سر بال صحة ×× و لم تخل عن قوت یحل و یعذب / فلا تغبطن المکثرین فإنما ×× علی قدر ما یکسوهم الدهر یسلب / داده خود سپهر بستاند ×× نقش «الله» جاودان ماند». نسخه رساله: چنانکه گفتیم این رساله مختصر در ده صفحه است که هشت صفحه آن پیرامون مطالب عرفانی و سلوک مشتمل بر چند آیه و حدیث و اشعار فارسی عرفانی و کلمات عرفاست و حواشی چندی نیز از مؤلف دارد، و دو صفحه آخر در بیان «قصد ناظم»است، محشی به رمز «منه»، خط این نسخه نیز کاملاً شبیه به خط نسخه پیشین است، و پیداست که این نسخه از نسخ ابتدائی مؤلف است و نسبت به نسخه پیشین نواقص بسیار دارد، روی برگ یکم نسخه این عبارت به خط مرحوم آیة الله آقای حاج میرزا سید حسن چهارسویی نوشته شده: «کتاب ثمرة الفؤاد، فی کیفیة النیة و حقیقتها و أحکامها، لقطب الدین محمد بن شیخعلی اللاهجی»؛ مهر «سید مرتضی الحسینی»، «أنا مدینة العلم و علی بابها» و مهر «لا إله الا الله الملک الحق المبین ...»؛ کاغذ: زاغی، جلد: تیماج سبز، 90گ، 14 سطر (14×7)، اندازه: 13×22سم [فهرست روضاتی: 364]