نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/49849
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 3864

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) ✓
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ ✓
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
اوایل قرن 11 و 12
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 6 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
124 برگ • 16 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
12×17/5سم
کاغذ و جلد:
کاهی نازک آهار مهره • تیماج ترمز یک لا

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله احد الله على نعمته و اعتصم به من خلافه ... اما بعد اطال الله بقاء سيدنا الشريف النقيب. انى مثبت فى هذا الكتاب ما آثر اثباته من فرق ما بين-الشیعه و المعتزله و فصل ما بين العدليه و بين الشيعه و من ذهب الى العدل من المعتزله. »

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« القول فی ابلیس ... و هو مذهب الاماميه كلها و كثير من المعتزله و اصحاب الحديث. تم كتاب اوائل المقالات و الحمد لله رب العالمين. »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر: «بود موالی آل علی ابوالقاسم بن محمد تقی»
تملک: محمد باقر محمد تقی (با همان خط شناخته شده مجلسی)، محمد صادق بن حسنعلی الماسی در 1233، پسرش حسنعلی بن محمد صادق (بالارث)
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 5 • صفحه 341 • ردیف 6
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3864 آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، بی‌کا، تا: اوایل قرن 11 و 12؛ در 1350 به دست مرحوم میرزا طاهر تنکابنی با نسخه ای مصحح مقابله شده؛ چنین نوشته: «در سنه 1148 تحویل حمل روز سه شنبه هفتم ذیقعده هفت ساعت از روز گذشته واقع شد و در سنه 1151 در شنبه یازدهم شهر ذیحجه نیم ساعت و کسری از روز گذشته»، در پایان این نسخه از اوائل المقالات دو زیادت است از سید شریف رضی و سید مرتضی، دیگر عنوان‌های مطالب این زیادت دوم (در ص 157: حکایت از مفید) چنین است: «فصل قال الشيخ رحمه زعم البصريون ان القدره لايصلح تعلقها بالموجود. قال الشيخ و قول المعتزله في الوعيد و من الحكايات عنه ايضاً قلت للشيخ ان المعتزله و الحشويه يزعمون ان الذى نستعمله من المناظره شیء يخالف اصول الاماميه»، در پایان چند حدیث است به نقل از شیخ مفید؛ تملک: محمد باقر محمد تقی (با همان خط شناخته شده مجلسی)، محمد صادق بن حسنعلی الماسی در 1233، پسرش حسنعلی بن محمد صادق (بالارث)؛ مهر: «بود موالی آل علی ابوالقاسم بن محمد تقی»؛ کاغذ: کاهی نازک آهار مهره، جلد: تیماج ترمز یک لا، 124ص، 16 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 12×17/5سم [ف: 10-1894]