تذكرة الخواص من الامة في خصائص الائمة

1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12490 آغاز: برابر؛ انجام: [أ] جب السيده قال فقمت مرعوباً فكلما مشيت قليلاً ... من دار الى دار حتى او قفونی خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 7 (در حیات مؤلف)؛ افتادگی: انجام (چند برگ) و بخش‌های اندکی از برگ‌های 45 تا 49 در نتیجه ریختن مایع به مرور زمان، به صورت لکه قهوه‌ای درآمده و کلماتی از آن ناخوانا است؛ ظاهراً بر اساس نسخه مؤلف، مقابله و تصحیح گردیده، علامت «بلاغ» دارد و عبارت «بلغ مقابلة على الاصل»، شایسته یادآوری است که خطبه نسخه حاضر، به کلی با خطبه سایر نسخه‌ها مغایرت دارد، همچنین متن کتاب و ابواب و فصول آن در ترتیب و زیادی و نقصان، تفاوت‌های قابل توجهی دارد. در مقام مقایسه نسخه حاضر، با سایر نسخه‌های خطی و چاپی موجود و ملاحظه تفاوت‌های نسبتاً زیادی که بین این نسخه با سایر نسخه‌ها، وجود دارد، چاره‌ای نداریم مگر اینکه نسخه حاضر را اصل و معتبر بدانیم، ولی این سخن بدین معنی نیست که سایر نسخه‌ها را تحریف شده بدانیم، بلکه عقیده راجح درباره نسخه‌های شایع، این است که آن نسخه‌ها بر اساس نسخه بازنگری شده و افزوده مؤلف، استنساخ گردیده‌اند، و بسیار طبیعی می‌باشد که در خلال 8 سده استنساخ‌های متعدد، تغییرات جزیی در نسخه پدید آید و چه بسا حواشی مؤلف و برخی حاشیه‌ها دیگر که داخل متن شود نسخه گزیده‌ای از این کتاب که به طور قطع، از روی این نسخه گزیده شده است، به شماره 2824 در این کتابخانه موجود می‌باشد، این نسخه که در کتابخانه فقیه و کتاب‌شناس والامقام، مرحوم آیت الله شیخ محمد باقر بهاری همدانی بوده، از سوی آن عالم، مجدداً تکمیل و به صورت کامل در آمده است مرحوم بهاری این نسخه را منتخب، از منتخب دانسته، ولی ما با نهایت خضوع در مقابل آن عالم وارسته، از عبارت آغاز نسخه، این استفاده را نمی‌کنیم. آغاز نسخه منتخب شماره 2824 چنین است: «هذا منتخب انتخبت من كتاب المنتخب المسمى بتذكرة الخواص من الامة». در این عبارت، کلمه «منتخب» دوم، وصف کتابی آمده و شاید مقصود نگارنده، منتخب در فضایل باشد، زیرا مؤلف در مقام بیان فضایل اهل بیت با نهایت اختصار گذشته است بنا بر آنچه از یادداشت مرحوم بهاری در نسخه منتخب شماره 2824 برمی‌آید، نسخه حاضر نیز از نظر وی گذشته است؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج عسلی با نقش لچک و ترنج، 239گ، 17 سطر (11×16)، اندازه: 15×22سم [ف: 31-526]