تهافت الفلاسفة
از غزالی، محمد بن محمد (۴۵۰–۵۰۵ ق)
کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران ·
کتابت قرن ۱۲
شکسته نستعلیق
شناسه‌ی فهارس: #87106
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- قرن ۱۲
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- شکسته نستعلیق کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۴۲ برگ
- شمار سطر
- ۱۷ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۲×۱۸سم
- کاغذ
- اصفهانی و فرنگی
- جلد
- تیماج عنابی
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح ندارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی ندارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
لما لم يات ابن الرشد بکلام ابی حامد فی المئلتین الاخيرتين ذكرناه ... المسئلة التاسعه عشر فی ابطال قولهم ان النصوص الانسانيه يستحيل عليها العدم
انجام نسخه
فی تکفير اهل البدع و ما يصح منه و ما لا يصح ... يخرج الكلام عن مقصود هذا الكتاب و الله تعالى الموفق للصواب
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۹، ص ۵۲۴، ردیف ۵
● تهافت الفلاسفة / فلسفه / عربی
tahāfut-ul falāsifa
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)
این کتاب که از آثار مهم و معروف او است در ابطال آراء ارسطو در برخی از مباحث فلسفی که به اهتمام فارابی و بوعلی سینا شرح و نشر یافته است. به گمان مؤلف تناقض گویی‌های فلاسفه را در بحث‌های الهیات برشمرده تا پاسخی باشد بر آنان که به دستورات دینی با نظر حقارت می‌نگرند و پیروی از فلاسفه و حکما می‌نمایند و شانه از وظایف شرعی و عبادات خالی می‌کنند. این کتاب مشتمل بر چهار «مقدمه» و بیست «مسأله» و یک «خاتمه»: مسأله 1. ازلیة العالم؛ 2. ابدیة العالم؛ 3. فی تلبیسهم فی قولهم ان الله صانع العالم؛ 4. فی تعجیزهم عن اثبات الصانع؛ 5. فی تعجيزهم عن الدلیل على استحالة الهين؛ 6. نفی الصفات؛ 7. فی قولهم ان ذات الاول لا ينقسم بالجنس و الفصل؛ 8 فی قولهم ان الاول موجود بسيط بلاماهية؛ 9. فی تعجيزهم عن اثبات ان الاول ليس بجسم؛ 10. فی تعجيزهم عن الدليل على ان للعالم صانعاً و علة؛ 11. فی تعجيزهم عن القول بان الاول يعلم غيره؛ 12. فی تعجيزهم عن القول بان الاول يعلم ذاته؛ 13. ابطال قولهم ان الاول لا يعلم الجزئيات؛ 14. ابطال قولهم ان السماء حيوان متحرك؛ 15. فيما ذكروه من العرض المحرك للسماء؛ 16. فی قولهم ان نفوس السماوات تعلم الجزئيات الحادثة؛ 17. فی قولهم باستحالة خرق العادات؛ 18. فی تعجیزهم عن اقامة البرهان على ان النفس جوهر؛ 19. فی قولهم باستحالة الفناء على النفوس البشرية؛ 20. ابطال انکار هم البعث و النشور.
آغاز: بسمله، نسأل بجلاله الموفى على كل نهاته المجاوز كل غاته ان يفيض عليها انوار الهداية و ...
انجام: فی تکفير اهل البدع و ما يصح منه و ما لا يصح ... يخرج الكلام عن مقصود هذا الكتاب و الله تعالى الموفق للصواب
چاپ: قاهره سال 1302، 1319، 1320، 1321، 1955؛ بمبئی چاپ سنگی 1304، وزیری، 96ص؛ قاهرة، بخش منطق، تحقیق سلیمان دنیا، 1960م، 400ص
[دنا 429/3 (10 نسخه)؛ کشف الظنون 509/1 و 347/1؛ فهرست نسخه‌های عربی واتیکان 20/1؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 716/2؛ مشار عربی ص 228؛ معجم المطبوعات 1411/2؛ ابن خلکان 354/4؛ سبکی رقم 23؛ ابن عماد 13/4؛ مرآه الزمان، سبط ابن جوزی رقم 4؛ عقد الجمان رقم 9؛ صفدی رقم 17؛ اشار اليه الغزالی فی «المنقذ» و مقاصد الفلاسفه و جواهر القرآن؛ مكتبة امير المومنین 279/1]
شرح و حواشی:
1- تهافت التهافت؛ ابن رشد، محمد بن احمد (520-595)
2- تهافت الفلاسفة = الذخر؛ طوسی، علی بن محمد (-877) (2 عنوان)
3- تهافت الفلاسفة = المحاكمات بین التهافتین؛ خواجه زاده، مصطفی بن یوسف (-893) (2 عنوان)
...
5. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 3582/2
آغاز: لما لم يات ابن الرشد بکلام ابی حامد فی المئلتین الاخيرتين ذكرناه ... المسئلة التاسعه عشر فی ابطال قولهم ان النصوص الانسانيه يستحيل عليها العدم؛ انجام: برابر
مسئله 19 و 20 تهافت غزالی است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 42ص (226-277)، 17 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 10 - 1557]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.