فهارس
پایگاه جامع نسخه‌های خطی
عضویت
صفحه نخست موضوعات کتابخانه‌ها و مراکز فهرست‌نگاران جریده اصلاحات پژوهشگران آمار درباره ما
ورود عضویت

شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

توحید

از فخر رازی، محمد بن عمر (۵۴۴–۶۰۶ ق)

کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، تهران · شماره‌ی ۱۴۷۴۲/۳

کتابت ۱۰۳۵ق نستعلیق
/m/86152
شناسه‌ی فهارس: #86152

کاتب و کتابت

کاتب
بی‌کاتب
تاریخ کتابت
۱۰۳۵ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق کیفیت خط:
شمار برگ
۲۶ برگ
شمار سطر
۱۴ سطر
اندازه (سانتی‌متر)
۱۸/۷×۱۲/۵سم
کاغذ
—
جلد
تیماج سبز یشمی

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۳

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 14742 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۱۴۷۴۲/۱ اوصاف الاشراف · نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد ۲۶ برگ
  2. ۱۴۷۴۲/۲ الفرائد و القلائد · ثعالبی، عبدالملک بن محمد ۲۱ برگ
  3. ۱۴۷۴۲/۳ توحید (همین نسخه) · فخر رازی، محمد بن عمر ۲۶ برگ

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله. الحمدلله حمداً یلیق بعلو شأنه و باهر برهانه ... درخواست کرد دوستی که در سر وفایی و در سر صفایی داشت ما ورقی چند در راه خدا شناختن ...
بخش‌های خالیِ این نسخه: انجام نسخه مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۹، ص ۴۲۷، ردیف ۷
● توحید = راه خدای شناختن = مبدأ و معاد = خداشناسی = فی حكمة الالهية العرفانية = معرفة الله تعالی / کلام و اعتقادات / فارسی towhīd = rāh-e xodāy šenāxtan = mabda' va ma'ād = xodā-šenāsī = fī hekmat-el elāhīya 'erfānīya ؟ فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری faxr-e rāzī, mohammad ebn-e 'omar (1150 - 1210) در شش «فصل» و هر فصل شامل سؤال و جواب‌ها و مسائل مختلف است: 1. نور جلال حق و حقیقت هستی؛ 2. اقسام روندگان؛ 3. براهین وجود واجب الوجود؛ 4. اسرار نبوت؛ 5. اسرار معاد؛ 6. تکلیف موجر حکمت متعلم. رازی در این رساله سخنان عارفانه دارد و گرایش او به تصوف آشکار است و در پایان می‌گوید: «آنچه گفتیم که خبر دادن ممکن نیست این سخن خود خبر دادن است ... پس این سخن متناقض شود ... مگر آن که زبان از کار فرو ماند و عقل از تصرف دور شود و جز آنچه عقل در انوار جلال حق خیره شود هیچ نماند ... که من عرف الله کل لسانه و وقف عقله». در فصل 5 که در اسرار معاد است، این مساله را از فروع شناخت روان انسان و حقیقت «من» می‌داند و بحث روان‌شناسی عرفانی دارد. رازی در فصل معاد از رساله «جوهر فرد» خویش یاد می‌کند: «و ما در این مسئله کتابی مفرد تصنیف کردیم هر که را باید سر این مسئله از کتاب طلب کند». این رساله با نام‌های گوناگون و بیشتر ناشناس در فهارس آمده و انتساب آن به فخر رازی و یا قطب (؟) بیشتر دیده شده است. آغاز: بسمله. الحمدلله حمداً یلیق بعلو شأنه و باهر برهانه ... درخواست کرد دوستی که در سر وفایی و در سر صفایی داشت ما ورقی چند در راه خدا شناختن ... انجام: محب در مشاهده محبوب رنج را راحت داند، پس هم در دنیا و هم در آخرت آن کس در بهشت باشد. تمت ... چاپ: در چهارده رساله چاپ 1340 دانشگاه تهران؛ کتابخانه مجلس شورای اسلامی، ضمن سفینه تبریز، چاپ فاکسمیله. [دنا 392/3 (7 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 65/6 «اثبات واجب = کشف الزاد و المعاد» و 301/9 «راه خدا شناختن»]
...
7. تهران؛ شورا؛ شماره نسخه: 14742/3 آغاز: برابر خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 1035ق؛ جلد: تیماج سبز یشمی، 26گ (49پ-74پ)، 14 سطر، اندازه: 18/7×12/5سم [ف: 41 - 193]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد