شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/67605
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 11
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 110 برگ • 16 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 20/5×27سم
- کاغذ و جلد:
- سپاهانی • گالینگور تازه
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« الحمدلله رب العالمین ... بدانکه چون محتاج رحمت اله قادر محمد طاهر این قصیده را که مونس الابرار موسوم است درمنقبت حضرت امیرالمؤمنین »
انجام نسخه
« دانی که چیستهای و هوی این جمع ×× جمع آمده درس جهل تکرار کنند
فهرستی از مطلبها که ناشر در آغاز چاپی آورده است در خود کتاب نیست و استنباط خود ناشر است و تازه هم پیدا نیست که هرمطلبی که او یاد کرده در کدام صفحه کتاب آمده است. شرح 17 بیت در نکوهش از فلسفه و کفر ابن سینا و پیروانش و بیتهای دیگر که در پند و اندرز و ستایش است به چاپ نرسیده و در نسخه ما هم نیست. اینک با سنجش دو نسخه خطی و چاپی فهرست مطالب تا آن اندازه که در این دو نسخه هست میآورم: مطلب یکم در نسخه ما نیست و در چاپی هم پیدا نیست که کجا است. فصل: علما و تابعان آنها، فصل: دو معنای اولیاء الله، فصل: رهبانیت، فصل: صومعهنشینان، مطلب دوم در بیان حدیث «الشريعة اقوالی و الطريقة افعالی و الحقيقة احوالی»، فصل: مجتهدان طریقت و تار کان اهل بیت، فصل: تفسیر «انا الله و انا الحق» بفنانه بوحدت وجود یا حلول و اتحاد؛ فصل: کنه خدا مجهول است، مطلب سوم در نسخه ما افتاده است و در چاپی هم به دست نیامد که کجا است، مطلب چهارم در بدعتهای حلاج و بایزید، مطلب پنجم در برخی از عاشقیهای مبتدعان، مطلب ششم در عشق مبتدعان به خدای و بدعتهای دیگر آنها، فصل: غنا و شعر خواندن در خانقاه و مسجد، فصل: برخی از سخنان علاء الدوله، مطلب هفتم در شمهای از کلمات محیی الدین. مطلب هشتم سرگذشت ملای زوم، مطلب نهم سلسله نوربخشیان و معروف کرخی و مشایخ دیگر، فصل: گروهی دیگر از بزرگان سنی صوفی، مطلب دهم سرگذشت بایزید بسطامی. »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 7 • صفحه 319 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 120-ب
آغاز: برابر؛ انجام: دانی که چیستهای و هوی این جمع ×× جمع آمده درس جهل تکرار کنند
فهرستی از مطلبها که ناشر در آغاز چاپی آورده است در خود کتاب نیست و استنباط خود ناشر است و تازه هم پیدا نیست که هرمطلبی که او یاد کرده در کدام صفحه کتاب آمده است. شرح 17 بیت در نکوهش از فلسفه و کفر ابن سینا و پیروانش و بیتهای دیگر که در پند و اندرز و ستایش است به چاپ نرسیده و در نسخه ما هم نیست. اینک با سنجش دو نسخه خطی و چاپی فهرست مطالب تا آن اندازه که در این دو نسخه هست میآورم: مطلب یکم در نسخه ما نیست و در چاپی هم پیدا نیست که کجا است. فصل: علما و تابعان آنها، فصل: دو معنای اولیاء الله، فصل: رهبانیت، فصل: صومعهنشینان، مطلب دوم در بیان حدیث «الشريعة اقوالی و الطريقة افعالی و الحقيقة احوالی»، فصل: مجتهدان طریقت و تار کان اهل بیت، فصل: تفسیر «انا الله و انا الحق» بفنانه بوحدت وجود یا حلول و اتحاد؛ فصل: کنه خدا مجهول است، مطلب سوم در نسخه ما افتاده است و در چاپی هم به دست نیامد که کجا است، مطلب چهارم در بدعتهای حلاج و بایزید، مطلب پنجم در برخی از عاشقیهای مبتدعان، مطلب ششم در عشق مبتدعان به خدای و بدعتهای دیگر آنها، فصل: غنا و شعر خواندن در خانقاه و مسجد، فصل: برخی از سخنان علاء الدوله، مطلب هفتم در شمهای از کلمات محیی الدین. مطلب هشتم سرگذشت ملای زوم، مطلب نهم سلسله نوربخشیان و معروف کرخی و مشایخ دیگر، فصل: گروهی دیگر از بزرگان سنی صوفی، مطلب دهم سرگذشت بایزید بسطامی.؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در هامش نسخه ما (گ 100ر) حاشیهای است گویا از خود قمی و در آن از آقا صفی خادم اهل مصیبت و عزا یاد شده و در چاپی نیامده است. این نسخه برابر است با س 19 ص 14 تا س 10 ص 220 چاپی، میان برگ 47 و 48 نیز افتاده است از س 10 ص 81 تا س 8 ص 92 چاپی، در گ 10 ر چنین آمده است: «عصام گوید که صاحب قصیده چون باین مقام رسیده چند بیتی دیگر از آن قصیده نوشته و بعد از آن باز بر سر شرح رفته و آن ابیات اینست نظم» در ص 32 چاپی چنین چیزی دیده نمیشود و عبارتی دیگر آمده است، در گ 32ر (ص 70-71) در پایان فصل هم کم دارد، نیز در 103 پ در پایان فصل چهار سطری کم دارد (ص 207). شاید نویسنده نسخه عصام نام داشته و در این نسخه دست برده است.؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: گالینگور تازه، 110گ، 16 سطر (3×18/5)، اندازه: 20/5×27سم [حقوق تهران: ف: 41]