ایجاز مفاتیح الاعجاز
از فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود (۹۴۷–۱۰۱۶ ق)
کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران ·
کتابت قرن ۱۱
نسخ
شناسه‌ی فهارس: #50843
کاتب و کتابت
- کاتب
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت
- قرن ۱۱
- محل کتابت
- نامشخص
- سفارش‌دهنده
- —
ویژگی‌های ظاهری
- خط
- نسخ (خوش) کیفیت خط:
- شمار برگ
- ۱۳۱ برگ
- شمار سطر
- ۱۴ سطر
- اندازه (سانتی‌متر)
- ۱۰/۵×۱۷/۵سم
- کاغذ
- نخودی
- جلد
- تیماج مشکی کناره منقش
نشان‌های نسخه‌شناسی
- اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
- حواشی به خط مؤلف ندارد
- تذهیب و سرلوح دارد
- نگاره و نقاشی ندارد
- تصحیح‌شده ندارد
- حواشی (محشّی) ندارد
- جدول‌کشی دارد
- رکابه ندارد
- مقابله و بلاغ ندارد
- نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد
اشخاص مرتبط با نسخه
مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.
رابطه با نسخه‌های دیگر
اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.
آغاز نسخه
بسمله. الحمد لمن له الحمد فی الاولی و الاخرة و الصلوة علی شمس فلک الرسالة بنوره القاهرة محمد و آله ... اما بعد چنین گوید ... محمد بن محمود الملقب بدهدار که چون تعطش و تشوق بزلال فیض ارباب حقایق و معارف غالب بود و سخنان این طایفه علیه را ... بجان طالب و از جمله نفایس کتب که درین فن مشهور است کتاب مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز بود تألیف ... محمد بن یحیی اللاهیجی النوربخشی ... و این عاطل را ... مجال استکتاب مجموع آن نه لهذا رای قاصر بدان قرار داد که انتقادی از آن دیوان حقایق و سفینه دقایق بنماید که حل ابیات گلشن را کافی و از تکرار صافی باشد و الزام نمود که عبارت شریف شارح را بعینه مذکور سازد بی شایبه تصرفی مگر بطریق ندور استعجال باعث اندک تقدیم و تاخیری شده باشد ... این منتقد را که مسمی است به «ایجاز مفاتیح الاعجاز» شرحی علیحده نشمارند و منسوب بغیر از شارح ... ندارد.
انجام نسخه
چبستر موضعی است در هشت فرسنگی شهر تبریز و مولد و مدفن ایشان ... همانجا است و الحمدلله الذی وفقنا لایجاز مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز حمد ایوافی نعمه و یکافی کرمه برحمتک یا رب.
متن مأخذ
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)
ج ۵، ص ۴۳۸، ردیف ۲
● ایجاز مفاتیح الاعجاز / عرفان و تصوف / فارسی
ījāz-e mafātīh-ol e‘jāz
فانی شیرازی دهدار، محمد بن محمود، 947-1016 قمری
fānī šīrāzī dehdār, mohammad ebn-e mahmūd (1541-1608)
وابسته به: مفاتیح الاعجاز = شرح گلشن راز؛ لاهیجی، محمد بن یحیی (-840-912)
کتاب گزیده‌ای است از «مفاتیح الاعجاز» اسیری لاهیجی نوربخشی که خود شرح گلشن راز محمود شبستری (- 720ق) است. مؤلف در دیباچه پس از ذکر نام خود و مفاتیح الاعجاز می‌گوید: می‌خواستم آن را برای خود استکتاب کنم، مجال نبود، از این روی آن را گزیدم و ایجاز مفاتیح الاعجاز نامیدم.
آغاز: بسمله. الحمد لمن له الحمد فی الاولی و الاخرة و الصلوة علی شمس فلک الرسالة بنوره القاهرة محمد و آله ... اما بعد چنین گوید ... محمد بن محمود الملقب بدهدار که چون تعطش و تشوق بزلال فیض ارباب حقایق و معارف غالب بود و سخنان این طایفه علیه را ... بجان طالب و از جمله نفایس کتب که درین فن مشهور است کتاب مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز بود تألیف ... محمد بن یحیی اللاهیجی النوربخشی ... و این عاطل را ... مجال استکتاب مجموع آن نه لهذا رای قاصر بدان قرار داد که انتقادی از آن دیوان حقایق و سفینه دقایق بنماید که حل ابیات گلشن را کافی و از تکرار صافی باشد و الزام نمود که عبارت شریف شارح را بعینه مذکور سازد بی شایبه تصرفی مگر بطریق ندور استعجال باعث اندک تقدیم و تاخیری شده باشد ... این منتقد را که مسمی است به «ایجاز مفاتیح الاعجاز» شرحی علیحده نشمارند و منسوب بغیر از شارح ... ندارد.
انجام: چبستر موضعی است در هشت فرسنگی شهر تبریز و مولد و مدفن ایشان ... همانجا است و الحمدلله الذی وفقنا لایجاز مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز حمد ایوافی نعمه و یکافی کرمه برحمتک یا رب.
چاپ: این گزیده به نام شرح مفاتیح الاعجاز در سال 1312 در بمبئی به چاپ رسیده است.
[نسخه‌های منزوی 1060/2؛ مشار فارسی 3248/3؛ دانشمندان آذربایجان ص 334؛ دنا 323/2 (4 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 138/7]
...
2. تهران؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی؛ شماره نسخه: 390
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی‌کا، تا: قرن 11؛ با سرلوح تشعیر به زر و رنگ‌ها، مجدول؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی کناره منقش، 131گ، 14 سطر (5/5×11/5)، اندازه: 10/5×17/5سم [ف: 1-29]
یادداشت‌ها و منابع پژوهشی
اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.
حالت پیشنهاد اصلاح.
روی کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.