التبيان في تفسير القرآن (منتخب)

1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8586 آغاز: فقد ضل سواء السبيل قصده و وسطه و ده کثیر من اهل الکتاب الایه نزلت حين قالت اليهود للمسلمين بعد وقعة احد الم تروا الى ما اصابكم و لو كنتم على الحق ما هزمتم فارجعوا الى ديننا فذلك قوله لو يردونكم من بعد ايمانكم؛ انجام: و لا يمس الكتاب الذى. از تفسیر اواخر آیه 102 سوره بقره تا قدری از سوره حدید؛ خط: نسخ، کا: مهنا بن علی بن عطاف بن سلیمان بن مختار، تا: صفر 640ق؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ [انتساب این کتاب به ابن ادریس مسلم است. تسمیه آن به «تعلیقه» همانا به ضبط این نسخه است که 42 سال پس از فوت وی نوشته شده است و کاتب در مواضع متعدده این کتاب را به نام «تعلیق» ضبط کرده است. در روضات الجنات آمده که «تعلیقات» حاشیه نقدی و رد و ایراد بر کتاب «تبیان» است. الذریعة در جلد 4 ص 224 پیروی از روضات الجنات نموده و در جلد 20 ص 184 برای ابن ادریس کتابی به نام «مختصر التبیان» ضبط کرده و آورده است که این کتاب غیر از «تعلیقات» او است. چنانکه گذشت در این نسخه کهن معتبر نام کتاب «تعلیقه» ضبط شده است و محتوای آن مختصر کتاب «تبیان» است و در مدارک موجود کتابی به نام «مختصر التبیان» در آثار قلمی ابن ادریس به نظر نرسید. ناگفته نماند که جمع «تعلیقه» تعالیق است و «تعلیقات» غلط شایع در زبان فارسی است که استعمال آن از دانشمند عربی چون ابن ادریس بعید است.]، نسخه معلق است به یک رشته حاشیه توضیحی به خطی بالنسبه قدیمی که مؤلف آن شناخته نشد؛ آخرین تاریخ کتابت (که در بخش تعلیق بر جزء هفتم نوشته شده است): صفر 640؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج دارچینی، 160گ، مختلف السطر، اندازه: 18×25سم [ف: 11-555]