شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

توضیح المقال

از گیلانی، محمد مهدی بن اسدالله (د. ۱۲۵۰ ق)

کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران · شماره‌ی ۲۲۲۱/۱-عکسی

کتابت ۱۳۱۰ق نستعلیق شکسته
/m/86960
شناسه‌ی فهارس: #86960

کاتب و کتابت

تاریخ کتابت
۱۳۱۰ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق شکسته در فهرست خطوط: شکسته نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
—
شمار سطر
—
اندازه (سانتی‌متر)
—
کاغذ
—
جلد
—

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم دارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۴

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 2221-عکسی آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۲۲۲۱/۱-عکسی توضیح المقال (همین نسخه) · گیلانی، محمد مهدی بن اسدالله
  2. ۲۲۲۱/۲-عکسی مؤامره دایره شریفه عطائیه
  3. ۲۲۲۱/۴-عکسی فالنامه (منظوم) ۲۷ برگ
  4. ۲۲۲۱/۵-عکسی جفر ۱۵ برگ

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
ستایش بی مانندی را روا (سزا) ست که خود را به آن ستایش ستوده نمود، و نمایش بی چون و چند خدایی ... و بعد، چنین گوید فقیر الی الله مهدی بن اسدالله، که این رساله‌ای ست که ذکر می‌کنیم در آن ... که مشحون است در کتابهای علمای اعلام و غالب این مسائل گوشزد غالب مردم نشده ...

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
که هیچ خیر و هیچ نیکی از برای غافل بهتر و پسندیده تر از هدایت نیست. و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین، و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین من الاولین و الآخرین و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

فوائد و رسائل مندرج در نسخه

نسبت لاهیجانی در ص.ع. آمده

یادداشت‌های فهرست‌نگار

  • از روی نسخه سرکار آقا میرزا اسدالله (از شیخیان)

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۹، ص ۵۰۷، ردیف ۴
● توضیح المقال / اصول فقه / فارسی towzīh-ol maqāl گیلانی، محمد مهدی بن اسدالله، ق13 قمری gīlānī , mohammad mahdī ebn-e asad-ol-lāh (- 19c) در اینکه می‌شود به گمان و ظن حکمی را پذیرفت یا باید یقین باشد؟ از چه کسی می‌توان تقلید کرد؟ و چه احکامی را باید از مجتهد پذیرفت؟ با سربندهای «فصل» بی‌شماره: فصل. بدانکه از ابتدای غیبت امام (ع) تا این زمان میان علمای شیعه اختلاف است که در احکام فرعیه علمیه جایز است عمل به مظنه، یا واجب است عمل به یقین. به استناد به کتاب‌های فرائد شیخ انصاری و قوانین میرزای قمی و مناهج الاصول فاضل نراقی نگاشته شده برای فارسی‌زبانان و آنان که بهره‌ای کافی از علم ندارند. منزوی مؤلف را مهدی بن اسدالله لاهیجانی نگارنده «جامع الاخبار» و «قاطع اللجاج» و «میزان الصواب» دانسته و اشکوری او را مهدی بن اسدالله همدانی. به نظر می‌رسد هر دو نام، از آن یک نفر باشد. آغاز: ستایش بی مانندی را روا (سزا) ست که خود را به آن ستایش ستوده نمود، و نمایش بی چون و چند خدایی ... و بعد، چنین گوید فقیر الی الله مهدی بن اسدالله، که این رساله‌ای ست که ذکر می‌کنیم در آن ... که مشحون است در کتابهای علمای اعلام و غالب این مسائل گوشزد غالب مردم نشده ... انجام: که هیچ خیر و هیچ نیکی از برای غافل بهتر و پسندیده تر از هدایت نیست. و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین، و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین من الاولین و الآخرین و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم [دنا 423/3؛ الذریعه 38/5 «جامع الاخبار» فهرستواره منزوی 2745/4 «مقداریه»]
...
4. تهران؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی؛ شماره نسخه: 2221/1-عکسی آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد بن جواد بن طاهر الشریف حسینی، تا: 1310ق؛ از روی نسخه سرکار آقا میرزا اسدالله (از شیخیان)، نسبت لاهیجانی در ص.ع. آمده [عکسی ف: 1 - 88]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد