ثلاثون مسئلة فی معرفة الله
از شیخ طوسی، محمد بن حسن (۳۸۵–۴۶۰ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت ۹۳۷ق
نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #89113
کاتب و کتابت
- تاریخ کتابت
- ۹۳۷ق
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۲ برگ
- شمار سطر
- —
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۲×۱۶سم
- کاغذ
- —
- جلد
- —
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رساله‌های این مجموعه ۳۵
نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 10070 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.
- ۱۰۰۷۰/۱ التکلیفیة · شهید اول، محمد بن مکی ۴ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱ الوثائق الغازانیة ۳۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲ الاعتقادات · شیخ صدوق، محمد بن علی ۵ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲ متفرقات ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۳ انوار الملكوت فی شرح الیاقوت · علامه حلی، حسن بن یوسف ۶۹ برگ
- ۱۰۰۷۰/۴ حواشی انوار الملكوت فی شرح الياقوت ۷۰ برگ
- ۱۰۰۷۰/۵ تسلیک النفس الی حظيرة القدس · علامه حلی، حسن بن یوسف ۳۸ برگ
- ۱۰۰۷۰/۵ نجاسة المنی و الدم · نظام الدین گیلانی، احمد بن علی ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۶ جواهر الکلمات فی صیغ العقود و الایقاعات · صیمری، مفلح بن حسن ۱۴۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۶ غایة الایجاز لخائف الاعواز · ابن فهد حلی، احمد بن محمد ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۷ التبيينيات فی الارث و التوريثات · صیمری، مفلح بن حسن ۱۶ برگ
- ۱۰۰۷۰/۸ سبب اجابة الدعا و كيفية الزيارة و تأثيرها · ابن سینا، حسین بن عبدالله ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۸ مناسخات الميراث · اعرجی حلی، عبدالمطلب بن محمد ۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۹ مصباح المبتدی و هدایة المقتدی · ابن فهد حلی، احمد بن محمد ۹ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۰ اللمعة الجلية فى معرفة النية · ابن فهد حلی، احمد بن محمد ۱۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۱ تقریظ المسألة النافعة للمباحث الجامعة لاقسام المواريث · علامه حلی، حسن بن یوسف ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۱ نیات العبادات و صیغ العقود و الایقاعات · صیمری، حسین بن مفلح ۱۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۲ الرضاع · محقق کرکی، علی بن حسین ۷ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۳ صیغ العقود و الایقاعات · محقق کرکی، علی بن حسین ۱۳ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۴ المسرودة فی العقود و الایقاعات و النیات ۱۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۴ الهداية في فقه الصلاة · ابن فهد حلی، احمد بن محمد ۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۵ الرضاع · شهید ثانی، زین الدین بن علی ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۵ معرفة الله ۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۶ اصول الدین · اسدی، عبدالسمیع بن فیاض ۴ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۶ فوائد متفرقه در رضاع · آملی، عطاء الله بن مسیح ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۷ حاشیة الباب الحادی عشر · آملی، عطاء الله بن مسیح ۷ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۸ ثلاثون مسئلة فی معرفة الله (همین نسخه) · شیخ طوسی، محمد بن حسن ۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۸ یادداشت‌ها · آملی، عطاء الله بن مسیح ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۹ فهرست مجموعه کمال الدین عطاء آملی · آملی، عطاء الله بن مسیح ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۱۹ النافع یوم الحشر فی شرح الباب الحادی عشر · فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله ۲۵ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲۱ اجوبة المسائل الشامية لابن فهد (مختصر) · سبعی، احمد بن محمد ۲ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲۲ مکالمة علی بن الحسین (ع) مع الشبلی ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲۵ جواب السؤال فی جلوس امیرالمؤمنین عن حرب من تقدم علیه من الخلفاء · ابن فهد حلی، احمد بن محمد ۱ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲۷ حاشیة النافع یوم الحشر · آملی، عطاء الله بن مسیح ۲۵ برگ
- ۱۰۰۷۰/۲۹ حاشية البيان · آملی، عطاء الله بن مسیح ۲۴ برگ
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله. الحمدلله رب العالمین ... اما بعد فهذه ثلاثون مسئله فی معرفة الله تعالى اثبتها الشيخ الامام ابو جعفر محمد الطوسى ... مسالة: معرفة الله تعالى واجبة على كل مكلف لدليل انه منعم فيجب شكره فتجب معرفته کی نشکره. مسالة: الله تعالى موجود بدليل انه صنع العالم و اعطاه الوجود و كل من كان كذلك فهو موجود ...
انجام نسخه
حق لا ريب فيه اخبر به المعصوم و كل ما اخبر به المعصوم فهو حق و صدق.
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۷۱۳، ردیف ۵
● ثلاثون مسئلة فی معرفة الله = ثلاثون مسأله = سی مساله در معرفت خداوند = اعتقادات / کلام و اعتقادات / عربی
talātūn-a mas'alat-in fī ma'rifat-il lāh = talātūn-a mas'ala = sī masale dar ma'refat-e xodāvand = e'teqādāt
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری
šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069)
رساله‌ای است اعتقادی و کلامی از منظر تشیع که آن را به شیخ طوسی نسبت داده‌اند. خود شیخ در هیچیک از تألیفات خود به ویژه در دو کتاب «الفهرست» و «رجال طوسی» خود نامی از آن نبرده، بلکه معاصرین و شاگردان او نیز بالاخص نجاشی که رجال خود را بعد از فهرست شیخ طوسی تألیف کرده و به ترجمه خود شیخ نیز پرداخته و از 20 اثر او در این کتاب یاد کرده، اشاره‌ای به این رساله ندارد. لیکن به نظر می‌رسد نزد متاخرین انتساب آن به شیخ طوسی از مسلمات باشد. جز آن که متن رساله با دیگر تألیفات کلامی شیخ طوسی و آراء و نظرات او همخوانی دارد مثلاً در مسأله 28 نظریه مشهور شیخ راجع به علت غیبت ولی عصر (عج)، که آن را «کثرة الاعداء و قلة الناصر» دانسته نه خداوند، آمده است و می‌توان آن را قرینه بر صحت انتساب آن به شیخ طوسی دانست. این رساله دارای سی مسأله است بدین ترتیب: از مسأله 1 تا 20 درباره توحید؛ از 21 تا 24 درباره نبوت؛ از 25 تا 27 درباره امامت؛ از 28 تا 29 درباره غیبت امام زمان؛ مسأله 30 درباره قیامت و حوادث پس و پیش آن. وی در خلال این 30 مسأله به بحث عدل نیز پرداخته است. درباره تعداد مسائل میان نسخه‌ها اختلاف دیده می‌شود و در برخی از 30 مسأله تجاوز کرده که ناشی از شمارش و موضوع قرار داده برخی مطالب درون یک مسأله است. رساله ظاهراً نام خاصی نداشته و لذا در فهارس نام‌های گوناگون یافته و در بسیاری از فهارس ناشناس معرفی شده است.
آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین ... اما بعد فهذه ثلاثون مسئله فی معرفة الله تعالى اثبتها الشيخ الامام ابو جعفر محمد الطوسى ... مسالة: معرفة الله تعالى واجبة على كل مكلف لدليل انه منعم فيجب شكره فتجب معرفته کی نشکره. مسالة: الله تعالى موجود بدليل انه صنع العالم و اعطاه الوجود و كل من كان كذلك فهو موجود ...
انجام: حق لا ريب فيه اخبر به المعصوم و كل ما اخبر به المعصوم فهو حق و صدق.
چاپ: گنجینه بهارستان، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، زیر نظر فدائی عراقی، تهیه و تنظیم میر هاشم محدث، جلد اول، تهران، 1377ش، به کوشش محمد رضا انصاری قمی؛ با تحقیق محمد علی روضاتی، ضمن الرسائل العشر، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، التابعة بجماعة المدرسين بقم المشرفة، 1403ق.
[الذريعة 9/5 و 64/14 و 364/20؛ ریاض العلماء 314/3؛ اعیان الشیعه 144/8؛ دنا 503/3 (42 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- شرح ثلاثون مسألة فی معرفة الله (2عنوان)
...
5. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 10070/18
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عطاءالله بن مسیح آملی، تا: 937ق؛ 2گ (230پ-231پ)، اندازه: 12×16سم [ف: 32 - 93]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.