نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- حافظ اطیعو الله ابن نظام الدین
- تاریخ کتابت:
- 4 ذیقعده 983ق (983 هـ.ق)
- محل کتابت:
- كربلا
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 13 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 74 برگ • 13 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 10/5×15/8سم
- کاغذ و جلد:
- سمرقندی نخودی • مقوایی، رویه کاغذ نخودی سجاف، تیماج حنایی
آغاز نسخه
« الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی و الصلاة علی محمد المصطفی و اهل بيته أهل الصدق و الوفا و بعد: فهذه رسالة فيما يجب على قارى كتاب الله علمها و يتحتم عليه فهمها، و هی مرتبة علی ابواب اربع عشرة الاول فی احکام التنوين »
انجام نسخه
« و العنعنة و هو ان يتلفظ الهمزة بالعين كما يقول بنو تميم، عن في محل ان و الهمهمة و هى تشديد الحروف المخففة. و اعلم ان ترک كل عيب من المعايب فى القراءة هو من المحاسن و (ترک) كل من المحاسن هو من المعايب. جعلنا الله و اياكم ... الى خاتمته بمحمد و اهل بيته الطاهرين و صحبه الاكرمين. ايها الناظر لهذه الرسالة ... انظر اليها بعين الانصاف ... الطاهرين آمين قد فرغ من نسخها بكربلا عصر السبت اول شهر شعبان سنة 973 بحمد الرؤف المنان المسما بالمطيع حافظ اطيعو الله ... الى الله الغنی ابن شیخ نظام الدين المغفور المرحوم الغازانی ... آمین یا رب العالمین.
در تجوید مرتب بر چهارده «باب» و یک «خاتمه» است که در خاتمه شش بحث دارد. نام نگارنده ندارد. از شاطبی (538-590) و سمرقندی (قرن ششم) در عقد الفرید (گ88ر) که در ص 832 این فهرست معرفی شده است و از «تیسیر» دانی (371-444) و کتاب سجاوندی (قرن نهم) و ابوجعفر (ظاهراً: محمد بن طيفور سجاوندی) (805 م ذریعه 25ش 140) نقل می‌کند و از بیشتر قاریان سده‌های آغازین، ابن کثیر، عاصم بو عمر و حفص و ابن عامر و حمزة یاد می‌کند. فهرست کتاب چنین است: باب 1. تنوین، 2. مد و قصر، 3. ادغام، 5. ها، کنایت، 6. میم هم، 7. وقف آخر، 8 وقف رسمی، 9. یاء ها، 10. قطع و وصل، 11. ممنوعات، 12. مقاطع نوزده‌گانه قرآن، 13. مخارج، 14. اداء حروف، خاتمه و شش مبحث آن: 1. ظآت منظوم (که 48 ظاء را در بر دارد)، 2. <!-- page: 34 --> دالها، 3. لام ها، 4. استعاذه که یازده گونه است، 5. بسملة، 6. تجوید فاتحة »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
وقف آخر، 8 وقف رسمی، 9. یاء ها، 10. قطع و وصل، 11. ممنوعات، 12. مقاطع نوزده‌گانه قرآن، 13. مخارج، 14. اداء حروف، خاتمه و شش مبحث آن: 1. ظآت منظوم (که 48 ظاء را در بر دارد)، 2. <!-- page: 34 --> دالها، 3. لام ها، 4. استعاذه که یازده گونه است، 5. بسملة، 6. تجوید فاتحة
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 7 • صفحه 33 • ردیف 13
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
13. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2291/4
آغاز: الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی و الصلاة علی محمد المصطفی و اهل بيته أهل الصدق و الوفا و بعد: فهذه رسالة فيما يجب على قارى كتاب الله علمها و يتحتم عليه فهمها، و هی مرتبة علی ابواب اربع عشرة الاول فی احکام التنوين؛ انجام: و العنعنة و هو ان يتلفظ الهمزة بالعين كما يقول بنو تميم، عن في محل ان و الهمهمة و هى تشديد الحروف المخففة. و اعلم ان ترک كل عيب من المعايب فى القراءة هو من المحاسن و (ترک) كل من المحاسن هو من المعايب. جعلنا الله و اياكم ... الى خاتمته بمحمد و اهل بيته الطاهرين و صحبه الاكرمين. ايها الناظر لهذه الرسالة ... انظر اليها بعين الانصاف ... الطاهرين آمين قد فرغ من نسخها بكربلا عصر السبت اول شهر شعبان سنة 973 بحمد الرؤف المنان المسما بالمطيع حافظ اطيعو الله ... الى الله الغنی ابن شیخ نظام الدين المغفور المرحوم الغازانی ... آمین یا رب العالمین.
در تجوید مرتب بر چهارده «باب» و یک «خاتمه» است که در خاتمه شش بحث دارد. نام نگارنده ندارد. از شاطبی (538-590) و سمرقندی (قرن ششم) در عقد الفرید (گ88ر) که در ص 832 این فهرست معرفی شده است و از «تیسیر» دانی (371-444) و کتاب سجاوندی (قرن نهم) و ابوجعفر (ظاهراً: محمد بن طيفور سجاوندی) (805 م ذریعه 25ش 140) نقل می‌کند و از بیشتر قاریان سده‌های آغازین، ابن کثیر، عاصم بو عمر و حفص و ابن عامر و حمزة یاد می‌کند. فهرست کتاب چنین است: باب 1. تنوین، 2. مد و قصر، 3. ادغام، 5. ها، کنایت، 6. میم هم، 7. وقف آخر، 8 وقف رسمی، 9. یاء ها، 10. قطع و وصل، 11. ممنوعات، 12. مقاطع نوزده‌گانه قرآن، 13. مخارج، 14. اداء حروف، خاتمه و شش مبحث آن: 1. ظآت منظوم (که 48 ظاء را در بر دارد)، 2. دالها، 3. لام ها، 4. استعاذه که یازده گونه است، 5. بسملة، 6. تجوید فاتحة؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حافظ اطیعو الله ابن نظام الدین، تا: 4 ذیقعده 983ق، جا: كربلا؛ کاغذ: سمرقندی نخودی، جلد: مقوایی، رویه کاغذ نخودی سجاف، تیماج حنایی، 74گ (79ر-152ر)، 13سطر (6×10)، اندازه: 10/5×15/8سم [ف: 11-738]