شناسنامه‌ی نسخه‌ی خطی

انیس العشاق

از شرف الدین تبریزی، حسن بن محمد (د. ۷۹۵ ق)

کتابخانه مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران · شماره‌ی ۴۴۲/۱

کتابت جمادی الثانی ۱۲۰۷ق نستعلیق
/m/49566
شناسه‌ی فهارس: #49566

کاتب و کتابت

کاتب
بی‌کاتب
تاریخ کتابت
جمادی الثانی ۱۲۰۷ق
محل کتابت
نامشخص
سفارش‌دهنده
—

ویژگی‌های ظاهری

خط
نستعلیق (پخته) کیفیت خط:
شمار برگ
۲۷ برگ
شمار سطر
—
اندازه (سانتی‌متر)
—
کاغذ
—
جلد
—

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) ندارد
  • حواشی به خط مؤلف ندارد
  • تذهیب و سرلوح ندارد
  • نگاره و نقاشی ندارد
  • تصحیح‌شده ندارد
  • حواشی (محشّی) ندارد
  • جدول‌کشی ندارد
  • رکابه ندارد
  • مقابله و بلاغ ندارد
  • نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلم ندارد

اشخاص مرتبط با نسخه

مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند هنوز ثبت نشده‌اند. اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید، آن را بیفزایید.

رساله‌های این مجموعه ۳

نسخه‌هایی از همین کتابخانه که زیر شماره‌ی 442 آمده‌اند و در یک مجلد صحافی شده‌اند.

  1. ۴۴۲/۱ انیس العشاق (همین نسخه) · شرف الدین تبریزی، حسن بن محمد ۲۷ برگ
  2. ۴۴۲/۲ صرف ۱۴ برگ
  3. ۴۴۲/۳ دیوان رودکی سمرقندی · رودکی، جعفر بن محمد ۳۰ برگ

رابطه با نسخه‌های دیگر

اگر می‌دانید این نسخه از روی نسخه‌ی دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخه‌ی عکسی یا میکروفیلمی از آن هست، آن را بیفزایید.

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
بسمله حمد و ثنای خالقی را که در مبدأ فطرت وجود خاکیان را به تشریف و لقد کرمنا بنی آدم مشرف گردانیده ...

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
بواسطه صفای ظاهر و تصفیه باطن ارباب قلوب در دل سوختگان آتش عشق گرم می‌گردد. فرق است میان سوز کز جان خیزد ×× تا آنکه به ریسمانش بر خود بندد
بخش‌های خالیِ این نسخه: مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۵، ص ۳۰۸، ردیف ۵۲
● انیس العشاق / ادبیات / فارسی anīs-ol ‘oššāq شرف الدین تبریزی، حسن بن محمد، -795 قمری (- 1393) اهدا به: شیخ ابوالفتح اویس بهادر خان جلایری (757-776) تاریخ تألیف: 726ق؛ محل تألیف: مراغه رساله‌ای نفیس و لطیف در توصیف ادیبانه و زیباشناسانه از اعضای بدن انسان که در نوزده «باب» تنظیم شده است. مؤلف می‌گوید: «غرض از این مقدمات آنکه در تاریخ فتح روزافزون ... ابوالفتح شیخ اویس بهادرخان ... روزی من بنده در محروسه مراغه احرام طواف نصر الحق والدین محمد بن حسن طوسی بودم ... مجلس دیدم چون بنور ... از هر طرف انجمنی ... فاضلی از افاضل عصر می‌فرماید: هر چند که سرو قامت افروخته ×× اسباب جمال موبمو ساخته ...». این رساله در شرح ابیاتی است که در آن مجلس خوانده شده، مؤلف رساله را به «انیس العشاق» نامگذاری کرده و آن را در شرح اندام معشوق در 19 «باب» قرار داده است: 1. صفت مو؛ 2. صفت جبین؛ 3. صفت ابرو؛ 4. صفت چشم؛ 5. صفت مژگان؛ 6. صفت رو؛ 7. صفت خط؛ 8. صفت خال؛ 9. صفت لب؛ 10. صفت دندان؛ 11. صفت دهان؛ 12. صفت زنخ؛ 13. صفت گردن؛ 14. صفت بر؛ 15. صفت ساعد؛ 16. صفت انگشت؛ 17. صفت قد؛ 18. صفت میان؛ 19. صفت ساق. آغاز: بسمله حمد و ثنای خالقی را که در مبدأ فطرت وجود خاکیان را به تشریف و لقد کرمنا بنی آدم مشرف گردانیده ... انجام: بواسطه صفای ظاهر و تصفیه باطن ارباب قلوب در دل سوختگان آتش عشق گرم می‌گردد. فرق است میان سوز کز جان خیزد ×× تا آنکه به ریسمانش بر خود بندد چاپ: در پاریس و هند همراه «عجایب المخلوقات»؛ تهران، 1325 به اهتمام مرحوم استاد عباس اقبال آشتیانی؛ کلمان هوارت آن را به فرانسه ترجمه کرده و در پاریس به سال 1875 در 110 ص به چاپ رسانده است. [نسخه‌های منزوی 3527/5؛ کشف الظنون 198/1؛ هدیة العارفین 286/1؛ الذریعة 281/13و 511/9؛ دیوان شرف؛ نسخه‌های منزوی 3527/5 (65 نسخه)؛ ریحانة الادب 191/3؛ مشترک پاکستان 27/14- 29 ( 15 نسخه)؛ دنا ج 2 ص 279-282 ( 120 نسخه)؛ مشار فارسی 592/1] شرح و حواشی: 1- انیس العشاق (منتخب) = تلخیص انیس العشاق؛ سرابی تبریزی، محمد کریم بن مهدیقلی (-13)
...
52. تهران؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی؛ شماره نسخه: 442/1 آغاز و انجام: برابر خط: نستعلیق پخته، بی‌کا، تا: جمادی الثانی 1207ق؛ 27گ (1پ-27پ) [ف: 1-28]

یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

اگر درباره‌ی این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید، آن را بیفزایید. پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در اینجا منتشر می‌شود.

حالت پیشنهاد اصلاح. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. برای موارد دیگر، مثل تکراری بودن رکورد، از «پیشنهاد کلی» استفاده کنید.

گزارش اشکال یا پیشنهاد