شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

توضیح التذكرة

از نظام الاعرج، حسن بن محمد (د. ۷۲۸ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شماره‌ی ۶۳۷۱

کتابت قرن ۱۱ شکسته نستعلیق
/m/86784
شناسه‌ی فهارس: #86784

کاتب و کتابت

کاتب
بی‌کاتب
تاریخ کتابت
قرن ۱۱
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
شکسته نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
۲۱۰ برگ
شمار سطر
۲۱ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۰×۱۸سم
کاغذ
اصفهانی آهار مهره شکری
جلد
تیماج مشکی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
الحمدلله الذى جعلنا من المتفكرين في خلق الأرض و السموات و شرفنا بالنظر في هيئة الأجرام المبدعات، فهدانا التفكر في المصنوعات و التدبر في امر المدبرات الى وجود صانع قدير حكيم خبير ... و بعد فان احوج خلق الله تعالى الى عفو ربه الحسن بن محمد النيشابورى معروف بنظام ...
بخش‌های خالیِ این نسخه: انجام نسخه مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۹، ص ۴۸۹، ردیف ۳۳
● توضیح التذكرة = شرح التذكرة / هیئت / عربی tawḍīḥ-ut taḏkira = š.-ut taḏkira نظام الاعرج، حسن بن محمد، - 728؟ قمری nezām-ol-aʻraj, ḥasan ebn-e moḥammad (- 1328) وابسته به: التذكرة النصيرية = تذکره نصیریه؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672) اهدا به: نظام الدین علی بن محمود رئیس یزدی تاریخ تألیف: 1 ربیع الاول 711ق شرحی است کامل بر تذکره نصیریه خواجه نصیر طوسی در هیأت با عناوین «قال، اقول». برخی از نسخ حامل تمام متن است و برخی نسخ به نقل یک جمله یا کلمه‌ای از آغاز و انجام کلام خواجه بسنده کرده است و دیباچه‌های این اثر نیز دو تحریر متفاوت دارد که در یکی اثر را، بنا به اختلاف نسخ، به نظام الدین علی بن محمود یا نظام الدین محمود بن رئیس یزدی اهدا کرده است. در دیگر تحریر کتاب، اثری از اهدای کتاب دیده نمی‌شود. این شرح توضیحی است به اضافه اشکال هندسی که مورد احتیاج بود و مشهور نبوده یا در مجسطی نیامده است. نظام غالباً سخنان خواجه را شرح و ترجمه و گاه نیز بر آن خرده‌گیری دارد و نواقص براهین متن را خود با براهین هندسی تکمیل می‌کند. آغاز: الحمدلله الذى جعلنا من المتفكرين في خلق الأرض و السموات و شرفنا بالنظر في هيئة الأجرام المبدعات، فهدانا التفكر في المصنوعات و التدبر في امر المدبرات الى وجود صانع قدير حكيم خبير ... و بعد فان احوج خلق الله تعالى الى عفو ربه الحسن بن محمد النيشابورى معروف بنظام ... انجام: فإن الأعمال بالنيات و بها تجلب البركات.. و الصلوة على الهادي الى أقوم السبل و السلام على من اتبع الهدى. [الذریعة 492/4 و 51/4 و 462/4؛ ریحانة الادب 198/6؛ کشف الظنون: 1195/2 و 391/1-392؛ معجم المؤلفین: 281/3؛ اعیان الشيعة: 248/5؛ بروکلمان، ذیل 273/2؛ تاریخ علم الفلک فی العراق از عزاوی 47 و 133 و مجله مجمع العلمی دمشق (سال 29)؛ دنا 415/3-417 (59 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح التذكرة تنکابنی، محمد کاظم بن عبدالعلی (-11)
...
33. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 6371 آغاز: برابر خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره شکری، جلد: تیماج مشکی، 210ص، 21 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 19 - 464]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد